Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wat is het belangrijkste moment in je leven?

Home

Dirk Waterval

© Getty Images

Leiderschapstrainer Jacky van de Goor laat mensen hun belangrijkste herinnering kiezen. Wat er echt toe doet in je leven, daar is ze nieuwsgierig naar voor haar onderzoek.

Een elf meter lange zeilboot, pal in de zon en de hoofdpersoon aan het stuur. Ze hoort meeuwen, ziet de sluis bij IJmuiden opengaan en vaart zo met haar man en twee kinderen de volle zee op. Vakantie. Dat moment, waarop de motor uit mag en ze puur op windkracht vooruitkomt, dát moment zou ze mee in haar graf nemen als ze één herinnering uit haar leven moest kiezen.

Lees verder na de advertentie

Dit verhaal vertelde een van de deelnemers aan het onderzoek van leiderschapstrainer Jacky van de Goor (49), die op de psychologiefaculteit van de Universiteit Twente promoveert op zingeving aan de hand van de belangrijkste herinneringen van haar honderd proefpersonen. De vraag die ze stelde was steeds dezelfde en gesierd door eenvoud: stel dat je geheugen wordt gewist tijdens de overgang naar het hiernamaals, maar dat je één herinnering mag kiezen die je dan tot in de eeuwigheid krijgt afgespeeld, welke zou dat dan zijn? Een vraag die Van de Goor kende uit de Japanse film ‘After Life’, en weleens voorlegde aan managers die met zichzelf in de knoop zaten. Die wilden bijvoorbeeld weten wat voor hen nu echt belangrijk is in het leven. Maar wetenschappelijk ook relevant, besefte ze. Een promotieonderzoek waard.

Eén van de daklozen zou het liefst het bizarre moment meenemen waarop hij ooit met een vriend in een nagenoeg lege kerk zat

Als ze erover praat in een café tegenover het station van haar woonplaats Eindhoven vallen soms wat zweverige termen als ‘magie van het moment’ en ‘wat losmaken in jezelf’. Niettemin publiceert ze haar bevindingen in vakbladen als het Journal of Humanistic Psychology. De honderd door haar opgetrommelde mensen zijn van totaal verschillend allooi. Daklozen, maar ook bankiers, oud, maar ook jong. Wat dan gelijk opvalt: de momenten die ze kiezen hebben meer gemeen dan je misschien zou denken. Zo gaan ze zonder uitzondering niet over materiële zaken.

Surpriseparty

Een bankier koos het moment waarop hij thuiskwam en zag dat zijn vrouw een surpriseparty voor zijn verjaardag had georganiseerd. Hij krabbelde toen net uit een depressie en voelde zich bevrijd. Eén van de daklozen zou het liefst het bizarre moment meenemen waarop hij ooit met een vriend in een nagenoeg lege kerk zat. Er kwam een vrouw binnen met een kinderwagen, die vroeg of ze wat konden opschuiven. Terwijl bijna alle andere banken helemaal leeg waren.

Honderd mensen ondervragen klinkt niet als een heel grote groep om conclusies te trekken over hoe de mens in elkaar steekt en wat die belangrijk vindt in het leven. “Het is kwalitatief onderzoek, dat is nooit met grote getallen”, zegt Van de Goor. “Je moet beseffen dat het werk niet ophoudt als ik de herinnering heb opgetekend. Er komt per herinnering een uitgebreide analyse kijken. Zo moet ik elk gebruikt woord omdraaien om naar onderliggende beweegredenen te speuren.”

Wat haar zelf het meest verbaasde, is dat de helft van de ondervraagden met een zware, negatieve gebeurtenis kwam. Zoals de man die van zijn ouders altijd alleen maar moest presteren, en het moment koos waarop hij als 13-jarige door zijn vader in de wurggreep werd gehouden. Alleen omdat hij zou blijven zitten dat schooljaar. “Waarom zou je er in vredesnaam voor kiezen om je dat eeuwig te herinneren?” vraagt Van de Goor zich hardop af. Het antwoord heeft ze inmiddels: “Zo’n nare gebeurtenis geeft een enorm inzicht. In het geval van die jongen dat hij zich moest loszingen van zijn ouders. Dat hij zijn eigen pad moest kiezen, besefte hij in die paar seconden dat zijn keel dichtzat. Nu is hij coach en helpt hij anderen. Dat nare voorval had voor hem dus iets heel bevrijdends. Diep van binnen wist hij ook vóór de wurggreep wel dat hij daar weg moest.”

Potje Poolse grond

Ook sprak Van de Goor een vrouw wier Poolse vader altijd heimwee heeft gehad naar zijn vaderland en daarom tot zijn dood een potje Poolse grond in de kast bewaarde. En hoe zij dat op zijn begrafenis over de kist uitstrooide. Ook verdrietig. Maar toch ook fijn: ze kon iets voor hem betekenen.  Door haar was de cirkel voor hem weer rond.

Normale momenten kunnen van grote betekenis zijn doordat ze je doen inzien hoe gestrest je dagelijks leven eigenlijk is

Een aparte groep vormen de mensen die een compleet alledaagse herinnering kiezen. Een kopje koffie op een zondagmorgen, de kinderen naar bed brengen. Wat zegt het dat een goed deel van Van de Goors ondervraagden zoiets bestempelt als het belangrijkste moment in hun leven? Maakten zij nooit iets spannenders mee?

“Ook zulke normale momenten kunnen van grote betekenis zijn doordat ze je doen inzien hoe gestrest je dagelijks leven eigenlijk is”, zegt ze. “Net als bij die jongen met de wurggreep geven ze inzicht. Maar in dit geval het inzicht dat je doordeweeks leeft in een context van onrust.” Vrolijk is anders, maar waardevol is zo’n moment wel.

Nieuwe therapiën

Rest de vraag wat je hier nou mee kunt, met dit project. “Het is onderdeel van het StoryLab van de Universiteit Twente, waar we onderzoek doen naar de manier waarop mensen zin en betekenis geven aan persoonlijke ervaringen.” Met die inzichten hopen ze in Twente nieuwe therapieën te ontwikkelen voor cliënten die met zichzelf in de knoop zitten.

Persoonlijk hoopt Van de Goor mensen te laten inzien dat hoe gepolariseerd en verdeeld de mensheid tegenwoordig ook lijkt, iedereen vergelijkbare kernwaarden heeft. De dakloze kiest zoals gezegd niet voor een wezenlijk ander moment dan de bankier.

“Je wilt haast, om maar wat te noemen, tegenpolen als mensen met een migratie-achtergrond en PVV-stemmers samen in een kamer zetten en hen de herinneringvraag stellen. Dan zien ze: joh, die ander kiest iets wat ik óók had kunnen kiezen. Zoveel verschillen we niet.”

De tekst gaat verder onder de afbeelding

© ANP

Puur geluk, that's it

Niet dat grootse huwelijksfeest, of die belangrijke promotie. De momenten die we voor altijd koesteren zijn van een andere orde, blijkt uit de verhalen die Jacky van de Goor optekende. Hier een selectie.

Op het weiland

“Ik kies het moment waarop ik, een jaar of acht, samen met mijn twee zusjes en mijn vader uit de auto stap bij één van onze weilanden aan het einde van een mooie zomerdag. Het schemert, het is nog aangenaam warm, de sfeer is rustgevend en veilig. Mijn vader nam ons in de zomer vaker mee om nog even te kijken hoe de graslanden en de mais erbij stonden. Wij liepen dan rustig spelend door de natuur, in onze jurkjes en laarsjes. Om ons heen de geluiden van grazende koeien, een zomerbriesje, zoemende insecten, de autoradio op de achtergrond. Het gevoel van verbondenheid met elkaar en met de grond die mijn ouders bewerkten.”

Zij en ik

“Mijn herinnering is heel recent, anderhalve dag geleden. Ik heb mijn moeder afgehaald in Nijmegen. Mijn moeder heeft alzheimer, ze verzorgt zichzelf niet meer goed, woont ook in een beschermde omgeving. Ik doe haar ’s middags in bad en was haar haar, zij geniet. En ik word leeg. Er is alleen zij en ik.”

Thuiskomen

“Het beeld dat ik voor me zie: het is een mooie zachte dag, door de week. Ik fiets na het werk van station Delft naar huis. Mijn vriendin heeft een beetje een cottage-achtig wit huisje. Ik kom thuis, zet de fiets in de schuur, ga naar binnen en word daar met heel veel warmte ontvangen. De herinnering die ik wil meenemen is dat liefdevolle. Meteen knuffelen en gewoon, de dingen van de dag doornemen. En dan samen, het samen zijn.”

De tranen lopen uit mijn ogen. Een groot gevoel van dankbaarheid en ontroering

Over de duinen

“Ik zie een hoge duin en ik loop er met mijn kinderen op. Ik weet niet meer precies wanneer het was, maar ze lopen omhoog, ze zien de zee en van pure vreugde rennen ze eropaf. En die oude papa sukkelt er een beetje achteraan, maar dat verlangen ondersteunt hij wel. Puur geluk. That’s it.”

Spelen

“Achttien, op interrail, net aan het studeren en met mijn beste maat vanuit Zuid-Frankrijk aan het liften. Dat mag niet van mijn ouders, liften, maar het is zó spannend. We komen in een dorpje ergens bij een strand terecht waar je niet mag liggen en zeker niet mag slapen, want dat mag niet, daar staan zelfs borden voor. We gaan toch liggen ergens aan het strand, maken daar bivak, slapen in onder een onbeschrijflijke sterrenhemel. Eigenlijk is het wakker worden het moment. Dat ik hem aankijk, dat hij zó anders is dan ik, dat we weten dat we helemaal niets willen veranderen, dat we de zee in kijken en eigenlijk niks nodig hebben. En opeens, vanuit een heel diepe rust en tevredenheid maken we de beweging naar iets wat volgens mij vijf seconden daarvoor echt nog niet in mijn hoofd zat. We trekken al onze kleren uit en zijn als een dolle een half uur aan het vrij worstelen, twee naakte mannen in dat water. En we spelen.”

Voorlezen

“Ik zit op de kamer van mijn jongste zoon, hij is anderhalf. Mijn oudste zoon zit ook op zijn bed, hij is drie. Het is na het eten, ze zijn in bad geweest, hebben allebei hun pyjama aan en ik lees voor. Dat moment van verbondenheid en het besef: hier gaat het om. Dat wil ik meenemen.”

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Kraanvogels

“Het is op een avond in september of oktober, een paar jaar geleden. Ik ben in voormalig Oost-Duitsland met mijn vriend, die toen nog leefde. We gaan kraanvogels kijken. Je hebt daar een soort eiland met eromheen ondiep water en daar slapen duizenden kraanvogels. Het is avond, we staan bij een hut en de lucht is helemaal oranje. Er komen duizenden kraanvogels aanvliegen in groepen, die strijken allemaal neer. En het geluid: ‘Krioeuw, krioeuw’, het gepiep van de jongen, het vult de hele lucht. De tranen lopen uit mijn ogen. Een groot gevoel van dankbaarheid en ontroering. De prachtige natuur. Die er nog is.” 

Reageren

Natuurlijk zijn we ook nieuwsgierig naar die ene herinnering van u. Mail ze in maximaal 120 woorden, onder vermelding van naam en woonplaats naar: tijdpost@trouw.nl


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Eén van de daklozen zou het liefst het bizarre moment meenemen waarop hij ooit met een vriend in een nagenoeg lege kerk zat

Normale momenten kunnen van grote betekenis zijn doordat ze je doen inzien hoe gestrest je dagelijks leven eigenlijk is

De tranen lopen uit mijn ogen. Een groot gevoel van dankbaarheid en ontroering