Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wat als je stadsbewoners een verzilverbaar 'parkeerrecht' geeft?

Home

Amber Dujardin

In het experiment zullen mensen die veel parkeren meer betalen, terwijl mensen die voor de fiets of trein kiezen worden beloond. © ANP XTRA

Wat gebeurt er als parkeertarieven plaatsmaken voor handel in parkeerrechten? Laten stadsbewoners de auto dan staan om hun 'recht op een parkeerplek te verkopen aan verstokte parkeerders? De VU zoekt het uit.

Hoe verdeel je een beperkt aantal parkeerplaatsen onder een grote groep mensen? Veel steden worstelen met die vraag. Volgens Erik Verhoef, hoogleraar ruimtelijke economie aan de Vrije Universiteit, zijn verhandelbare parkeerrechten een efficiënt alternatief voor parkeervergunningen. Omdat er zo weinig parkeerplaatsen zijn, zijn vergunningen duur en moet je er lang op wachten.

Lees verder na de advertentie

De VU begint volgende maand een virtuele proef met zo'n systeem van verhandelbare parkeerrechten, als opmaat naar een experiment met het verhandelen van mobiliteitsrechten. Daarmee willen de onderzoekers kijken wat er gebeurt als mensen niet langer vastzitten aan een vast (hoog) parkeertarief, maar zelf de prijs kunnen beïnvloeden. De hoge parkeertarieven in veel gemeenten werken volgens Verhoef wel, maar ze zijn weinig acceptabel. Parkeren wordt daardoor iets voor de rijken, terwijl je de prijzen ook kunt bepalen op basis van gebruik.

Mensen krijgen zo een prikkel om de auto te laten staan, want ze kunnen geld verdienen door hun rechten te verkopen

Erik Verhoef, hoogleraar ruimtelijke economie aan de Vrije Universiteit

In het experiment zullen mensen die veel parkeren meer betalen, terwijl mensen die voor de fiets of trein kiezen worden beloond. Aan de proef doen 500 Rotterdammers mee. Zij krijgen ieder een parkeerbudget en een aantal parkeerrechten toebedeeld, zegt Verhoef. "Vervolgens moeten ze iedere werkdag een fictieve keuze maken tussen een fluctuerend parkeertarief dat ze uit hun budget betalen, of het inzetten van een verhandelbaar parkeerrecht. Op basis van die keuzes komt er een marktprijs tot stand."

Voordelen

Er zitten allerlei voordelen aan zo'n systeem, zegt Verhoef. Hij schetst het voorbeeld van een bedrijf met 100 werknemers en 80 parkeerplaatsen. "Je kunt er dan als werkgever voor kiezen om iedereen vier parkeerrechten per week te geven in de vorm van dagkaartjes. Mensen krijgen zo een prikkel om de auto te laten staan, want ze kunnen geld verdienen door hun rechten te verkopen."

Idealiter ontstaat er uiteindelijk een evenwichtsprijs voor een parkeerrecht van bijvoorbeeld 5 euro. Verhoef: "Zo beloon je mensen die het openbaar vervoer nemen, terwijl er voor mensen die wel vijf dagen met de auto komen meer plek ontstaat. Daarnaast kun je het koppelen aan de milieukwaliteit van de auto, door meer rechten te vragen voor het parkeren van een vervuilende auto. Je kunt er heel flexibel mee omgaan."

Ook op grotere schaal - bijvoorbeeld in het centrum van een grote stad - kun je parkeervergunningen vervangen met verhandelbare parkeerrechten. Een gemeente kan bijvoorbeeld ieder huishouden een half recht geven, waarbij je twee deelrechten moet bezitten om een vergunning te krijgen. "Mensen die graag willen parkeren, hoeven zo geen jaren te wachten en anderen houden hun vergunning niet eindeloos vast, omdat ze anders weer onderaan de lijst komen. En bewoners die hun auto net zo lief ergens anders zetten of er geen hebben, verdienen jaarlijks een extra zakcentje met de verkoop van hun deelrecht."

Ik zie een enorme potentie, maar het is geen tovermiddel

Erik Verhoef, hoogleraar ruimtelijke economie aan de Vrije Universiteit

De afgelopen jaren heeft de overheid vooral op de toenemende verkeersdrukte in Nederland gereageerd met de aanleg van extra snelwegen en parkeerplaatsen, zegt Verhoef, maar dat is gezien de beperkte ruimte in ons kleine landje geen houdbare tactiek. Verhandelbare mobiliteitsrechten helpen bij het spreiden van de drukte, zonder dat er een continue geldstroom vanuit de overheid voor nodig is.

Voor na de virtuele proef met parkeerrechten, die vooral is bedoeld om gedrag in kaart te brengen, werkt de VU aan een grote proef met verhandelbare spitsrechten die volgend jaar van start moet gaan. Daar wil Verhoef nog niet veel over kwijt, behalve dat automobilisten dan beperkte rechten krijgen om in de spits te rijden, die ze vervolgens kunnen verhandelen. De VU hoopt daarbij vooral te achterhalen hoe weggebruikers hierop reageren.

Het principe dat de gebruiker betaalt, klinkt op papier immers aantrekkelijk, maar de praktijk kan weerbarstig zijn. Zo is de prijs van emissierechten, die volgens hetzelfde principe werken, de laatste jaren enorm gedaald omdat er te veel rechten zijn uitgegeven. Het uitstoten van broeikasgassen werd voor bedrijven dus goedkoper. "Ik zie een enorme potentie, maar het is geen tovermiddel", erkent Verhoef. "Het rekeningrijden is ook een eindeloze discussie."

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Mensen krijgen zo een prikkel om de auto te laten staan, want ze kunnen geld verdienen door hun rechten te verkopen

Erik Verhoef, hoogleraar ruimtelijke economie aan de Vrije Universiteit

Ik zie een enorme potentie, maar het is geen tovermiddel

Erik Verhoef, hoogleraar ruimtelijke economie aan de Vrije Universiteit