Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Was dit wat Donald Trump wilde bereiken?

Home

Bas den Hond

Spelers van het American Football-team Miami Dolphins knielen bij aanvang van het Amerikaanse volkslied uit protest. © AFP
Column

Nieuwszender CNN leek zondag even na 13.00 uur wel een sportzender, koortsachtig overschakelend van het ene football-veld naar het andere. Liveblogs stonden prominent op de sites van grote kranten als de New York Times  en de Washington Post, zodat lezers konden volgen wat er op de velden gebeurde.

En dat allemaal voordat er een bal was geworpen. Niet de punten, maar de knieën werden geteld: hoeveel spelers zouden bij het klinken van het volkslied niet blijven staan, de rechterhand op het hart gedrukt, zoals het hoort, maar op een knie neerzinken als een stil politiek protest tegen discriminatie?

Lees verder na de advertentie

Veel, zo bleek. De Jacksonville Jaguars en de Baltimore Ravens hadden de primeur, want ze speelden in Londen. Verscheidene spelers 'took the knee', zoals dat in het Engels zo mooi heet, en gingen pas weer staan toen het 'God Save the Queen' weerklonk. Een paar uur later gebeurde dat overal in de VS. En degenen die bleven staan, betuigden vaak sympathie met het gebaar van hun teamgenoten. Een hand op de schouder van de knielende speler, arm in arm met degenen die dat niet deden. Ook coaches en eigenaars van teams deden daaraan mee.

En dat allemaal omdat Donald Trump vrijdagavond in een toespraak had gezegd: "Zou het niet geweldig zijn als een van die NFL-eigenaren, wanneer iemand geen respect toont voor de vlag, zegt: 'Haal die klootzak uit het veld, nu meteen. Eruit! Hij is ontslagen. Ontslagen!'"

Voor politieke commentatoren was het voer voor analyses: is Trump werkelijk zo boos over die protesten?

Norm

Het scheldwoord dat hij gebruikte was 'son of a bitch', en dat 'teef' is een woord dat sommige nette kranten om hun lezers te sparen alleen als b***h durven af te drukken, zelfs als het uit de mond van de president komt. Er zijn in de VS nu eenmaal een paar sterke normen over wat je wel en niet kunt zeggen als je in beschaafd gezelschap bent, en niet onder ons. Net zoals er een heel sterke norm is voor wat je doet als het volkslied klinkt.

Het schenden van die laatste norm, die getuigt van respect voor de vlag waar dat volkslied over gaat, en dus voor het land, komt hard aan. Maar dat is ook precies wat football-speler Colin Kaepernick beoogde toen hij vorig jaar begon voor het volkslied te knielen in plaats van te blijven staan, uit protest tegen het ongestraft doodschieten van zwarte mannen door blanke politie-agenten. "Het zou egoïstisch van me zijn om de andere kant op te kijken. Er liggen lijken in de straat en de mensen die dat deden krijgen doorbetaald verlof en komen weg met moord", zei hij in augustus 2016.

Spelers van de New England Patriots knielen uit protest bij aanvang van het Amerikaanse volkslied voor de aftrap van een American Football-wedstrijd. © EPA

Hij kreeg navolging van anderen, maar ook kritiek, en voor zijn carrière was het slecht: momenteel zit Kaepernick zonder team. Maar dat zou binnenkort wel eens kunnen veranderen, nu hij geen uitzondering meer is. Kaepernick weer in het team halen is een zet waar geen enkele eigenaar van een NFL-team nog veel moed voor hoeft te verzamelen nu de sport vrijwel unaniem Trumps oproep om het knielprotest uit te bannen, heeft afgewezen.

Wat ook zijn bedoeling was, de kwestie lijkt hem zondag een beetje uit de handen te zijn gevallen.

De directeur van de NFL, de National Football League, waar de professionele football-sport onder valt, noemde Trumps uitspraken 'verdeeldheid zaaiend' en getuigend van 'een ongelukkig gebrek aan respect'. Speler Bishop Sankey van de Minnesota Vikings twitterde: "Het is schandalig en beschamend als de president van de VS burgers van het land klootzakken noemt."

Bewustwording

En zelfs de eigenaar van de New England Patriots, Robert K. Kraft, een vriend van Trump, die zonder blikken of blozen een miljoen neertelde als bijdrage aan diens inhuldigingsfeesten, viel hem keihard af: "Ik ben diep teleurgesteld door de toon van de uitspraken van de president vrijdag", schreef hij in een zondag uitgegeven verklaring. "Er is geen grotere schepper van verbondenheid dan sport en helaas geen grotere zaaier van verdeeldheid dan de politiek." En: "Onze spelers zijn intelligent, bedachtzaam en geven enorm veel om onze gemeenschap, en ik steun hun recht om vreedzaam sociale verandering te bewerken en bewustwording te bevorderen op een manier waarvan zij denken dat die het meest effectief is."

In Minnesota protesteerden voorafgaand aan een wedstrijd van American Football-team Minnesota Vikings aanhangers van de Black Lives Matter-beweging. © AFP

Dat wil allemaal niet zeggen dat heel Amerika op dit punt Trump ongelijk geeft. Sommige spelers lieten merken dat ze het niet eens waren met het protest – en een enkeling moest daarvoor tegen zijn hele team in gaan: nadat de Pittsburgh Steelers besloten om één lijn te trekken en helemaal niet te komen opdagen voor het zingen van het volkslied, besloot Alejandro Villanueva - een veteraan die drie uitzendingen naar Afghanistan achter de rug heeft – om in de opening van de spelerstunnel te gaan staan en de vlag wel te eren. En vanaf de tribunes was zondag ook boegeroep te horen tegen de spelers die niet bleven staan.

Dat sentiment was het wat Trump aanboorde tijdens zijn rede in Alabama, en hij kreeg er daar dik applaus voor. Voor politieke commentatoren was het voer voor analyses: is Trump werkelijk zo boos over die protesten? Of was het een 'dog whistle', een verdekt signaal dat de blanke achterban die hij daar in Alabama aantrof precies zou begrijpen, namelijk dat hij ook niets moet hebben van zwarte mannen die eisen dat hun bevolkingsgroep beter wordt behandeld? Of wilde hij de aandacht afleiden van de nederlaag die hij de komende week lijkt te gaan lijden als de zoveelste, en vermoedelijk laatste, poging van de Republikeinen om Obamacare af te schaffen schipbreuk leidt?

"Geweldige solidariteit voor ons Volkslied en voor ons Land. Gearmd staan is goed, knielen is niet acceptabel. Slechte kijkcijfers!"

Donald Trump

Schorsen

Wat ook zijn bedoeling was, de kwestie lijkt hem zondag een beetje uit de handen te zijn gevallen. Vroeg in de ochtend twitterde hij nog uitdagend: "Als NFL-fans weigeren om naar wedstrijden te gaan totdat spelers ophouden onze Vlag & Land hun respect te onthouden, dan zul je snel veranderingen zien. Ontslaan of schorsen!". Halverwege de middag, toen negen wedstrijden waren begonnen op de manier die hij zo verafschuwt, bond hij wat in, al hoopt hij nog wel op tegenstand van de tv-kijkers: "Geweldige solidariteit voor ons Volkslied en voor ons Land. Gearmd staan is goed, knielen is niet acceptabel. Slechte kijkcijfers!"

Maar de kans is groot dat de kijkcijfers door de controverse hoger zijn geweest dan ze de laatste tijd waren. En wat al die kijkers dan zien, schrijft sportcolumniste Sally Jenkins van de Washington Post, is hoe het hoort: "Onder het krakende geweld van de NFL zit een fundament van discipline en intelligentie. Die combinatie is wat de aantrekkelijkheid van de sport uitmaakt: het gaat niet om puur, ontketend geweld, maar over het inperken van geweld in dienst van een doel. En in dit geval toont de NFL te begrijpen wat het verschil is tussen macht die je gebruikt voor een doel, en macht die je alleen maar gebruikt om te laten zien hoe machtig je bent.”

Deel dit artikel

Voor politieke commentatoren was het voer voor analyses: is Trump werkelijk zo boos over die protesten?

Wat ook zijn bedoeling was, de kwestie lijkt hem zondag een beetje uit de handen te zijn gevallen.

"Geweldige solidariteit voor ons Volkslied en voor ons Land. Gearmd staan is goed, knielen is niet acceptabel. Slechte kijkcijfers!"

Donald Trump