Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wanneer stop je als topsporter? 'Je komt sowieso in een identiteitscrisis'

Home

Jan-Cees Butter

Voetballer Wesley Sneijder (derde van links) stopte vorige week als international. © ANP
Sportief Elftal

Welke afwegingen maakt een topsporter voordat hij zijn loopbaan beëindigt? Bestaat er zoiets als een handleiding voor een bevredigend afscheid?

Ireen Wüst schaatste haar laatste Olympische Spelen, Sven Kramer gaat voorlopig nog even door, al lijkt hij niet meer te kunnen heersen als voorheen. Record-international Wesley Sneijder kreeg van bondscoach Ronald Koeman te horen dat hij niet meer wordt opgeroepen voor het Nederlands voetbalelftal, waarna de middenvelder zijn afscheid aankondigde.

Lees verder na de advertentie
Je moet tijdens je carrière voortdurend nadenken over de vraag wat je erna wilt gaan doen. Er lonkt een zwart gat.

Bettine Vriesekoop, oud-tafeltennisster

Het voedt de vraag: wanneer stop je als topsporter? Welke afweging maak je voordat je je passie vaarwel zegt? "Als topsporter moet je je ervan bewust zijn waar je je plezier uit haalt", vindt oud-hockeyster Minke Booij. Zij nam afscheid als international met de olympische titel van 2008 in Peking.

"Daarnaast moet je tijdens je carrière voortdurend nadenken over de vraag wat je erna wilt gaan doen. Er lonkt een zwart gat", waarschuwt oud-tafeltennisster Bettine Vriesekoop. Zij had moeite om het juiste moment van afscheid te bepalen - als er al een juist moment kan zijn.

Verschillende motivaties

"Topsporters hebben verschillende motivaties", zegt Booij. "De één wil graag de beste zijn, de ander wil prijzen winnen en er zijn ook sporters die het levensritme lekker vinden; het fysiek bezig zijn, dagelijks trainen, het toeleven naar grote toernooien en in de schijnwerpers staan. Voor mij was de motivatie vooral om de beste te willen zijn."

Vriesekoop: "Voor mij lag dat anders. Ik heb een lange carrière gehad, waarin mijn sport veel ontwikkelingen heeft doorgemaakt. Ik stelde mijn afscheid steeds uit, omdat er sneller materiaal kwam en ik dacht dat dat iets kon toevoegen aan mijn spel.

"Ik ben twee keer teruggekomen op mijn besluit om te stoppen. Dan zei een club: je krijgt een x-bedrag en een auto als je een paar wedstrijden voor ons speelt. En dan stond ik er weer, terwijl ik net m'n afscheidsfeest had gehad. Dat voelde niet goed. Het financiële aspect telde zeker mee, maar ik miste ook de sport en de manier van leven die daarbij hoort. Een zak geld geeft je dan het laatste zetje om weer te gaan spelen.

"Ik vind het nu nog steeds moeilijk om op de Olympische Spelen naar tafeltennis te kijken, omdat het zo veel prettige en minder prettige herinneringen in me naar boven brengt."

Spiegels

Booij: "Als topsporter heb je spiegels nodig. Een topsporter kan zichzelf van alles wijsmaken. Ik heb daar voor de Olympische Spelen in Peking vaak over gesproken met Marc Lammers, de bondscoach, en een aantal mentale coaches. Marc zei een half jaar voor de Spelen: 'Minke, je moet echt nog een stap maken, anders gaan we niet bereiken wat we willen bereiken'.

"Hij gunde mij m'n rol. Ik wilde als spelbepaler en aanvoerder graag belangrijk zijn voor het team. Maar ik moest er echt alles voor doen. Het leven als topsporter vond ik niet per se leuk. Dat strakke stramien, ik werd er soms echt gek van. Ik verlangde voor mijn gevoel naar meer vrijheid, waarin ik op zoek ging naar 'normaal' werk en misschien aan kinderen zou beginnen.

"Ik wist dat de Spelen in Peking mijn laatste toernooi zou worden, maar ik had dat vooraf niet aangekondigd. Ik kan me echt storen aan een teamsporter die zegt: dit wordt mijn laatste EK of WK of Olympische Spelen. Het draait niet om jou, denk ik dan. Je maakt onderdeel uit van een team. Door de spotlights naar je toe te trekken, ondermijn je het teamproces."

Vriesekoop: "Ik denk dat veel topsporters hun beslissing om te stoppen uitstellen vanwege de angst voor het zwarte gat. Dat snap ik wel. Ik zou willen zeggen: zorg voor een overgangsfase aan het einde van een carrière of een studie naast je sport. Het geeft minder druk als je topsport met een studie combineert. Een studie verzet je zinnen en pint je ook niet vast op je identiteit als sporter."

Booij: "Als topsporter kom je na je actieve carrière sowieso in een identiteitscrisis terecht. Wie ben ik nog? Wat kan ik? Het heeft mij anderhalf jaar gekost om om te schakelen van fulltime topsporter naar een bestaan als werkende moeder. Dat was geen makkelijke tijd."

Huiswerk

Vriesekoop herkent dat. "Ik vond schrijven altijd leuk en ging op mijn 36ste nog Chinees studeren aan de Universiteit Leiden. Ze vonden dat ik het goed oppikte, maar achteraf gezien was het te laat. Ik ging om zeven uur 's ochtends van huis, studeren, trainen, eten, weer trainen en 's avonds om negen uur begon ik nog aan mijn huiswerk.

"Ik maak altijd onderscheid tussen topsporters die hun sport konden combineren met een studie en topsporters die hun hele leven hebben gegeven aan de sport. Sven Kramer heeft dat laatste gedaan. Het lijkt me voor hem moeilijk om te stoppen. Er is natuurlijk altijd een commercieel belang dat meetelt om nog door te gaan."

Booij: "Ik vind het lastig om te bepalen wat de beweegredenen zijn voor een topsporter om al dan niet door te gaan. Sven Kramer ken ik helemaal niet zo goed, maar ik denk dat hij, zoals hij zelf ook zegt, geniet van zijn leven als topsporter. Het is altijd goed om over je toekomst na te denken. Waar doe ik het nog voor? Is het nog realistisch wat ik wil? Die vragen moet je jezelf regelmatig stellen als topsporter."

Na het Filosofisch Elftal en de theologische variant heeft Trouw sinds kort ook het Sportief Elftal. Elke twee weken geven twee van de elf deskundigen hun mening over een actueel vraagstuk. Lees hier meer afleveringen. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Je moet tijdens je carrière voortdurend nadenken over de vraag wat je erna wilt gaan doen. Er lonkt een zwart gat.

Bettine Vriesekoop, oud-tafeltennisster