Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarschuwingssysteem nog in de testfase

Home

Van onze redactie wetenschap

Het tsunami-waarschuwingssysteem in de Indische Oceaan werkt gebrekkig, maar dat ligt niet aan de technologie. De apparatuur die zware bevingen detecteert behoeft aanvulling, maar grootste zorg blijft hoe het alarm voor een opkomende vloedgolf tijdig het strand bereikt.

Toch denken Hein Haak en Bernard Dost, seismologen van het KNMI, dat het moet kunnen: binnen tien minuten het epicentrum van de beving bepalen én daarna binnen tien minuten aan zee de noodklok luiden. „Dat lukte nu niet. De internationale samenwerking verloopt weer eens trager dan vooraf was ingeschat. Tja, overal waar er overheden tussen zitten... In zo’n groot land als Indonesië is er een enorme logistiek voor vereist. Het klinkt misschien raar, maar het is een kwestie van oefenen. Uiteindelijk moet het alarm van het seismografisch instituut in Jakarta 5000 kilometer kust langs, op minischaal, waarna lokaal de sirenes gaan loeien. Indonesië wil het binnen een paar jaar operationeel hebben. Afwachten maar.”

In juni dit jaar pochte Koïchiro Matsuura, de Japanse directeur van de Unesco, dat ze het mooi voor elkaar hadden: een draaiend waarschuwingssysteem, met 26 nieuwe informatiecentra en 25 extra seismische meetstations.

Er zitten nog mankementen aan. Haak: „Er mogen wat golfboeien bij, die signalen van de sensoren op de bodem opvangen en doorgeven aan de satelliet. Maar de detectie werkt goed. Het alarm wordt nu nog verzorgd door waarschuwingscentrum in de Stille Oceaan, en ook daar lag het niet aan.”

Maar ondanks zijn jubelstemming hamerde Matsuura er eind juni op dat vroegtijdige signalering valt of staat bij voldoende coördinatie tussen overheden. Anderhalve maand later krijgt hij gelijk, maar de seismologen zijn nog niet in voor defaitisme: „Moet je zien hoe bij ons de alarmsystemen gereguleerd zijn en elke maand worden getest. Indonesië kan niet anders dan pogen het probleem op de lange termijn op te lossen.”

En op korte termijn? „Loop je risico. En: hier is echt sprake van pech. Aanvankelijk werd de beving op 7,2 ingeschaald, veertig kilometer diep. Dan verwacht je geen tsunami van twee meter hoog: normaal gesproken haalt die beweging de oppervlakte niet. Maar inmiddels is de beving bijgesteld, op 7,7 en een diepte van tien kilometer. Dat is er een van een andere orde. Die onnauwkeurigheid blijft een probleem, want het netwerk van sensoren is geenszins toereikend om een bron die 200 kilometer uit de kust ligt onmiddellijk goed in te schatten. Overigens is er wel een alarm uitgegaan.”

Mogelijk heeft deze tsunami een complexere achtergrond. „Wellicht zijn er onderzeese verschuivingen geweest. Of is de golf lokaal versterkt door de kustvorm ter plekke. Niet voor niks wordt geopperd om de diepte van de zee voor Indonesië preciezer in kaart te brengen, om beter te voorspellen waar de golven erg hoog kunnen uitpakken. Met de uitbarsting van de vulkaan Merapi op Java en de aardbevingen daar heeft deze beving niet direct te maken. Maar natuurlijk zijn het wel beide uitingen van hetzelfde seismische proces in dat gebied.”

Deel dit artikel