Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom vertrok 'Elia' en waar zijn zijn sekteleden?

Home

Bart Zuidervaart

Heinrich van Geene telefoneert vanaf het industrieterrein waar hij jarenlang kantoor hield. © ERDEE MEDIA

Het omstreden Efraïm Genootschap is plotseling uit Nederland verdwenen. Sekteleider Heinrich van Geene zou zich met zijn volgelingen in Israël willen vestigen. Hun familieleden zijn bezorgd. "Gaat hij deze mensen straks vergiftigen?"

Frans van der Vliet (61) dumpte eerst zijn administratie op de vuilstort. Thuis haalde hij de koelkast leeg, zijn hartmedicijnen stopte hij in de koffer. Vorige week dinsdag vertrok de meubelstoffeerder uit Wijdenes (Noord-Holland) in alle vroegte naar Schiphol. Daar nam hij zeer waarschijnlijk het vliegtuig naar Israël. Op weg naar de verdwenen sekteleider Heinrich van Geene.

Diezelfde middag stapte zijn dochter Serena van der Vliet (27) nietsvermoedend zijn verlaten huis binnen. De aanblik verontrustte haar. Twee dagen later las ze een bericht in Trouw over het Efraïm Genootschap, waarvan de leden spoorloos verdwenen lijken. Ze wist genoeg. Frans van der Vliet is een volgeling van het eerste uur. "Hij doet alles voor Heinrich van Geene", zegt zijn dochter. "Hij is met hem mee en komt niet meer terug. Ik weet het zeker."

Einde van de wereld
Serena kent de zwarte kant van het genootschap. Zelf werd ze lid op haar zestiende, als vanzelfsprekend, meegetroond door haar beide ouders. Sekteleider Van Geene beloofde dat al zijn volgelingen, de 'Bruid van Jezus Christus', eind 2001 zouden worden opgenomen in de hemel. Het einde van de wereld was immers aanstaande. De tv moest het huis uit, vond Van Geene. En de kranten. Vriendschappen werden gestopt, familiebanden verbroken. "Het ging geleidelijk", zegt Serena van der Vliet. "Uiteindelijk weet je niet beter dan dat je moet gehoorzamen. We werden gehersenspoeld."

Haar moeder Elisabeth kreeg eind 1999 borstkanker. Van Geene verbood dat ze zich liet opereren, zegt ze. Chemokuur was eveneens uitgesloten. Het was volgens de sekteleider, met het oog op het 'einde der tijden' en de naderende 'opname', niet verstandig. "God wilde alleen gave mensen", zei Van Geene.

Toen de voorspelling van de zelfbenoemde profeet uitbleef, keerden moeder en dochter de sekte de rug toe. Vader bleef een trouwe volgeling. Het echtpaar scheidde. In juli 2004 overleed de moeder aan de gevolgen van borstkanker.

Serena van der Vliet is bang dat ze nu ook haar vader aan de sekte verliest. "Tegen de thuiszorg heeft hij verteld dat hij vier weken op vakantie naar Turkije zou gaan. Maar dat is onzin. Mijn vader is met de sekte vertrokken." Ze heeft deze week zijn huisarts opgezocht, die haar vertelde dat Frans de afgelopen maanden opvallend veel medicijnen heeft besteld. "Alsof hij ze wilde opsparen."

Ontnuchterd
Anderhalve week geleden kwamen bij deze krant de eerste signalen binnen dat leden van het genootschap op het punt stonden te emigreren. Het zou om hooguit vijftien mensen gaan. De rest heeft de sekte de afgelopen jaren de rug toe gekeerd, teleurgesteld of juist ontnuchterd nu de aarde niet is vergaan.

De samenstelling van het selecte gezelschap is voor een groot deel bekend. Behalve Van Geene en zijn dochter Samantha zijn een moeder en drie kinderen uit Woerdense Verlaat (Zuid-Holland) vermist. Twee van hen zijn minderjarig. Deze jongens, 14 en 15 jaar, zijn sinds vorige week maandag niet verschenen op hun school, het Driestar College in Gouda. Daarop heeft de schoolleiding contact opgenomen met het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK). Meubelstoffeerder Van der Vliet heeft waarschijnlijk een vriend meegenomen. Een moeder en haar twee dochters uit Friesland zijn ook mee met Van Geene. Vrienden hebben hen vorige week met acht koffers zien vertrekken. Hun auto stond te koop op internet. Onder de sekteleden bevinden zich vermoedelijk ook twee Belgen.

Het oorspronkelijke plan was dat het hele genootschap vorige week dinsdag om 11.45 uur de El Al-vlucht van Schiphol naar Tel Aviv zou nemen. Dat is niet gebeurd. De sekteleider, zijn dochter en het gezin uit Woerdense Verlaat zijn zeer waarschijnlijk al op maandag naar Zwitserland gereden, zich realiserend dat de politie was gealarmeerd over de vermiste kinderen. In Zürich zouden ze alsnog het vliegtuig naar Israël hebben genomen. Familie kreeg de volgende dag een bericht dat de bus van het gezin op de luchthaven kon worden opgehaald. Afgelopen weekend werd het voertuig daar aangetroffen, op parkeerplaats P40. Ernaast stond een witte bus, eveneens met Nederlands kenteken. Aangenomen wordt dat deze van Van Geene is. In beide bussen lagen slechts etensresten.

Achterblijvers zijn ervan overtuigd dat het genootschap in Israël is gearriveerd. Hun nieuwe onderkomen zou zich in een nederzetting bevinden nabij Jeruzalem. De sekte is daar eerder dit jaar geweest, volgens familieleden om hun nieuwe leefomgeving te verkennen. De politie heeft nog altijd geen spoor van het genootschap, zegt een woordvoerder van het korps Hollands Midden, dat de zaak in onderzoek heeft.

Schulden
De grote vraag is waarom Heinrich van Geene (75) heeft besloten om zijn heil in een ander land te zoeken. Het is mogelijk dat hij op deze manier zijn schulden probeert te ontlopen. De 'profeet' moet op last van de rechtbank in Dordrecht ruim 227.000 euro terugbetalen aan een voormalig volgeling die zich opgelicht voelt. Deze man verkocht destijds zijn woning en bedrijf, en gaf het geld aan Van Geene, in de hoop opgenomen te worden in de hemel. Toen het wonder uitbleef, stapte de man naar de rechter, en kreeg gelijk.

De sekteleider kan dat geld onmogelijk terugbetalen. Hij heeft zijn vermogen de afgelopen jaren uitgegeven aan advocaten en aan het drukken van zelfgeschreven boeken. Er is geen cent over. Elke maand wordt er 46 euro ingehouden op zijn AOW-uitkering, ten gunste van deze voormalige volgeling. "Al zou ik 200 jaar worden, dan moet ik, door het schandalige onrecht wat ze mij aandoen, die 125 jaren die mij dan nog resten, in grote armoe leven", schreef Van Geene enkele maanden geleden in een brief.

Een voormalig sektelid en vertrouweling van Van Geene, die anoniem wil blijven, denkt niet dat geld de reden is. "Volgens mij is hij enorm gefrustreerd dat zijn aanhang in Nederland zo geslonken is. Ooit had hij meer dan honderd aanhangers, nu hooguit vijftien. Ik denk dat hij in Israël nieuwe zieltjes denkt te kunnen winnen."

Serena van der Vliet vreest dat Heinrich van Geene een nieuwe datum voor de ondergang van de wereld in gedachten heeft. "Maar wat als dat wederom niet gebeurt? Gaat hij deze mensen dan vergiftigen? Je haalt je van alles in je hoofd."

Gisteren heeft ze opnieuw een bezoek aan de plaatselijke politie gebracht. Omdat haar vader een week vermist is, vertelt ze, staat hij op een opsporingslijst van Interpol. Ze heeft ook een bericht naar Peter R. de Vries gestuurd, in de hoop dat de misdaadverslaggever kan helpen. "Ik doe alles om mijn vader terug te vinden. Dat is logisch, toch?"

Het Efraïm Genootschap

1997
Heinrich van Geene richt het Efraïm Genootschap op.

2000
Sekte telt ongeveer 150 leden.

2001
Van Geene voorspelt 'einde der tijden'. Alleen zijn volgelingen, de 'Bruid van Jezus Christus', zullen worden opgenomen in de hemel.

2002
Justitie doet 'oriënterend onderzoek' naar de sekte, omdat kinderen van volgelingen van school thuisbleven met het oog op het voorspelde einde van de wereld. Er komt geen strafrechtelijke vervolging.

2003
Elisabeth van den Berg, ex-volgeling van het Efraïm Genootschap, beschuldigt de sekteleider van zware mishandeling. Ze heeft borstkanker en zou van Van Geene geen operatie of chemokuur hebben mogen ondergaan. De vrouw zou in 2004 overlijden.

Een ander voormalig sektelid, Sjaak Pietersen, eist, nu de opname in de hemel is uitgebleven, zijn betaalde geld terug. Het gaat om ruim drie ton.

2005
De rechtbank in Dordrecht spreekt Heinrich van Geene vrij van betrokkenheid bij de dood van kankerpatiënt Elisabeth van den Berg.

2008
Van Geene moet van de rechtbank in Dordrecht ruim 227.000 euro terugbetalen aan ex-volgeling Sjaak Pietersen. De sekteleider heeft 'misbruik gemaakt van zijn positie'. Het vonnis wordt in 2009 in hoger beroep bekrachtigd.

2011
Heinrich van Geene vertrekt met zijn overgebleven volgelingen, hooguit vijftien mensen, richting Israël.

Deel dit artikel