Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom steeds dat tijdrekken? Is mijn dochter echt niet moe?

home

Maaike Bezemer

Slapend kind © Wikimedia Commons
Opvoedvraag

Een 10-jarige moet tegen half negen naar bed, maar gaat meestal pas richting negen uur. Ze is niet moe, zegt ze zelf. Gaat ze nu te laat naar bed?

Er is niet heel veel drama over, maar dat rekken en proberen is soms wel irritant, schrijft vader. Half negen is te vroeg vindt dochter: ze zegt dat ze niet zoveel slaap nodig heeft.

Hij heeft samen met zijn dochter op internet gezocht. "Het blijkt dat ze niets te klagen heeft. Voor haar leeftijd vinden we verschillende richttijden, allemaal tussen acht uur en half negen." Toch kan vader zich best voorstellen dat een kind geen zin heeft om schaapjes te tellen als het zich echt niet moe voelt.

Dezelfde bedtijd
Hij kwam online ook andere wijsheden tegen. Dat het beter is om steeds dezelfde bedtijd aan te houden, ook als er de volgende dag geen school is. Bij hen thuis wordt het op vrijdagavond vaak half elf na een avondje samen tv kijken. En op andere dagen als er de volgende ochtend geen school is, mag ze het ook wat later maken. "Is dat dan niet goed?"

Hij las ook dat recent onderzoek zou aantonen dat kinderen misschien met minder slaap toekunnen dan altijd gedacht. "Dat heb ik maar niet tegen mijn dochter gezegd."

Lees verder na de advertentie

Intuïtie
Vader mag best wat meer afgaan op zijn intuïtie, vindt psycholoog en orthopedagoog Tamar de Vos. "Als de kinderen jong zijn snap ik dat je wilt weten wat de richtlijnen zijn, maar deze vader heeft inmiddels genoeg ervaring en kan daar best op vertrouwen. Als ze nou ligt te piekeren, kan er een achterliggend probleem zijn, maar die indruk krijg ik niet."

Ze vindt het lastig één bedtijd te adviseren. "Elf uur slaap is voor kinderen een mooie nachtrust, sommigen hebben de volle twaalf nodig en er zijn er ook die met negen uur toekunnen."

Ed de Bruin en Annette van Maanen doen slaaponderzoek bij de Universiteit van Amsterdam en richten zich daarbij vooral op kinderen en jongeren. Ook zij geven aan dat de slaaphoefte per persoon verschilt, maar gemiddeld slaapt een tienjarige negen uur. Dus deze vader heeft nog behoorlijk wat speling.

Adolescenten die vele uren later naar bed gaan en veel langer uitslapen, brengen hun biologische klok in de war. Ze creëren hun eigen jetlag.

Annette van Maanen, slaaponderzoeker

Veranderend ritme
De Bruin hoort heus wel eens beweringen dat de moderne mens minder slaap nodig heeft, maar hij wil dat graag in perspectief plaatsen. "Vaak zijn dergelijke conclusies gebaseerd op de praktijk: mensen geven zelf aan dat ze gemiddeld zeveneneenhalf uur slapen en nog goed functioneren. Evolutionair zijn we door de eeuwen heen uitgekomen op zo'n acht uur slaap. Kennelijk hebben we dat door een veranderend ritme, in enkele tientallen decennia met een half uur teruggebracht. Ik vind dat veel."

We hebben een druk bestaan, zitten tot laat achter beeldschermen. Dat wil volgens de neuropsycholoog niet zeggen dat een kortere nachtrust optimaal is. "We zien ook een groei in psychische aandoeningen, het kan heel goed dat slaaptekort daar invloed op heeft."

Schermen uit, liefst een uur voor bedtijd, zegt Annette van Maanen. Het blauwe licht remt de productie van melatonine, het hormoon dat de hersenen aanmaken voor het slapen gaan. En een vast slaapritme is inderdaad belangrijk. "Het mag best iets afwijken, want zie ze in het weekend maar eens om negen uur naar bed te krijgen. Maar wij adviseren niet meer dan een uur. Adolescenten die echt vele uren later naar bed gaan en veel langer uitslapen, brengen hun biologische klok in de war. Ze creëren als het ware hun eigen jetlag."

Kinderen met een langdurig slaaptekort kunnen juist hyperactief worden in de avond.

Ed de Bruin, slaaponderzoeker

Forbidden zone
Het kan dat deze dochter te vroeg in bed ligt. De Bruin: "Voordat je in de avond slaperig wordt door je biologische klok is het niet verstandig al naar bed te gaan, wij noemen dat de forbidden zone. Dan kun je juist niet slapen. Grote kans dat het meisje zich zorgen gaat maken: zie je wel nu val ik weer niet in slaap, er zal wel iets aan de hand zijn. Zo kun je ook een slaapprobleem creëren."

Aan de andere kant is 'nog niet moe zijn' geen goede aanwijzing. Een kind kan niet zelf aangeven of ze genoeg slaap heeft, vindt Ed de Bruin. "Kinderen met een langdurig slaaptekort kunnen juist hyperactief worden in de avond. Vader kan beter in de gaten houden of ze er 's morgens een beetje wakker bij loopt en of ze zich overdag goed kan concentreren op haar schoolwerk. Dat zijn betere indicaties dan actief gedrag in de avond."

Volgens Tamar de Vos kan vader dat extra half uurtje mooi gebruiken om voor te lezen. "Veel tieners vinden dat echt nog wel leuk. Loop in ieder geval even mee naar boven, maak nog een praatje, neem de dag even door. Er komt een tijd dat ze zich als puber gaat terugtrekken, geniet nog maar even van dat momentje samen."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Adolescenten die vele uren later naar bed gaan en veel langer uitslapen, brengen hun biologische klok in de war. Ze creëren hun eigen jetlag.

Annette van Maanen, slaaponderzoeker

Kinderen met een langdurig slaaptekort kunnen juist hyperactief worden in de avond.

Ed de Bruin, slaaponderzoeker

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.