Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom Rusland geen fouten toegeeft en geen schuld bekent over MH17

Home

Geert Groot Koerkamp

Nabestaanden van de ramp met vlucht MH17 hebben uit protest een bankje geplaatst voor de Russische ambassade in Den Haag. © ANP

Precies drie jaar na de ramp is de mogelijkheid dat Rusland verantwoordelijk is, in Moskou nog niet bespreekbaar.

In de drie jaar die zijn verstreken sinds het neerhalen van vlucht MH17 was voor Rusland zelfs de theoretische mogelijkheid dat de schuld níet bij Oekraïne ligt volstrekt onbespreekbaar. Zowel het Kremlin als de federale Russische televisiezenders hebben van meet af aan iedere suggestie van directe of indirecte Russische verantwoordelijkheid luidkeels verontwaardigd van de hand gewezen. Oekraïne was de boosdoener, en daarmee basta. Het is een standpunt dat een meerderheid van de Russen volgens diverse peilingen graag onderschrijft. Dat Russische militairen of pro-Russische rebellen betrokken zijn gelooft hier vrijwel niemand.

Lees verder na de advertentie
In Rusland gelooft vrijwel niemand dat Russische militairen of rebellen betrokken zijn bij MH17

De lezingen van die strekking volgden elkaar sinds juli 2014 snel op. Eerst zou het gaan om een Oekraïens gevechtsvliegtuig, misschien wel meerdere. Toen onbetwist vaststond dat vlucht MH17 was getroffen door een Buk-luchtafweerraket verklaarde Moskou dat het ging om een type dat in Rusland niet meer wordt gebruikt, en dat de raket bovendien was afgevuurd vanaf door Oekraïense troepen gecontroleerd terrein. Maar ook dat bleek niet te kloppen.

Afgeluisterde telefoongesprekken

De Amerikaanse senator Dianne Feinstein riep president Poetin al in de eerste dagen na de tragedie op ‘zich te vermannen’ en ‘de wereld toe te spreken’. Op dat moment was al veel van de informatie die later een plaats kreeg in de rapportage van het internationale onderzoeksteam JIT bekend: afgeluisterde telefoongesprekken waarin gepraat wordt over een Buk-installatie, foto- en videobeelden van het konvooi en ook de foto’s van het verticale rookspoor van een raket.

“Als dit een fout is geweest, wat ik hoop, zeg het dan”, zei Feinstein. Het Kremlin negeerde de oproep. Rusland had niets te zeggen, omdat het volgens de officiële lezing part noch deel heeft aan de oorlog in Oost-Oekraïne. Moskou blijft volhouden dat het gaat om een intern, Oekraïens conflict. Dat begon in het voorjaar van 2014 met protesten tegen, wat men in Moskou noemt, de ‘staatsgreep’ in Kiev, en liep al snel uit op een burgeroorlog. Russische ‘vrijwilligers’ sloten zich aan bij de rebellen. Die boodschap is sindsdien via de Russische televisiezenders dag in dag uit herhaald.

Die Russische lezing staat haaks op een overvloed aan aanwijzingen van directe Russische militaire betrokkenheid in Oost-Oekraïne, waaronder ooggetuigenverslagen, sociale media, foto- en videomateriaal. Ook zonder die informatie is zonneklaar dat de rebellen hun jarenlange strijd tegen het Oekraïense leger alleen kunnen volhouden dankzij de levering van wapens, munitie en brandstof. En dat kan alleen maar afkomstig zijn uit Rusland.

Kaartenhuis

Vragen stellen over de Russische betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 is vragen stellen over de Russische rol in de strijd in Oost-Oekraïne, en daarmee over de aard van de oorlog die daar in drie jaar tijd al meer dan tienduizend levens heeft geëist. Als Moskou nu alsnog de mogelijkheid toelaat dat in 2014 daadwerkelijk een noodlottige fout is gemaakt met een Buk-installatie, door Rusland geleverd om Oekraïense luchtaanvallen het hoofd te kunnen bieden, dan stort de officiële Russische lezing van het conflict als een kaartenhuis in elkaar. Rusland zou daarmee toegeven dat het jarenlang militair actief is geweest in het buurland en al die tijd willens en wetens de internationale gemeenschap heeft voorgelogen.De kans daarop lijkt miniem.

Vragen stellen over de MH17, is vragen stellen over de rol van Rusland bij de strijd in Oekraïne

Toch is een verandering van tactiek aan Russische zijde niet geheel uitgesloten, getuige enkele opmerkelijke uitspraken van de Britse advocaat Samuel Wordsworth. Hij vertegenwoordigt Rusland in de zaak die Oekraïne tegen Rusland heeft aangespannen bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Tijdens een eerste hoorzitting afgelopen voorjaar betoogde Wordsworth dat de partij die de Buk-installatie blijkens het JIT-onderzoek ‘zou hebben geleverd’ handelde ‘in reactie op een serie gewapende aanvallen door Oekraïense vliegtuigen’.

Hij voegde er werktuiglijk aan toe dat Rusland vraagtekens zet bij die conclusies van het JIT. Moskou erkent hiermee dus allerminst dat het de fatale Buk-raket heeft geleverd. De bedoeling van Wordsworth was het Oekraïense standpunt – dat Rusland zich schuldig heeft gemaakt aan terrorisme – te ondermijnen. Maar de Brit is wel de eerste officiële vertegenwoordiger van Rusland die, al is het dan theoretisch, de gedachte uitspreekt dat op 17 juli 2014 een fatale fout kan zijn kan zijn gemaakt, en niet door Oekraïne.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
In Rusland gelooft vrijwel niemand dat Russische militairen of rebellen betrokken zijn bij MH17

Vragen stellen over de MH17, is vragen stellen over de rol van Rusland bij de strijd in Oekraïne