Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom Nederland geen nationale rouw (meer) kent

Home

De vlag hangt halfstok op het Binnenhof in Den Haag. © ANP

België is vandaag in nationale rouw gedompeld wegens het busongeluk in Sierre in Zwitserland. Nederland houdt het bij een formele vlaginstructie van premier Mark Rutte. Nederland kent namelijk al bijna een halve eeuw geen nationale rouw meer, al weet niemand precies waarom die uiting van landelijk meeleven is afgeschaft.

'We zijn niet zo van de grote openbare rituelen. We houden er in Nederland niet van om een ander voor te schrijven wat hij moet doen', aldus hoogleraar staatsrecht Roel Schutgens van de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Andere staatsrechtgeleerden menen dat nationale rouw in de vrije jaren '70 van de vorige eeuw als 'te verplichtend' werd gezien. Bij nationale rouw worden onder andere bioscopen en schouwburgen gesloten en dat zou de grondrechten van de burgers aantasten. Die moet zelf kunnen beslissen of hij mee wil doen met rouwen.

Nederland schreef voor het laatst nationale rouw voor bij het overlijden van koningin Wilhelmina in december 1962. De vlaggen gingen halfstok, openbare gelegenheden moesten de deuren sluiten, sportwedstrijden werden afgelast en er mocht alleen rustige muziek worden gedraaid op Nederlandse radiozenders.

Pas in 1992, na de Bijlmerramp, gaf het kabinet weer een rouwinstructie: alle vlaggen werden halfstok gehangen. Er werd echter nadrukkelijk gemeld, dat het niet om nationale rouw ging. Ook bij het overlijden van prins Claus, koningin Juliana en prins Bernhard is geen nationale rouw meer aangenomen.

Het koninklijk huis liet bij die sterfgevallen wel voor het eerst een zwarte wimpel (een cravatte) aan de hofstandaard wapperen. Het Hof nam openbare rouw aan: alle afspraken worden afgezegd tot na de bijzetting in de Nieuwe Kerk in Delft en ook het hofpersoneel mag in die tijd niet naar feesten en partijen, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst. Het personeel is stemmig gekleed en militairen dragen een rouwband.

Na de Bijlmerramp is wel vaker vlaginstructie gegeven door de minister-president, onder andere na het drama in Alphen aan de Rijn (2011), na het vliegtuigongeluk in Libië (2010) en na de aanslag op Koninginnedag in Apeldoorn (2009).

Vlaginstructie houdt in dat op alle rijksgebouwen de vlag halfstok gaat van zonsopgang tot zonsondergang. Volgens het protocol wordt de vlag eerst in top gehesen en daarna gestreken tot halverwege de vlaggenstok. Bij het neerhalen gaat de vlag weer eerst omhoog. Gebruikelijk is dat particulieren de vlaginstructie volgen. In gebouwen met een halfstok gehesen vlag dient men zich volgens de etiquette gepast te gedragen.

Deel dit artikel