Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom krijsen meeuwen zo hard?

Home

Sander Becker

Op zich zijn kleine mantelmeeuwen zwijgzame dieren, maar in groepen gaan ze vaak flink tekeer. Ze krijsen dan schel en hard. Hun roep klinkt als een serie hoge ’ga’-geluiden, gevolgd door een lachend ’kyowkyowkyow’.

Eind februari vestigen deze schreeuwers zich massaal in de kuststeden. Dat zijn ideale broedlocaties, want op platte daken zit je veiliger dan in de duinen, waar sinds de jaren tachtig steeds meer vossen wonen. En met al die vuilniszakken op straat biedt de stad een waaier aan culinaire mogelijkheden, elke dag opnieuw.

Menselijke stadsbewoners zijn minder enthousiast. Want niet alleen maken meeuwen een hoop troep doordat ze vuilniszakken kapotscheuren, ze krijsen ook nog eens iedereen wakker, bij voorkeur al om vijf uur ’s ochtends. In luid gillende koren cirkelen ze boven de pittoreske gevels. Moet dat nou zo hard? En zo vroeg?

In decibellen is het nooit gemeten, maar het volume moet enorm zijn. „Meeuwen maken zo’n herrie omdat ze gehoord willen worden”, verklaart Theunis Piersma, hoogleraar dierecologie aan de Groningse universiteit. „Het betreft een seksuele lokroep, zeg maar het meeuwen-equivalent van de grommende motor of de opgevoerde brommer.”

Met hun stemgeluid proberen de dieren een partner aan te trekken. Ook willen ze er een territorium mee veroveren of verdedigen. Dat verklaart waarom de dieren vooral krijsen rond de broedperiode. In dit akoestische spel geldt het geluidsniveau als een indicator van de gezondheid. Daarom laten de beesten het liefst zoveel mogelijk herrie horen.

Het volume is ook van praktisch nut. Want in de natuur moet een meeuwenstem grote afstanden overbruggen en boven het gebulder van de branding uitkomen. Bovendien zitten de dieren in lawaaiige kolonies; ze moeten dus ook hun soortgenoten overstemmen. „Om die reden hebben kolonievogels vaak een hardere stem dan vogels die geïsoleerd leven”, zegt Carel ten Cate, hoogleraar gedragsbiologie in Leiden.

Ook de vroegte van het gekrijs is verklaarbaar. Net als zangvogels zetten meeuwen hun eerste keel rond zonsopkomst op. „Zo willen ze duidelijk maken dat ze er nog zijn en dat ze hun gebied nog willen verdedigen”, vervolgt Ten Cate. Daar komt bij dat de stem ’s ochtends vaak verder reikt dan ’s middags, als gevolg van de atmosferische omstandigheden: ’s middags stijgt de verwarmde lucht op, zodat het geluid omhoog wordt afgebogen en dus minder ver draagt.

Stadsbewoners klagen veelvuldig over de toenemende overlast van de meeuw. Het aantal kleine mantelmeeuwen – de voornaamste stadsgast, naast de zilvermeeuw – is sinds de jaren zeventig verzevenvoudigd. Langs de hele kustlijn zijn de dieren bovendien weggevlucht uit de duinen, richting kuststeden, Rotterdamse industriegebieden en Waddeneilanden. Het einde van de verhuizing lijkt nog niet in zicht, net zomin als een remedie.

Rond deze tijd van het jaar, begin augustus, zijn de kleine mantelmeeuwen het allerrumoerigst, vult mariene bioloog Kees Camphuysen aan. „De dieren staan op het punt om naar Mauretanië te vertrekken. Dat geeft een zekere Zugunruhe, oftewel ’trekonrust’.” Nog even geduld dus: begin september keert de rust zeker weer.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie