Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom is Romeins beton sterker dan modern beton?

Home

Willem Schoonen

Monsters van deze oude Romeinse pier in het Italiaanse Orbetello werden met röntgenstralen onderzocht in een laboratorium in Berkeley. © J.P. Oleson

De kademuren die de Romeinen beschermden tegen de zee zijn vandaag sterker dan toen ze werden gebouwd. Ons moderne beton gaat er in zeewater geheid aan. Romeins beton wordt door de zee alleen maar sterker. Onderzoekers hebben nu ontdekt hoe dat komt.

Geologe Marie Jackson, van de universiteit van Utah in de VS, lijkt het raadsel van het Romeinse beton te hebben ontrafeld. Zij vond in het beton sporen van mineralen, die weinig op aarde voorkomen en die in het lab ook moeilijk te maken zijn. Die mineralen moeten zijn gevormd door de inwerking van zeewater en verantwoordelijk zijn voor zijn stevigheid, concludeert Jackson in vakblad American Mineralogist. 

Lees verder na de advertentie

De Romeinse amateur-wetenschapper Plinius de Oudere schreef in de eerste eeuw van onze jaartelling al dat de kademuren in de Romeinse havens door het zeewater veranderen in een stenen massa waar geen water doorheen komt en die in loop van de tijd alleen maar sterker wordt. Hoe dat kwam, kon Plinius echter niet weten. De Romeinen gebruikten voor hun beton een mortel van vulkaanas, kalk en zeewater, en mengden dat met het zogenoemde aggregaat van vulkanisch gesteente, stukken rots en baksteenresten die voorhanden waren. 

Vers Romeins beton is een stuk minder sterk dan het onze, maar de inwerking van het zeewater draait die verhouding om

Modern beton wordt zo samengesteld dat er geen chemische reacties optreden tussen de mortel, het bindmiddel, en het aggregaat, dat het beton zijn structuur geeft. Want chemische reacties tussen die twee bestanddelen kunnen beton doen scheuren of breken. In het Romeinse beton worden uit de vulkanische bestanddelen mineralen losgemaakt die precies het tegenovergestelde doen: ze vormen een sterke binding tussen mortel en aggregaat.

Recept onbekend

Jackson sluit uit dat dit al is gebeurd bij het aanmaken van het beton; deze verstevigende reactie moet na de bouw door zeewater op gang zijn gekomen. Vers Romeins beton is een stuk minder sterk dan het onze, maar de inwerking van het zeewater draait die verhouding om.

Laten we dan voor kademuren en havens Romeins beton gaan maken, zou je denken, want ons beton vergaat daar. Goed idee, zegt Jackson, ware het niet dat het recept niet is overgeleverd. Ondanks de lovende beschrijvingen van Plinius de Oudere en andere Romeinse auteurs, is niet precies bekend hoe de Romeinen hun beton maakten. Het wordt zoeken en proberen. Jackson heeft al voorgesteld dat te doen in het Britse Swansea, in Wales, waar in zee een bassin wordt omkaderd om getijdenstroom te winnen. Romeins beton is perfect daarvoor, aldus de Amerikaanse geologe.

Deel dit artikel

Vers Romeins beton is een stuk minder sterk dan het onze, maar de inwerking van het zeewater draait die verhouding om