Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom de Turkije-deal niet te kopiëren is in Noord-Afrika

home

Marno de Boer

© ANP

GroenLinks heeft zich opnieuw teruggetrokken uit de gesprekken met D66, VVD en CDA. De meningen over wat een humanitair vluchtelingenbeleid is, blijken te ver uiteen te liggen.

Voor de één is de migratiedeal die de Europese Unie en Turkije in maart 2016 sloten een grote mislukking, voor de ander een succes dat misschien ook in aangepaste vorm in Noord-Afrika toepasbaar is.

Lees verder na de advertentie

Om wat voor plannen gaat het?

Landen in de EU zoeken een manier om de vluchtelingendeal met Turkije te kopiëren in Noord-Afrika. Cruciaal is dat asielzoekers volgens internationale verdragen recht hebben op een individuele procedure, en niet teruggestuurd kunnen worden naar een onveilig land. De deal met Turkije voldoet in ieder geval op papier aan die eisen. Ankara beloofde de omstandigheden voor vluchtelingen dusdanig te verbeteren, dat Griekenland asielzoekers na een korte procedure kan terugsturen.

Ankara beloofde de omstandigheden voor vluchtelingen dusdanig te verbeteren, dat Griekenland asielzoekers na een korte procedure kan terugsturen

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

© Chantal Van Wessel

Hoe loopt de Turkije-deal?

Volgens een van de bedenkers, de Oostenrijker Gerald Knaus, is het plan mislukt. Van de 15.000 migranten die van maart 2016 tot maart 2017 alsnog op de Griekse eilanden aankwamen, is nog geen tien procent teruggestuurd. De meesten zitten vast in asielprocedures die trager verlopen dan gehoopt. Knaus wilde ook dat Europa honderdduizenden Syriërs uit Turkije zou opnemen, als alternatief voor een gevaarlijke overtocht. In een jaar tijd zijn er iets meer dan 6000 mensen opgenomen.

Voor premier Mark Rutte is de deal juist een succes. Op 20 januari 2016 zette hij als tijdelijk EU-voorzitter het migratiedebat op scherp. De instroom moest 'binnen zes tot acht weken richting de nul'. Dat leek toen, met duizenden mensen die dagelijks op de Griekse eilanden arriveerden, onmogelijk. Sinds de deal wagen dagelijks nog slechts enkele tientallen mensen de oversteek. In deze visie draait de Turkije-deal om afschrikking. Het is voor migranten weinig aantrekkelijk een mensensmokkelaar te betalen als de eindbestemming een Grieks eiland in plaats van Duitsland is.

Als onderdeel van de deal trekt de EU ook zes miljard euro uit voor Syrische vluchtelingen in Turkije. Er zijn projecten opgezet om 500.000 Syrische kinderen naar school te sturen, twee miljoen Syriërs toegang tot zorg te geven, en vluchtelingen met speciale pinpassen zelf voedsel te laten kopen.

Tegenstanders van de deal waren ook bang dat de EU zou marchanderen met criteria voor Turks EU-lidmaatschap en visumvrij reizen, als Ankara maar migranten tegenhield. Maar in beide dossiers hield de EU vast aan eisen over de rechtsstaat, waardoor de gesprekken stilliggen.

Het is voor migranten weinig aantrekkelijk een men­sen­smok­ke­laar te betalen als de eindbestemming een Grieks eiland in plaats van Duitsland is

Waarom wil de EU nu een deal in Noord-Afrika?

De meeste Afrikaanse migranten bereiken Europa nu via Libië. In dat land blijft het voor de EU lastig werken, omdat drie regeringen en talloze milities de macht verdelen. Europese marines trainen een klein aantal Libische kustwachten. De hoop is dat zij in de toekomst zelf bootmigranten in nood terugbrengen naar de Libische kust. Zodra Europese marineschepen of private reddingsschepen hen naar de Italiaanse kust brengen, zijn er juridische barrières tegen uitzetting naar het onveilige Libië.

De EU steunt ook Italiaanse plannen om de Libische kustwacht van schepen te voorzien, en stammen aan de Libische zuidgrens te trainen in grensbewaking. Maar het verdeelde Libië van een effectieve kust- of grenswacht voorzien is eenvoudiger gezegd dan gedaan.

Duitsland, Hongarije en Oostenrijk zinspeelden het afgelopen jaar op EU-vluchtelingenkampen in Noord-Afrika. Daar zouden uit zee geredde migranten naartoe gestuurd kunnen worden. Tot concrete voorstellen is het niet gekomen. Het is onduidelijk welk Noord-Afrikaans land bereid is de hoofdzakelijk West-Afrikaanse migranten onderdak te verlenen.

Lees ook: EU pakt asielweigerlanden aan

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Ankara beloofde de omstandigheden voor vluchtelingen dusdanig te verbeteren, dat Griekenland asielzoekers na een korte procedure kan terugsturen

Het is voor migranten weinig aantrekkelijk een men­sen­smok­ke­laar te betalen als de eindbestemming een Grieks eiland in plaats van Duitsland is