Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom de kerk haar leden altijd weet te vinden

Home

Robin de Wever

Kerkgangers in het Zuid-Hollandse De Lier. © ANP

Het is D66 een doorn in het oog. Naar welk Nederlands adres je ook verhuist, de kerk weet je altijd weer te vinden. Kunnen kerken soms in het bevolkingsregister 'neuzen', zoals de partij beweert?

Het is min of meer vaste prik: kerkleden die binnen Nederland verhuizen ontvangen binnen een maand een hartelijke brief: hij of zij staat nu ingeschreven bij de lokale afdeling van hun kerkverband.

Vaak wordt de verhuizer gewezen op het dichtstbijzijnde kerkgebouw en de tijd van de diensten. D66-Tweede Kamerlid Gerard Schouw ontving er de laatste tijd naar eigen zeggen 'meerdere brieven en e-mails' over. Woensdagavond vroeg hij tijdens een Kamerdebat aan minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) om opheldering. Wat is precies aan de hand? Vijf vragen en antwoorden.

Hoe weet een kerk naar welk adres je bent verhuisd als je haar niet op de hoogte hebt gebracht?
Het antwoord op die vraag heet SILA, ofwel Stichting Interkerkelijke Ledenadministratie. Die landelijke organisatie vormt de tussenpersoon van zeven kerkgenootschappen en de Gemeentelijke Basisadministratie.

Sinds 1994 meldt het bevolkingsregister niet langer of, en zo ja, tot welke kerkelijke gezindte iemand hoort, maar staat er achter de namen van kerkleden een zogeheten SILA-stip. Daarmee geeft de GBA aan dat de burger tot een van de genootschappen behoort. Wie een SILA-stip heeft is eender lid van de Protestantse Kerk in Nederland of het Leger des Heils of hij staat te boek als rooms-, vrij- of oud-katholiek, doopsgezind of nieuw-apostolisch.

De stichting wordt automatisch op de hoogte gebracht als de GBA-gegevens van 'SILA-burgers' veranderen. Dus: als ze verhuizen, trouwen, scheiden, hun naam veranderen of overlijden. SILA weet wie bij welke kerk hoort en geeft de mutaties door aan de betreffende kerk.

Kerken kunnen dus in de GBA neuzen?
Nee. Kerken hebben zelf geen toegang tot de GBA, ze worden enkel op de hoogte gehouden door SILA.

Lees verder na de advertentie

 
Kerken worden automatisch op de hoogte gebracht als een lid verhuist

Is toegang tot de GBA een kerkelijk 'voorrecht'?
Niet alleen SILA-kerken staan in contact met de GBA; ook pensioenverstrekkers worden bij mutaties op de hoogte gebracht. Zo moet worden voorkomen dat iemand zijn pensioen niet meer ontvangt als hij zijn verhuizing niet goed heeft doorgegeven. Hetzelfde geldt voor verzekeraars.

Ook het Bureau Kredietregistratie, dat van alle Nederlanders bijhoudt welke schulden ze hebben, wordt op de hoogte gebracht als iemand verhuist.

Is de kerkelijke toegang tot persoonsgegevens omstreden?
Het heeft nog niet tot politiek vuurwerk geleid. Voormalig minister Liesbeth Spies (Binnenlandse Zaken) nam in maart nog enthousiast het eerste exemplaar van een boek over de geschiedenis van SILA in ontvangst. Dat zij daar als minister op werd getrakteerd noemde ze 'tekenend voor de goede verhouding tussen de Nederlandse overheid en de geloofsgemeenschappen'.

D66 is wel al enkele jaren kritisch over de SILA-constructie. Toen Alexander Pechtold er in 2007 Kamervragen over stelde, werd hem meegedeeld dat dit wat het ministerie betreft geen inbreuk maakte op de scheiding tussen kerk en staat. Pechtold kreeg nauwelijks bijval van andere Kamerfracties.

Waarom heeft het Humanistisch Verbond geen toegang tot de GBA?
Ook op die vraag had het ministerie een eenvoudig antwoord: het Verbond en andere levensbeschouwelijke organisaties hadden nog geen interesse getoond.

D66-Kamerlid Schouw hoopt desondanks op meer gelijkheid. Als humanisten het GBA niet nodig hebben, moeten we ons volgens hem afvragen of anderen wel toegang kunnen blijven houden. Schouw hoopt dat de Kamer er dit jaar wel over wil debatteren. De overwinning van de progressieve VVD en PvdA biedt mogelijk nieuwe kansen.

Tweede Kamerlid Gerard Schouw (D66). © ANP

Deel dit artikel