Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom de aanschaf van twee Rembrandts een 'heel goede zet' is

Home

Henny de Lange

De portretten van de 21-jarige Maerten Soolmans en zijn 23-jarige bruid werden oorspronkelijk voor 500 gulden gekocht. © Wikimedia

Het kabinet wil de helft meebetalen aan twee Rembrandts die het Rijksmuseum voor 160 miljoen euro wil kopen van een Franse bankiersfamilie. Wat rechtvaardigt deze grote investering en waarom zijn deze portretten zo kostbaar?

Dit is nou eens een heel goede zet van het kabinet, zegt kunsthandelaar Willem Baars. Niet alleen in kunsthistorisch opzicht is het van groot belang dat de twee portretten van Rembrandt terug naar Nederland komen. "Deze aankoop is ook bepaald niet slecht voor de financiële balans van de staat." De investering van tachtig miljoen euro door de staat in de twee portretten 'verdient' zich volgens Baars dubbel en dwars terug.

Niet dat het voor de hand ligt dat Nederland ze ooit weer zal verkopen. "Maar deze categorie topstukken wordt gegarandeerd meer waard. Zie het dus als een hele goede investering."

Dat was ook het geval met de vorige record kunstaankoop: de Victory Boogie Woogie van Piet Mondriaan. In 1997 kocht de staat dit schilderij met een schenking van de Nederlandsche Bank aan voor 82 miljoen gulden (een kleine veertig miljoen euro). De waarde van dit schilderij ligt nu vele malen hoger.

Geen weggegooid geld
Dat neemt niet weg dat 160 miljoen euro heel veel geld is, ook al gaat het om twee meesterwerken van Rembrandt, erkent Baars. "Maar het is geen weggegooid geld." Ongetwijfeld zullen er stemmen opgaan dat dat geld beter aan de vluchtelingen of de zorg kan worden besteed. "Daar moet ook geld naartoe, maar eens in de vijftien tot twintig jaar mag de staat zich ook wel zo'n kunstaankoop als deze permitteren. Het alternatief is dat deze schilderijen in de privécollectie van een rijke oliesjeik verdwijnen."

De aankoop van de Victory Boogie Woogie leidde destijds tot veel deining in de samenleving. Baars verwacht dat dat nu minder het geval zal zijn. Rembrandts vallen sowieso beter in de smaak bij het grote publiek dan een abstract schilderij van Mondriaan. Een belangrijk verschil is ook de strategie die directeur Wim Pijbes heeft gevolgd.

"De aankoop van de Victory Boogie Woogie viel destijds als een bommetje in de samenleving. Pijbes snapt dat je zoiets moet vóórmasseren. Namen kan ik niet noemen, maar hij heeft er al vroeg voor gezorgd dat er een hoog geplaatst persoon met toestemming van het kabinet de familie De Rothschild heeft benaderd, toen bekend werd dat ze de schilderijen wilden verkopen. Ook was het slim van Pijbes om een maand geleden via de radio zijn ambities kenbaar te maken."

Absurd bedrag?
Blijft de vraag of 160 miljoen euro voor twee schilderijen niet een absurd bedrag is. Waar is die waarde op gebaseerd? Volgens Rembrandt-kenner Ernst van de Wetering zijn er drie redenen waarom deze portretten zo kostbaar zijn.

"Het zijn Rembrandts en elke Rembrandt valt in de categorie 'uitzonderlijk'. Ook de zeldzaamheid draagt bij aan de waarde. Het komt in de schilderkunst maar heel weinig voor dat portretten van paren bij elkaar blijven."

In de derde plaats speelt het formaat van de doeken (210 x 135 cm) een rol. Het zijn de enige twee portretten van Rembrandt van staande mensen 'ten voeten uit'. Maerten Soolmans en Oopjen Coppit wilden zich daarmee op een lijn plaatsen met de adel, die zich ook levensgroot liet portretteren.  Ze behoorden niet tot die klasse, maar maten zich wel die vorstelijke allure aan. Als nouveaux riches wilden ze pronken met hun geld en smaak. Ze zijn gekleed volgens de laatste Franse mode. Ze betaalden Rembrandt vijfhonderd gulden voor de portretten. Voor die tijd was dat net zo'n kapitaal bedrag als er nu voor moet worden betaald.

Lees verder na de advertentie
Eens in de vijftien tot twintig jaar mag de staat zich ook wel zo'n kunstaankoop als deze permitteren

Kunsthandelaar Willem Baars

Oopjen Coppit. De portretten van de 21-jarige Maerten Soolmans en zijn 23-jarige bruid werden oorspronkelijk voor 500 gulden gekocht. © Wikimedia
Wim Pijbes, directeur van het Rijksmuseum. © ANP

Deel dit artikel

Eens in de vijftien tot twintig jaar mag de staat zich ook wel zo'n kunstaankoop als deze permitteren

Kunsthandelaar Willem Baars