Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vrouwen zijn onzichtbaar in de actualiteitenprogramma's

Home

Marga Miltenburg oud-programmamaker bij de KRO, oprichter van ZijSpreekt en bureau voor meer vrouwelijke deskundige sprekers op congressen en in de media

De actuele programma’s van de publieke omroep worden gedomineerd door blanke mannen. Tijd voor een gedragscode.

Een gedragscode bij de publieke omroepen moet ervoor zorgen dat meer en verschillende vrouwen in beeld komen. Meer vrouwen op het scherm, als presentator en als deskundige gast en achter de schermen als leidinggevende: eindredacteur, manager, directeur.

Kom niet met het argument dat de vrouwen er niet zijn. Ze zijn er, ze willen en ze kunnen het ook.

Waarom een gedragscode? Omdat ondanks goede voornemens het evenwicht nog ver te zoeken is. Ik beperk mij tot de publieke omroep, omdat daar overheidsgeld naar toe gaat.

De publieke omroep belooft in het concessiebeleidsplan 2010-2016 – net als in voorgaande jaren – een evenwichtiger aanbod van alle bevolkingsgroepen. „We richten ons op brede en goed bekeken of beluisterde programma’s die beeldbepalend zijn onder de Nederlandse bevolking. Er komen extra inspanningen, op radio en tv, in de domeinen meningsvorming en actualiteiten, omdat vooral hier minder vrouwen dan mannen te zien en te horen zijn. Periodiek zal worden bekeken welke vorderingen er worden gemaakt.”

Vorderingen? Dat geldt alvast niet voor omroepen als VARA, KRO en EO. Die hebben bijna alleen maar mannelijke presentatoren in hun actuele informatieve programma’s. De KRO kondigde onlangs de actualiteitenrubriek Brandpunt nieuwe stijl aan. Wat dit betekent: Vanaf september wordt het nieuws geduid en gebracht door Fons de Poel, Aart Zeeman, Wouter Kurpershoek en Sven Kockelman. De eindredactie bestaat uit twee mannen. Weer een rij witte mannen toegevoegd aan Knevel en Van den Brink, Pauw en Witteman en Van Nieuwkerk.

Zorgt het aantal vrouwelijke gasten dan voor enig evenwicht op het scherm? Neen, ook niet. Bij het eenjarig bestaan van ZijSpreekt inventariseerde ik de gasten van de dagelijkse talkshows van de VARA. In februari van dit jaar zaten bij Pauw en Witteman 45 mannen en 14 vrouwen aan tafel en bij De Wereld Draait Door 94 mannen en 31 vrouwen (muzikanten en tafelheren niet meegeteld). In vijf afleveringen waren in beide programma’s de vrouwen helemaal buiten beeld. In april heb ik opnieuw geteld. Nu 67 mannen en 28 vrouwen bij P & W, een stijging van 23,7 procent naar 29,5 procent. DWDD liet een terugloop zien: 93 man, 18 vrouwen, een daling van 24,8 procent naar 16,2 procent. En in negen van de 21 uitzendingen had Matthijs van Nieuwkerk alleen mannen aan zijn tafel uitgenodigd.

Knevel en Van Den Brink hebben twee weken geleden het estafettestokje overgenomen van P & W. Seada Nourhussen beschreef in Trouw van 19 mei een tafel vol mannen. „Incluis de twee heren zelf heeft ondergetekende een uur lang naar zes witte mannen van middelbare leeftijd met niet al te spannende en veelal uitgekauwde verhalen moeten kijken. Wat is er over van de frisheid van seizoen één toen K & B elke avond een vrouwelijke tafeldame hadden?”, aldus Seada, die vreest deze zomer niet vaak op K & B te zullen afstemmen. De dagen erna maakten ze het een beetje goed. In de eerste tien afleveringen ontvingen zij 29 mannen en 12 vrouwen als gast. Een percentage van 29,3 procent.

Hoe het in het management is gesteld kan ik onvoldoende beoordelen. Ik weet het wel uit mijn eigen gezichtsveld. Toen ik drie jaar geleden als hoofd informatie radio van de KRO afscheid nam, bestond het managementteam voor de helft uit vrouwen. Dat aantal is nu van zes naar drie geslonken.

Mijn stelling: Iedereen die binnen de media en vooral de publieke omroep werkt (programmamakers en beleidsmakers) heeft een meer dan gemiddelde verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor een evenwichtige beeldvorming van mannen en vrouwen, autochtoon en allochtoon in de programma’s.

De publieke omroep is er al een aantal jaren mee bezig, maar zelfregulering blijkt hier niet te werken. Ik denk dat een gedragscode met als titel ’meer verschillende vrouwen in beeld’ het bewustzijn bij de media-aanbieders, en met name de publieke omroep moet bevorderen. In die code: een streefcijfer voor het aantal vrouwelijke presentatoren van opiniërende programma’s; het aantal vrouwelijke deskundigen als gast; het opnemen van een minimumaantal vrouwen in sollicitatiecommissies en het opleiden en begeleiden van vrouwen naar leidinggevende functies.

We leven in een digitale samenleving, het effect van het medium televisie is groot. Als er geen vrouwen in beeld zijn, zullen zij ongeveer uit het straatbeeld verdwijnen. Tijdens een politiek debat van WOMEN INC hierover, twee weken geleden in Amsterdam, erkende de SP (Sadet Karabulut) dat de grijze mannen op tv domineren, maar zag een gedragscode nog niet zitten. Ik ben benieuwd welke politieke partij wel die handschoen oppakt en het voorstel voor een gedragscode gaat uitwerken.

Deel dit artikel