Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vrolijk servies maakt patiënten minder agressief

Home

Nicole Lucas

Als psychiatrische patiënten zich welkom en veilig voelen, zijn ze minder snel agressief. En dan hoeven ze minder vaak de isoleercel in, toont het project ’Gastvrije Zorg’.

„Denk je eens in. Een patiënt is psychotisch en ziet slangen onder de deur door komen. En zo iemand laat je dan alleen achter in de separeer.” Verpleegkundige Carla Sanders, teamleider bij de Haagse zorginstelling Palier, heeft er geen moeite mee te erkennen dat het gebruik van de isoleercel weinig van doen heeft met goede zorg. Toch gebeurt het in Nederland relatief vaak. „We zijn daarom al geruime tijd bezig te bekijken hoe we dat kunnen terugdringen.”

Twee jaar geleden begon de psychiatrische instelling, onderdeel van de Parnassia Bavo Groep, het project ’Gastvrije Zorg’. „Maak dat mensen zich welkom, veilig en prettig voelen”, legt Sanders het idee achter dit project uit. „Dat vermindert agressie en dat betekent weer dat je minder vaak hard moet ingrijpen.”

Een mooie filosofie, maar hoe geef je die handen en voeten? Medewerkers begonnen met allereerst goed naar zichzelf en hun handelen te kijken. Externe deskundigen, uit het hotelwezen en van andere zorginstellingen, werd gevraagd rond te lopen en te oordelen: hoe prettig is de omgeving, hoe stellen medewerkers zich op? Ook patiënten en hun familieleden mochten hun zegje doen.

Gaandeweg kwam een veelheid aan ideeën op voor ’gastvrijheidmanagement’. Zo hebben zielloze plastic bekers plaatsgemaakt voor vrolijk servies en is sfeerverlichting in de plaats gekomen van hard tl-licht. „Kleine dingen, maar ze zijn van belang om een prettige omgeving te creëren”, zegt Remco de Winter, psychiater en manager zorg bij het Klinisch Centrum Acute Psychiatrie (KCAP) van Parnassia, een ander zorgbedrijf van de Parnassia Bavo Groep dat meedoet aan het project.

Minder zichtbaar zijn de veranderingen in de manier waarop met patiënten wordt omgegaan. De Winter: „Natuurlijk weet je dat er heel veel afhangt van hoe je mensen bejegent. Maar gewoon vriendelijk zijn schiet er soms bij in. We zijn vaak zo bezig met het volgen van richtlijnen en protocollen dat we de mens achter de patiënt weleens vergeten. Dan komt er om tien uur ’s avonds iemand binnen en willen we eerst dat alle formulieren kloppen. Maar we vergeten te vragen: heeft u misschien honger? Terwijl iemand dan waarschijnlijk al een hele tijd van hot naar her gesleept is en helemaal in de war is. Als hij dan ook nog een tijd niets gegeten heeft, wordt dat alleen maar erger.”

Volgens Carla Sanders, die mensen begeleidt die zowel verslavings- als psychiatrische problemen hebben, beseffen medewerkers (soms opnieuw) door het project hoe belangrijk het is alert te zijn. „Je ziet iemand ineens vreemd lopen of bij het eten steeds zijn bord wegschuiven, terwijl hij eerst smakelijk at. Dan is het zaak om met iemand in contact te blijven, hem het gevoel te geven dat hij bij je terechtkan voor hulp. Zodat je die escalatie voor kan zijn.”

Dat werkt, zo blijkt uit cijfers die Parnassia Bavo onlangs bekendmaakte. Op de afdelingen die meededen aan ’Gastvrije Zorg’, daalde het aantal dagen dat werd gesepareerd met veertig procent. Bij het KCAP, waar de separeercel het vaakst werd gebruikt, was zelfs sprake van een halvering, terwijl ook andere dwang- en drangmaatregelen minder vaak werden ingezet.

Verdwenen zijn de separeercellen er nog niet. „Het kan soms toch niet anders”, zegt Koos Maquelin, manager bedrijfsvoering bij het KCAP. „Maar we proberen wel het verblijf zo kort mogelijk en minder onaangenaam te maken.” Een goed verankerde klok houdt de tijd bij en er is een kastje voor sieraden waaraan patiënten erg zijn gehecht. „Die moeten in een separeercel altijd af. Maar sommige mensen raken dan helemáál over hun toeren. Ze zijn bang dat ze dat horloge of die ring voor altijd kwijt zijn. Er zicht op hebben, stelt ze gerust.”

Deel dit artikel