Voorstanders leenstelsel studenten moeten voordelen overtuigender uitdragen

home

© ANP
Commentaar

Aanvallen van binnenuit doen meer pijn dan aanvallen van buitenaf. Daarom zal het voor D66 een tegenvaller zijn dat een prominent lid, Thom de Graaf, in zijn functie van voorzitter van de HBO-raad waarschuwt voor de gevolgen van het afschaffen van de studiebeurs voor studenten op universiteiten en hogescholen. Net als VVD, PvdA en GroenLinks wil D66 de beurs inruilen voor een sociaal leenstelsel. Studenten lenen geld voor hun studie en betalen dat later terug, afhankelijk van wat ze dan verdienen.

Maar zo sociaal is dat stelsel volgens De Graaf niet. Kinderen van rijke ouders maken zich doorgaans geen zorgen over geld, maar kinderen uit armere gezinnen worden door zo'n studieschuld afgeschrikt om door te leren. De HBO-raad verwacht dat 20.000 studenten wegblijven, oplopend tot 35.000 als ook de aanvullende beurs wordt geschrapt.

Omdat het hbo gemiddeld meer studenten uit lagere sociaal-economische milieus trekt, wordt met name dit schooltype getroffen, vreest De Graaf. Juist dat hbo is de trap om sociaal te stijgen. De oud-minister komt daarom tot de logische conclusie dat een sociaal leenstelsel strijdig is met de emancipatorische opdracht van de hogescholen.

De Graaf trapt hiermee ook buiten zijn eigen partij tegen gevoelige schenen. Het is niet voor niks dat het CDA, vanouds gericht op emancipatie van bevolkingsgroepen, tegen het leenstelsel is.

Maar daar staat een andere, nog overtuigender redenering tegenover. Als PvdA-leider noemde Wouter Bos het beurzenstelsel een voorbeeld van 'perverse solidariteit'. De beurs wordt betaald van belastinggeld. Zo betaalt de slager mee aan de studie van de advocaat - die een veelvoud van de slager verdient. Maatschappelijk is die vorm van gelijkheid - iedereen krijgt een beurs, ongeacht inkomen -- moeilijk uit te leggen. Door een leenstelsel wordt een opleiding meer een persoonlijke investering, met voor elk jaar studie een behoorlijke salarisstijging in het vooruitzicht.

Die beloning is een van de argumenten waarmee de aversie om te lenen kan worden bestreden. Gemiddeld lossen oud-studenten per maand 100 euro van hun schuld af. Een verdubbeling daarvan is vervelend, maar niet onoverkomelijk voor mensen die een baan krijgen op hbo- of academisch niveau.

En: wie niets heeft, hoeft niets te af te lossen. Het is aan de voorstanders die sociale elementen naar voren te halen, opdat niemand wordt weerhouden door een bedrag dat torenhoog lijkt, maar in te behappen brokken kan worden afbetaald.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie