Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vooral vrouwen veroordelen vrouwen

Home

Remke de Lange

© thinkstock
Sletvrees

Zijn westerse vrouwen seksueel vrij, of laten ze zich leiden door de angst voor 'slet' te worden uitgemaakt? Sunny Bergman gaat op onderzoek uit in haar documentaire 'Sletvrees'.

35 mannen?! Wálgelijk!' oordelen drie jongemannen die hebben plaatsgenomen in het tentje van Sunny Bergman. De documentairemaakster, die in 'Sletvrees' in verschillende wereldsteden een koepeltentje opzet om voorbijgangers te bevragen over seks, heeft het drietal verteld hoeveel bedpartners ze heeft gehad. De jongens trekken smerige gezichten. Meer dan tien partners? Dan ben je een slet, sloerie, hoer, snol, nymfomane, soa-koningin. Als vrouw dan. Zelf pochen de jongens, hooguit twintig, graag over hun veroveringen. Een van hen schat het aantal op 'ontelbaar'.

Hebben emancipatiegolven en seksuele revolutie iets opgeleverd voor de seksuele vrijheid van vrouwen? Hebben vrouwen evenveel seksuele speelruimte als mannen? Bergman praat erover met seksuologen, wetenschappers, pornoactrices, publicisten, seks-artieste Annie Sprinkle (die ooit theaterbezoekers uitnodigde in haar vagina te kijken), en gasten in haar tentje.

Uit die ontmoetingen komt een ongemakkelijke spagaat naar voren: vrouwen doen er van alles aan mooi te zijn, maar zijn lang niet altijd degenen die van hun eigen begeerlijkheid profiteren. Een lange lijst minnaars levert reputatieschade op, en of seks vrouwen dezelfde 'beloning' oplevert als mannen valt ook nog te bezien: doorgaans zijn mannen meer bezig met hun eigen orgasme dan dat van hun partner.

25.000 dollar
'Sletvrees' is een logisch vervolg op 'Beperkt Houdbaar' (2006), waarin Bergman de westerse schoonheidsidealen en de cosmetische industrie die de idealen versterkt en mede bepaalt, onderzocht. Gefotoshopte beelden in dames- en blootbladen: producenten van anti-rimpelcrèmes en cosmetisch chirurgen varen er wel bij dat vrouwen zich willen spiegelen aan deze droombeelden.

In een inmiddels klassieke, even geestige als pijnlijke scène liet Bergman, op het naïeve af, haar lichaam beoordelen door een Californische cosmetich chirurg. Die kwam tot haar schrik met een flinke lijst verbeterpunten, te beginnen met haar schaamlippen. Hij kon haar wel fixen - voor zo'n 25.000 dollar.

De film maakte veel los, ook negatieve reacties. Misschien vooral door de oproep van Bergman - kind van een feministische moeder met okselhaar - tot massaal verzet tegen de industrie die onhaalbare perfectie predikt. Dat ze daarmee in de voetsporen trad van schrijfster Naomi Wolf, die in 1991 in 'The Beauty Myth' fel van leer trok tegen schoonheidsidealen die vrouwen in een snel veranderende maatschappij 'op hun plaats' zouden houden, leverde Bergman benamingen op als 'slachtofferfeministe'; daar valt met de beste wil van de wereld geen geuzennaam van te maken.

Lees verder na de advertentie

 
Hebben vrouwen evenveel seksuele speelruimte als mannen?

Schoonheid en begeerlijkheid zijn onlosmakelijk verbonden met de vrouwelijke identiteit, klinkt het in 'Sletvrees'. Sterker, meent een seksuologe in de film: de eigen onweerstaanbaarheid is een belangrijke factor in het vrouwelijk seksleven: vrouwen raken opgewonden van begeerd worden. Hun lust loopt via de lust van een ander.

'Ik actéér'
Toch bestaat ergens een dunne, wiebelige grens tussen de respectabele vrouw en de slet. En tijdens het zien van 'Sletvrees' krijg je het idee dat vooral vrouwen zelf die grens bewaken: vrouwen worden door seksegenoten misschien wel strenger beoordeeld dan door mannen.

Op een pornobeurs in Berlijn spreekt Bergman een aantal pornoactrices. Sletten? 'Meiden in clubs die in de wc neuken met wildvreemde mannen vanwege hun geld of dikke auto, dát zijn pas sletten. Ik neuk niet voor het geld, ik actéér.'

Het slettendom heeft een rangorde: er staat altijd iemand lager op de ladder. Als vrouw kom je hoger en respectabeler uit door naar beneden te trappen. Door, zoals Bergman laat zien, bijvoorbeeld publiekelijk af te geven op het sloeriegedrag van zangeres Miley Cyrus.

'Oermacht'
Toch haakt Bergman hier af op een punt waar het juist interessant wordt. Sinds haar metamorfose van girl next door naar hijgerige artieste zijn op Cyrus ontelbare camera's gericht. Als artiest staat ze midden op de kaart: begeerlijkheid werkt statusverhogend. Cyrus profiteert wel degelijk. En misschien komt dat doordat een deel van het publiek, mannen, juist wél ontzag heeft voor de seksuele macht van vrouwen.

Die 'oermacht' lijkt een wat ongemakkelijk aspect in de discussie die de filmmaakster opzoekt. Annie Sprinkle benoemt 'm even, maar Bergman weet zich er niet goed raad mee. Jammer, want het mannelijk perspectief op de slet blijft zo enigszins onderbelicht. Ook andere gedachte-experimenten blijven achterwege. Een losbandige vrouw is geen 'relatiemateriaal' zegt Bergman. Geldt voor mannen niet hetzelfde?

Evengoed is 'Sletvrees' een geestige, ontwapenende en vooral relevante documentaire. Bergman heeft een bewonderenswaardig brede blik (ook letterlijk: in haar serie 'The Sunny Side of Sex' verkende ze seksuele normen op verschillende lokaties ter wereld). Ze blijft vragen stellen waar anderen misschien al zouden oordelen, en vaak op zo'n quasi-onschuldige manier dat ze feilloos het oppervlak van algemene aannames en sociale codes weet los te pulken. 'Sletvrees' schuurt en knaagt en maakt geheid discussie los - tot in de slaapkamer aan toe.

'Sletvrees' is 14 november te zien om 20.55 uur op Ned 3. Sunny Bergmans gelijknamige boek, uitgegeven door Nijgh & Van Ditmar, ligt nu in de winkel.

 
Meiden in clubs die in de wc neuken met wildvreemde mannen vanwege hun geld of dikke auto, dát zijn pas sletten.

Deel dit artikel