Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Voor veel ouderen geldt: liever sterven dan naar het verpleeghuis

Home

Alwin Kuiken

Prins Floris (L) en prins Bernhard kijken naar een potje koersballen in verpleeghuis Norschoten tijdens de nationale vrijwilligersactie. © ANP

Ouderen die een eind aan hun leven willen maken omdat ze dat voltooid achten, voelen zich eigenlijk vooral eenzaam en overbodig, en zijn bang om afhankelijk te worden.

Dat blijkt uit promotieonderzoek van Els van Wijngaarden na diepte-interviews met 25 ouderen. Allen wilden hun leven vanwege ouder-domsproblemen beëindigen; zeven van hen hebben dat intussen gedaan.

De term 'voltooid leven' schetst een te rooskleurig beeld, zegt Van Wijngaarden, docent ethiek aan de Hogeschool Windesheim en onderzoeker aan de universiteit voor Humanistiek. Het begrip wekt volgens haar ten onrechte de indruk dat ouderen die om die reden hun leven willen beëindigen, vinden dat het wel mooi is geweest. "In het publieke debat wordt voltooid leven gezien als een voldongen feit, waar we een regeling voor moeten treffen. Daarmee poetsen we belangrijke maatschappelijke problemen weg."

De commissie van wijzen die in opdracht van minister Schippers onderzoekt of ouderen die hun leven voltooid achten, euthanasie moeten kunnen krijgen, moet daar rekening mee houden, zegt Van Wijngaarden.

Haar onderzoeksresultaten verschijnen binnenkort in het wetenschappelijke tijdschrift Social Science & Medicine. De beweegredenen van ouderen die hun leven vanwege niet-medische redenen willen beëindigen, zijn in Nederland nog niet eerder zo grondig onderzocht.

Omgekeerde verrekijker
In de gesprekken met ouderen hoorde Van Wijngaarden telkens dezelfde vijf klachten: eenzaamheid, er niet meer toe doen, het onvermogen om zichzelf te uiten, geestelijke of lichamelijke vermoeidheid en een aversie tegen afhankelijkheid. Ouderen voelden zich soms een blok aan het been van hun kinderen, niet meer van belang, gemarginaliseerd. Ze waren hun connectie met de wereld kwijtgeraakt. "Alsof je door een omgekeerde verrekijker naar de wereld kijkt", vatte een van hen het samen.

Twee van de zeven ouderen die - met medicijnen - een einde aan hun leven maakten, waren nog gezonde zeventigers. Hun stervenswens werd ingegeven door een angst voor afhankelijkheid, het verlies van eigen regie en het schrikbeeld van opname in een verpleeghuis.

Op dit moment zijn dit soort niet-medische redenen niet genoeg om voor euthanasie in aanmerking te komen. Maar er is een brede maatschappelijke wens om in elk geval een deel van deze ouderen in aanmerking te laten komen voor euthanasie. Het burgerinitiatief 'Uit vrije wil', wist in 2010 het onderwerp met 117.000 handtekeningen op de politieke agenda te zetten.

"Bij terminale mensen die om euthanasie vragen, zie je meestal de dood in de ogen", zegt Van Wijngaarden. "Maar bij de mensen die ik interviewde, zag ik vaak nog het verlangen om gehoord te worden, om nuttig te zijn. In plaats van ons af te vragen of deze mensen dood mogen, moeten we kijken of we daar iets mee kunnen doen."

Abonnees lezen vandaag in Trouw een uitgebreid interview met onderzoeker Els van Wijngaarden.

Lees verder na de advertentie
Voltooid leven wordt gezien als een voldongen feit, waar we een regeling voor moeten treffen. Daarmee poetsen we belangrijke maat­schap­pe­lij­ke problemen weg.

Els van Wijngaarden

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Voltooid leven wordt gezien als een voldongen feit, waar we een regeling voor moeten treffen. Daarmee poetsen we belangrijke maat­schap­pe­lij­ke problemen weg.

Els van Wijngaarden