Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Voor rust en bezinning de natuur in

Home

LOTTE STRAATSMA

Groene vakanties zijn in opmars. Steeds meer organisaties bieden reizen aan waarbij respect voor de inheemse bevolking, cultuur en milieu centraal staan.

'Wij koppelen onze reizen aan een sexy dier, zoals de reuzenpanda. Mensen willen zulke dieren graag zien en dan willen ze daarna ook helpen bij de bescherming ervan," zegt Annemiek van Gijn, oprichter van reisorganisatie All for Nature. In de reizen die zij aanbiedt staat één dier centraal en een deel van het reisgeld gaat rechtstreeks naar projecten die deze soort beschermen. "Ons doel is dat reizigers een steentje bijdragen. Dat werkt het best op deze manier."

Volgens Van Gijn raakt duurzaam toerisme meer in trek. "Toen wij in 2010 begonnen, waren we echt een pionier. Nu is het veel normaler, mensen willen graag iets terugdoen voor de wereld." Haar bedrijf zag de animo het afgelopen jaar fors toenemen. "In december 2012 hadden we bijna twee keer zoveel boekingen als in december 2011. En dat was eigenlijk ook de andere maanden zo," aldus Van Gijn.

Het is niet altijd duidelijk wat duurzaam toerisme precies inhoudt. De term wordt op verschillende manieren gebruikt. Zo kan het slaan op milieuvriendelijke manieren van vervoer, zoals de trein, of het compenseren van reiskilometers met CO2-certificaten. Ook reizen in kleine groepjes en slow travel, waarbij reizigers onderweg meer tijd nemen om rond te kijken, worden duurzaam genoemd. Reisbrancheorganisatie ANVR heeft een vrij brede opvatting van duurzaam toerisme: "Vakantie vieren en op de bestemming rekening houden met milieu, mensen, natuur en cultuur."

De directeur Reizen van de ANWB, Greet Locquet, merkt dat die vorm van 'rekening houden met de omgeving' een grotere rol begint te spelen bij vakantiegangers. "De bewustwording is duidelijk merkbaar, bijvoorbeeld bij het gebruik van water- en handdoeken in hotels. Ook maken steeds meer klanten gebruik van de mogelijkheden om hun reiskilometers te compenseren," zegt Locquet. Toch selecteren mensen hun vakanties volgens haar nog niet op het groene gehalte. "Er is geen spontane vraag vanuit de leden. Duurzame initiatieven moeten vanuit bedrijven komen, dan pikt de consument ze vanzelf op."

Tessa aan de Stegge, die zichzelf reistrendwatcher noemt, ziet het reisgedrag van mensen inderdaad veranderen. "Het is eigenlijk geen trend meer te noemen. Dat suggereert dat het tijdelijk is. Duurzaam reizen is een bredere ontwikkeling en speelt een belangrijke rol. Doordat lobbygroepen en media er vaak over spreken, zijn mensen bewuster gaan leven. Ze zijn kritischer en willen ook op vakantie duurzaam zijn."

Bewust reizen wordt volgens haar een onderdeel van het levenspatroon. "Een van de reistrends van 2013 is Escape to Nature, wat betekent dat mensen voor rust en bezinning de natuur in gaan."

Ze erkent wel dat de aandacht voor duurzaamheid nu vooral nog aan aanbodkant te zien is. "Elke reisorganisatie is met duurzaamheid bezig en grote touroperators hebben hun eigen duurzame afdeling. Verder zijn er veel kleinere initiatieven, zoals autoverhuurbedrijven met auto's die op duurzame brandstof of elektriciteit rijden."

De brancheorganisatie was in 2000 al doordrongen van het belang van verantwoord toerisme, zegt ANVR-medewerker Mirjam Dresmé. "Toen dachten we: als we willen dat mooie bestemmingen over tien jaar nog te bezoeken zijn, moeten we nu actie ondernemen."

Daarom organiseert de ANVR sinds 2003 trainingen 'duurzaam toerisme' voor alle 200 touroperators die bij haar zijn aangesloten. Alle leden moeten iemand in dienst hebben die de training met examen heeft afgelegd, vertelt Dresmé. "De ANVR is de enige brancheorganisatie ter wereld die deze verplichting heeft. Wat dat betreft zijn we in Nederland al vrij ver. Andere landen zijn daar wel jaloers op."

Toch kan de ANVR haar leden niet verbieden in zee te gaan met hotels die niet aan milieu-eisen voldoen. "Daarvoor zijn er simpelweg te weinig duurzame accommodaties beschikbaar." Om dit te veranderen is het volgens Dresmé cruciaal om verhuurders en hoteleigenaren ervan te overtuigen dat duurzaamheid ook geld oplevert. "Je moet laten zien dat het een win-winsituatie is."

Ook Dresmé denkt dat duurzaamheid nog meer moet doordringen bij de consument zelf. "Die moet zelf dingen doen en laten. Zo moet je in een warm land niet vijf keer op een dag gaan douchen, dat doe je thuis ook niet. Verder kun je denken aan het hergebruiken van waterflesjes of het eten in een restaurant van de lokale bevolking in plaats van in het hotel."

Volgens Aan de Stegge moeten we in die zin ook weer niet te veel van reizigers verwachten. "Ze zijn groen, zolang dat gemakkelijk gaat en ze er niet extra voor hoeven te betalen. Nederland is heel prijsbewust, het zit niet in onze cultuur om daar extra geld voor te betalen. Daar doelen reisorganisaties wellicht op als ze zeggen dat mensen niet spontaan naar duurzaamheid vragen."

Dresmé van de ANVR denkt dat een 'groene' reis niet per se meer hoeft te kosten dan een 'gewone'. "Je betaalt niet voor duurzaamheid, het is gewoon een andere manier van denken." Toch zijn er ecoreizen waarvoor de consument diep in de buidel moet tasten. Zo zegt reisorganisator Caroline de Greeff van Fair2 dat haar kleinschalige reizen 'natuurlijk' duurder zijn dan massatoerisme in Gambia. Ze houdt haar hart vast voor 2013, als de meeste mensen minder te besteden hebben. "Ik hoop dat mensen inzien dat het maken van een bijzondere reis iets toevoegt. Of dat ze ervoor kiezen geen geld meer te doneren aan een grote liefdadigheidsorganisatie, maar een reis gaan maken waardoor hun geld direct bij de lokale bevolking terecht komt."

Bijzondere reizen zijn hun geld waard vanwege het verschil in beleving, vindt Van Gijn. Bij All for Nature kunnen reizigers dit jaar een neushoorn-safari boeken, waarin ze mogen helpen bij een natuurbeschermingsproject. Van Gijn: "Om het stropen tegen te gaan worden neushoorns in het Krugerpark voorzien van een zendertje. Ook wordt hun DNA verzameld. Onze reizigers zijn daar bij en helpen mee, bijvoorbeeld door de dierenarts spuiten aan te geven en de neushoorn na zijn verdoving overeind te hijsen."

Maar ook al hebben reizigers extra geld over voor een duurzame vakantie, is het sowieso niet veel beter voor natuur en milieu als ze vaker thuis blijven? Volgens Van Gijn is dat te kort door de bocht. "Natuurlijk stoot je minder broeikasgassen uit als je thuisblijft. Maar voor het beschermen van de natuur is toerisme noodzakelijk. Als er aan natuur geen geld wordt verdiend, hebben mensen ook geen reden die te beschermen en zullen ze bijvoorbeeld meer gaan stropen," zegt ze gedecideerd.

Ook Dresmé vindt dat we reëel moeten blijven. "Je kunt onze mobiliteit niet meer keren. Bovendien is toerisme in veel landen in Afrika en Azië de belangrijkste inkomstenbron." Omdat een eerlijke salarisvoorziening ook een aspect van duurzaamheid is, is thuisblijven in dat opzicht juist helemaal niet duurzaam, aldus Dresmé.

Toch noemt Aan de Stegge de thuisblijfvakantie ook een trend. "In eerste instantie was die uit nood geboren, omdat mensen door de crisis geld moesten besparen. Maar nu blijven sommige mensen bewust thuis vanuit duurzaamheidsoverwegingen."

In drie stappen een mooi plekje vinden
Om het kiezen van een vakantiebestemming makkelijker te maken, heeft het Wageningse onderzoeksinstituut Alterra de website www.myplacetobe.eu ontwikkeld. Hiermee kunnen internetgebruikers in drie stappen hun mooiste landschap in Europa vinden. Ze kunnen hun eigen voorkeuren aangeven, waarna er een kaart wordt gemaakt die laat zien waar het landschap het meest overeenkomt met de aangegeven wensen. Je kunt kiezen wanneer je wilt gaan, hoe warm het mag zijn en welk type vakantie je wilt. Ook zijn er 16 landschapskenmerken, zoals bossen en stranden. Uiteindelijk rolt daar een top-5 van favoriete vakantiebestemmingen uit.

Duurzaamheidseisen
Voor het eerst worden er vandaag duurzaamheidscertificaten voor touroperators uitgereikt. De eerste gaan naar drie Nederlandse reisorganisaties: TUI Nederland, SNP Natuurreizen en Kuoni Specialists. Ze voldoen aan de ruim 150 criteria van de Travelife-standaard, de eerste touroperatorsstandaard wereldwijd die wordt erkend door het Global Sustainable Tourism Council (GSTC). De GSTC is mede opgericht door de VN en geeft erkenning aan duurzaamheidscertificaten in de toerismesector. Om hiervoor in aanmerking te komen, moeten de reisorganisaties onder meer duurzaam geproduceerd papier gebruiken, hun eigen gebouwen voorzien van groene stroom en fair trade koffie schenken. Ook moeten ze lokale partners op de bestemming stimuleren om zich verre te houden van kinderarbeid. Ze moeten wel hun excursies en accommodaties verduurzamen.

'Wereldhulpmarkt' op de vakantiebeurs
De vakantiebeurs, die vandaag van start gaat in de Jaarbeurshallen in Utrecht, heeft al enkele jaren een 'Wereldhulpmarkt', een speciale stand met aandacht voor maatschappelijk verantwoord reizen. Volgens projectmanager Wendy van Geijn is het daar de laatste jaren heel druk en neemt de vraag naar zulke fair trade reizen alleen maar toe. Wie de drukte in de Jaarbeurs liever overslaat en zich gewoon thuis wil oriënteren op duurzaam reizen, kan terecht op de volgende sites:

www.allfornature.nl

www.thikatravel.nl

www.fair2.org

www.sawadee.nl

Deel dit artikel