Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Voor altijd afhankelijk

Home

Rita van Veen

Hoe pak je je leven weer op na een ingrijpende operatie? Op verzoek van Trouw volgde fotograaf Chris Keulen de 82-jarige Camille van der Harten.

Het leven, zo schetst de 82-jarige Camille van der Harten, laat zich niet voorspellen. „Die waarschuwing wil ik meegeven aan de komende generaties ouderen. Ik heb mijn hele leven hard gewerkt en heb veel gesport om gezond te blijven. Toen ik op mijn 65ste met pensioen ging dacht ik van het leven te gaan genieten. Maar na drie jaar begon het gedonder al.” Eerst een hartinfarct, daarna een herseninfarct, verstopte vaten in het netvlies en uiteindelijk kreeg hij ruim een jaar geleden de verschrikkelijke diagnose dat hij beide benen zou verliezen door drooggangreen. „Een aandoening aan de vaten, daar is niets aan te doen. Ik heb er over na moeten denken of ik mijn benen zou laten amputeren. Ik zou van de ene op de andere dag totaal hulpbehoevend worden. Mijn huis verbouwen zou veel te ingrijpend worden, dus zat er niets anders op dan verhuizen naar een bejaardenhuis. Ik zou voor altijd afhankelijk zijn van anderen.”

„Als het leven zijn waarde gaat verliezen en de schoonheid verdwijnt, wat moet ik dan hier nog? Als ik mijn benen niet laat amputeren, dacht ik, dan houdt het leven onherroepelijk op. Mijn kinderen gaven de doorslag, zij geloofden niet in de optie van de dood. Je moet niet prutsen aan het leven, daar moest ik ze wel gelijk in geven. Ik heb een diepe eerbied voor het leven. Al die jaren dat ik huisarts ben geweest in Elsloo heb ik nooit goed om kunnen gaan met een euthanasievraag.”

Toen de fotograaf langskwam met de vraag of hij de grote veranderingen in zijn leven mocht vastleggen, aarzelde hij niet. „Ik vond het wel een avontuur. Als ik dan toch blijf leven, dan wil ik de wereld wel laten zien wat het is om zo oud te worden. Net als ieder mens dacht ook ik dat zoiets mij niet zou overkomen. Ik zou gezond oud worden.”

Voor zijn operatie ging Van der Harten met een goede vriend langs verzorgingshuizen. Hij hield de regie stevig in handen. Van der Harten wilde zoveel mogelijk zelfstandig blijven functioneren en zo min mogelijk het gevoel krijgen in een ’bejaardenhuis’ te wonen. Hij nam een optie op een flat in een modern woon-zorgcomplex in het hartje van het Limburgse Beek.

Nu kon de chirurg aan het werk. Voor de oud-huisarts volgde een lange periode van herstel en revalidatie. Soms stonden er wel twaalf hulpverleners rond Van der Harten. „Ze hebben me alle apenkunstjes geleerd. Hoe ik uit bed naar een stoel moet klimmen, hoe ik uit de rolstoel op de wc kom, ik kan het allemaal. Zo doe ik nog een hoop aan gymnastiek. Ik heb zeven maanden in het verpleeghuis gezeten voor ik naar mijn nieuwe flat kon verhuizen. In het verpleeghuis had ik geen privacy en ik hospitaliseerde snel. Je gaat bij alles op hulp rekenen en je sluit je helemaal van de buitenwereld af. Ik deelde het zaaltje met twee sprakelozen. Ze wilden wel maar konden niet praten. Pas later kreeg ik een kamer alleen. Het deed me aan mijn studententijd denken. Zo’n kamertje waar net een bed in kan staan, met aan de kant een wastafel en een kast voor je kleren.”

Even heeft Van der Harten nog een stille hoop gehad dat bij hem protheses zouden worden aangemeten. „Ik heb moeten bezwijken voor de redenering dat ik er te oud voor ben. Op mijn leeftijd is het moeilijk om het zwaartepunt terug te vinden. Ik val te snel om. Bovendien is er een kans dat door het gewicht er wondjes ontstaan op de stompen en die genezen slecht. Toen ik dat wist ben ik gaan zoeken naar een goede rolstoel. Ik had overal offertes aangevraagd. De ergotherapeute vroeg me waar ik mee bezig was. Zo’n rolstoel hoefde ik helemaal niet zelf te betalen, die moest ik bij de gemeente aanvragen. Ik wist niet dat dat allemaal zo goed geregeld is in Nederland.”

Begin dit jaar verhuisde Van der Harten naar zijn eigen appartement in het Franciscushof in Beek. Op de mat bij de ingang staat de dag vermeld. In het gebouw doet niets vermoeden dat hier ouderen verpleegd worden. Geen personeel in uniform, geen waszakken en rollators in de gangen. In de lift vertelt een vrouwenstem op welke etage we ons bevinden. „Toen ik in het verpleeghuis zat schreeuwde ik om privacy en nu voel ik me af toe erg alleen. Ik heb met mijn buren kennisgemaakt, maar ik ga verder niet met ze om. Hier leef je echt op jezelf. De kinderen hebben een heel rooster gemaakt zodat ik geen weekend alleen ben. Goede vrienden komen me halen om naar de schouwburg te gaan. Ik heb geleerd om over een plankje in hun auto te schuiven. Ik kan dus nog een heleboel, maar het kost een hoop energie om het voor elkaar te krijgen. Laatst ben ik uit mijn rolstoel gevallen toen ik hier in de buurt wilde rondrijden. Bij het oversteken helde ik teveel naar voor en viel op straat. Een automobilist hielp me weer in de rolstoel.”

Van der Harten kan de warme maaltijd aan huis laten bezorgen, maar kiest daar niet voor. „Overdag ga ik beneden in het restaurant eten. Dan zit ik aan tafel bij mensen die ik nog uit mijn praktijk ken. Als ik beneden kom dan denk ik steeds: wat een oude mensen zitten hier. En dan realiseer ik me weer dat ik zelf ook zo oud ben.”

Meer foto’s op www.trouw.nl/foto. Deze fotodocumentaire van Chris Keulen is mede mogelijk gemaakt door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. www.fondsbjp.nl

Deel dit artikel