Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vonnissen van Turkse rechters markeren de foute koers van Erdogan

Home

Een demonstrant zit met het portret van Mustafa Kemal Ataturk voor het gerechtsgebouw in Silivri uit protest tegen de zware straffen die rechters oplegden aan tegenstanders van Erdogan © afp
Commentaar

Het kan de Turkse premier Erdogan niet aangerekend worden dat zovelen van zijn politieke tegenstanders zulke lange gevangenisstraffen hebben gekregen. De openbaar aanklager heeft jarenlang de zaak tegen de 275 verdachten onderzocht, en een onafhankelijk rechter heeft het bewijsmateriaal grondig bekeken en gewogen.

De vonnissen zijn die van de rechter, niet die van Erdogan. Maar ze voeden het verontrustende gevoel dat Erdogan, die ooit het voordeel van de twijfel genoot, Turkije in een verkeerde richting leidt.

Het land heeft verschillende ingrepen door het leger meegemaakt, in naam van Atatürk en de seculiere staat, maar de democratie met laarzen tredend. Dat de AKP, eenmaal regeringspartij geworden, de macht van het leger beperkte, werd door veel Turken toegejuicht. En zelfs het Ergenekon-proces tegen vermeende beramers van een coup, kon aanvankelijk rekenen op steun in de publieke opinie.

Niet meer. De bordjes zijn verhangen. En dat komt niet alleen door de exorbitante straffen die de rechter op basis van vaag geformuleerde aanklachten heeft uitgedeeld. Het komt ook doordat Turkije veranderd is sinds vijf jaar geleden het Ergenekon-proces begon. Toen kon het leger misschien nog worden gezien als een bedreiging, en waren Erdogan en zijn AKP een toonbeeld van gematigd en democratisch gezind islamisme. Maar inmiddels is duidelijk dat de AKP zo gematigd niet is, en dat Erdogan weinig middelen schuwt om de oppositie de mond te snoeren.

Zijn reactie op de demonstraties op het Taksimplein sprak boekdelen. Van een democratisch gekozen leider is Erdogan tot een alleenheerser geworden, die het volk zijn wil oplegt en geen ruimte laat voor andere opvattingen.

Erdogan en zijn AKP hebben de steun van veel kiezers kunnen krijgen, omdat het Turkije economisch weer voor de wind gaat. Maar als de alleenheerser, die Erdogan nu al is, er ook nog in slaagt volgend jaar president te worden, zal dat het land geen goed doen.

De verleiding is groot te speculeren hoe de geschiedenis zou zijn verlopen als de EU Turkije niet op afstand had gehouden, maar lid had gemaakt. Het kan nog, Turkije is officieel nog steeds kandidaat-lid, maar met deze koers raakt Europa verder uit beeld. De Unie zou moeten doen wat het kan om die koers bijgesteld te krijgen. De weigering van de Europese Commissie om enig commentaar te geven op de uitspraken in het Ergenekon-proces stemt echter niet hoopvol.

Deel dit artikel