Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vogels pal voor de lens

Home

REPORTAGE ROB BUITER FOTO HAN BOUWMEESTER

Steeds meer amateurs trekken met digitale camera en telelens de natuur in. Via verhuurbare fotohutten proberen terreinbeheerders die toeloop in goede banen te leiden.

Hou het maar gewoon op 'Lemelerberg', dat is vaag genoeg", zegt natuurfotograaf Han Bouwmeester als we kruip-door-sluip-door naar een 'geheime' plek op de rand van bos en hei lopen. In een verder droge vlakte staan we ineens aan de rand van een vierkante bak van vijverfolie, gevuld met regenwater. Aan de ene kant van de bak liggen wat stronken hout, aan de andere kant is een gecamoufleerde blokhut ingegraven. Bouwmeester maakt snel een rondje langs de stronken, smeert her en der wat zoutloos 'vogelvet' in de bast en strooit op strategische plekken spaarzaam met zonnepitten. "En nu snel naar binnen en wachten."

De ingegraven blokhut blijkt van alle gemakken voorzien: een kast met vogelvoer en documentatie, een kleerhanger voor de jassen en twee comfortabele stoelen. Als de camera's op het statief zijn geklikt, staat het water buiten de hut precies op ooghoogte. Niet lang nadat de luiken voor het raam zijn geopend en de telelens door een camouflagenet steekt, komen de eerste vogels op de zonnepitten af: een paartje geelgorzen en een mannetje vink. De camera's ratelen, vooral als de vink even wat komt drinken, recht tegenover ons. In het rimpelloze water lijkt de vogel zijn spiegelbeeld haast te voeren.

Ondanks het wat druilerige weer gaat even later een gekraagde roodstaart aan de zijkant van de bak uitgebreid zitten badderen. "Het is een misvatting dat vogels alleen een bad nemen als het warm of droog is", weet Bouwmeester. "Ik zie ze opvallend genoeg vooral veel baden als het regenachtig is."

De ene na de andere vogel meldt zich voor de hut. Een grote bonte specht pikt vet uit de bast van een van de boomstronken en ook een spectaculaire appelvink komt van de zonnepitten eten. Het is duidelijk dat de vogels deze vijver hebben leren kennen als een goede snackplek.

De vogelfotografen hebben de hut ook al ontdekt, zegt Bouwmeester. "Ik verhuur hem nog maar een paar weken en hij is vanaf de eerste dag al goed bezet." Bouwmeester doet de verhuur in samenwerking met Landschap Overijssel, de eigenaar van de hut, tevens terreinbeheerder. De opbrengst gaat ook naar het beheer van het gebied. "Daar moet je je overigens niet te veel van voorstellen", zegt ecoloog Mark Zekhuis van Landschap Overijssel. "We willen mensen laten genieten van de natuur. Het gaat ons dus vooral om de dienstverlening aan de fotografen. En waarom zouden we wel ruiter- of mountainbikepaden aanleggen, maar niets doen voor dat groeiende leger natuurfotografen?"

Volgens Zekhuis zorgt de opkomst van natuurfotografie soms ook voor problemen in de natuurgebieden. "Vorig jaar was bijvoorbeeld per ongeluk de exacte locatie van een nest van de grauwe klauwier op internet gekomen. Daar staan dan vervolgens fotografen buiten de paden op een paar meter van de nestboom te wachten op een mooi plaatje. En bij een poel met heikikkers, was de oever op een gegeven moment ook helemaal platgewalst door al die fotografen die daar op hun buik kwamen liggen voor een 'exclusief' plaatje. Dat soort verstoring lossen we met het aanbieden van schuilhutten niet op, vrees ik. Er zullen helaas altijd mensen blijven die grenzen overschrijden. Maar met de hutten kunnen we mensen wel op een verantwoorde manier enthousiast maken voor de natuur in onze gebieden."

De keuze voor het verhuren van fotohutten was voor fotograaf Bouwmeester een pragmatische. "De natuurfotografie heeft inderdaad een enorme vlucht genomen. Door de opkomst van de digitale camera's is fotografie sowieso veel laagdrempeliger geworden. Maar daardoor is de spoeling voor professionele fotografen ook erg dun geworden. Veel amateurs, of fotografen die het 'erbij doen' vinden het allang leuk als er een keer een foto van hen in een blad of een krant komt te staan. Dat zet de prijzen natuurlijk onder druk. Op een gegeven moment heb ik de conclusie getrokken dat ik al die fotografen beter als klanten kan gaan zien dan als concurrenten. Ik had zelf al een tijdje een kleine, vrij spartaanse hut in de buurt van mijn woonplaats. Toen ik een volgende hut ging verhuren, was daar meteen veel belangstelling voor."

Die eerste verhuurbare hut van Bouwmeester blijkt volgens hetzelfde principe gebouwd: de hut is deels ingegraven en met het vrijgekomen zand is een verhoogde drinkbak gemaakt waar veel vogels op afkomen. Hij staat op een open plek in een afgesloten bos van Rijkswaterstaat.

"We hebben met de plaatselijke vogelwerkgroep al jaren een ringbaan waar vogelonderzoek wordt gedaan. Met de opbrengst van deze hut financieren we dat ook voor een deel."

Die combinatie met terreinbeheer of onderzoek is essentieel, vindt Bouwmeester. "Voor wat hoort wat. Ik probeer het principe uit te dragen dat je iets voor de natuur terug kunt doen als je er via je hobby van profiteert. En als je ziet wat een kapitaal er vaak rondloopt in de vorm van dure camera's en lenzen, hoeft dat geen probleem te zijn."

Bij een tweede hut op hetzelfde terrein heeft Bouwmeester het principe omgedraaid: een gecamoufleerd tuinhuisje staat naast een enorme drinkbak op palen. Zo gauw als we die hut aan een test onderwerpen, komt de grote attractie van die plek wat zonnepitten halen: een koppeltje eekhoorns. En weer ratelen de camera's. "Die eekhoorns zijn inmiddels helemaal gewend aan deze nieuwe plek. Je moet ook echt in een fotohut investeren", vindt Bouwmeester. "Het is geen kwestie van even een hutje bouwen en de dieren komen wel."

Dat hij met zijn zelfgemaakte landschapjes niet alleen de foto's maar zelfs de natuur naar zijn hand, zet ziet hij niet als een probleem. "Je maakt hier hoe dan ook foto's met respect voor de natuur. Je hoeft geen dieren te besluipen en je verstoort dus ook niets. Ik stel mensen gewoon in staat om van heel dichtbij goede foto's te maken van veel verschillende bos- en heidevogels. En dat zijn echt niet alleen maar de standaardportretjes voor zogenaamde 'postzegelverzamelaars'. Ik heb hier pas bijvoorbeeld nog een spectaculaire foto gemaakt van een sperwer die een zwartkop had geslagen. Dan zie je echt de ecologie in actie."

Een mannetje sperwer heeft vlak voor een van de hutten een mannetje zwartkop geslagen.

'Het is geen kwestie van even een hutje bouwen en de dieren komen wel'

Huur een fotohut
Professioneel fotograaf Han Bouwmeester was de eerste die in Nederland zijn vaste schuilhutten verhuurde aan collega's en amateurs. De vier hutten die hij, deels samen met Landschap Overijssel verhuurt, zijn voor euro 40 tot euro 75 per hele dag te boeken via www.hanbouwmeester.nl

Het Centrum voor Natuurfotografie verhuurt ook twee fotohutten, één in Drenthe en één in samenwerking met het Goois Natuurreservaat in de buurt van Baarn: euro 60 voor een halve dag, euro 100 voor een hele: www.centrumvoornatuurfotografie.nl

Het Zeeuws Landschap verhuurt een fotohut in het bos van Clinge, voor euro 50 per halve dag: www.hetzeeuwselandschap.nl

Deel dit artikel