Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Voetbal gaat over spel, plezier en bevrijding

Home

Wolter Huttinga

De Nederlandse voetbalvrouwen poseren uitgelaten na hun overwinning op Noorwegen. © ANP

In deze speciale aflevering van het Theologisch Elftal is theoloog Janneke Stegeman te gast. Fervent liefhebber én beoefenaar van het voetbalspel.

Het EK vrouwenvoetbal dat in Nederland gehouden wordt lijkt eindelijk te tornen aan het 'mannenbastion' dat voetbal doorgaans is. Mannen zijn op dit veld nog altijd de baas, zo analyseerde Trouw vorige week. Mannelijke teams hebben privileges waar vrouwen alleen maar van kunnen dromen en de gangbare blik op het spel is door en door mannelijk. Gisteren speelden de Nederlandse vrouwen de tweede groepswedstrijd (hebt u gekeken?) en we hopen natuurlijk op succes. Janneke Stegeman, Theoloog des Vaderlands, gastspeler van het Theologisch Elftal én vanaf haar achtste toegewijd voetbalster is de ideale speler om te reflecteren op dit thema.

Lees verder na de advertentie
De dominante mannelijke blik op voetbal moet wel doorbroken worden

"Samen voetbal kijken vind ik erg leuk, maar ik ben nog meer liefhebber van het spelen zelf. Ik zat als meisje eerst op gym, dat vond ik vreselijk en ik was er slecht in. Toen we op mijn achtste naar een ander dorp verhuisden namen twee meisjes me een keer mee naar een voetbaltraining. Het stormde en regende. We speelden nota bene op een gravelveldje dat in een soort van modderpoel was veranderd. Doornat en vuil kwam ik weer thuis. Ik vond het fantastisch. Het was liefde op het eerste gezicht. Door de plassen achter die bal aanhollen. Het ruige ervan. En het aardige was dat ik speelde bij S.V. Iduna, de enige voetbalvereniging met alleen vrouwenteams in Nederland. Een soort vrijstaatje binnen de voetbalwereld.

"Later merkte ik natuurlijk wel dat veel mensen het gek vinden dat je als meisje voetbalt. 'O ben je dan lesbisch?' - dat soort sentimenten ken ik wel. Alsof het uit zou maken. Maar het punt voor mij is: ik houd van voetbal. Het is onderdeel van mijn identiteit. Ook als vrouw. Ik vind gespierde benen vrouwelijk en mooi. Een vriendje zei ooit tegen me: 'Je bent een beetje mannelijk als je voetbalt'. Maar dit is wie ik ben en hoe ik eruitzie. Vrouwen kunnen stoer zijn, net zo als mannen elegant kunnen zijn.

"Die stereotypen over man en vrouw spelen helaas nog een heel sterke rol in de voetballerij. In het artikel vorige week in Trouw stond dat het keiharde trappen tegen een bal, waar mannen beter in zijn dan vrouwen, nog altijd dominant is in het voetbal. Of het lijden, het doorzetten zouden bij voetbal horen als typisch mannelijke categorieën. Is dat zo?

"Ik zie bij mannenvoetbal ook een hoop aanstellerij, kijk maar hoe theatraal de ene na de andere schwalbe wordt uitgevoerd. En let op hoe we genietend kunnen spreken over de elegantie, de bijna zwevende stijl van Johan Cruijff destijds. Dan noemen we voetbal zelfs ballet. De 'keiharde pegel' is een onderdeel van het spel, maar zeker niet de essentie ervan. En kijk ook eens hoe ijdel voetballers zijn, in hun mooie pakken en met hun strak geschoren koppies. Om nog maar te zwijgen van de coaches in hun Italiaanse maatkostuums langs de lijn. Wat was er mis met het trainingspak?

"De dominante mannelijke blik op voetbal moet wel doorbroken worden. Verslaggevers zijn mannen, voetbaljournalisten zijn mannen. Frank Lammers deed op NPO1 een oproep om vrouwelijke voetbalcommentatoren te werven, maar zei er wel even bij dat hij hoopte dat ze er uit zou zien als Doutzen Kroes. Dus een vrouwelijke verslaggeefster is oké, zolang het maar wel een lekker wijf is. Zolang mannen er maar wat aan beleven."

Hoe kun je die mannelijke dominantie doorbreken?

"Een eerste stap is wat er nu gebeurt: gewoon wedstrijden van vrouwen uitzenden, met alle aandacht die ze verdienen. Mensen zien nu massaal hoe leuk en spannend vrouwenvoetbal is. Vrouwelijke commentatoren erbij halen zou ook helpen, zodat de sport niet alleen onder de voorwaarde van een mannelijke blik wordt bekeken.

Mannenvoetbal is natuurlijk ook gewoon verpest door geld. Iedereen ziet wel in dat het ten koste gaat van het plezier

Janneke Stegeman

Voor de rest helpt het als sportjournalisten en verslaggevers zich bewust worden van hun eigen mannelijke blik op sport en daar kritisch op leren reflecteren. Van de uitgezonden sporten is 5 procent vrouwensport. 5 procent! Terwijl toch echt 50 procent van de mensheid vrouw is. Bedenk eens hoe scheef dat is. Er is dus geld en aandacht voor nodig en niet pas op het moment dat de vrouwen de mannen niet in de weg zitten."

En wat is hier nu theologisch aan?

"Voor mij is theologie bezig zijn met vragen die er toe doen. Vragen rond zingeving. Voetbal gaat over spel en plezier. Voor veel mensen is het iets wezenlijks, waar ze iets belangrijks van zichzelf in kwijt kunnen. Dat raakt aan theologie. Zo was mijn voetbalclub Iduna voor mij en anderen een plek van vrijheid en bevrijding, een plek waar je jezelf kon zijn, los van de dwingende normen in de maatschappij. Dat raakt aan het theologische. Hup naar buiten, met een bal het pleintje op. Veel moslimmeisjes zitten niet op een club maar ervaren op speelpleintjes deze vrijheid. Zonder inmenging van anderen, gewoon lekker ballen.

"Het mannenvoetbal is natuurlijk ook gewoon verpest door geld. Iedereen ziet wel in dat dat ten koste gaat van het plezier. Dus wat mij betreft moet vrouwenvoetbal zeker niet net zo worden als mannenvoetbal. Het houdt mannenvoetbal eerder een spiegel voor: Zijn we niet doorgeslagen? Zijn we niet kwijtgeraakt wat voetbal zo mooi en bevrijdend maakt?"

Janneke Stegeman is Theoloog des Vaderlands tot 23 september. Op die dag wordt, tijdens de Nacht van de Theologie, haar opvolger bekendgemaakt.

Lees ookEK voetbal vrouwen gaat voor 200.000 bezoekers

Lees ookWaarom het vrouwenvoetbal niet populair is (en wat we daaraan kunnen doen)


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

De dominante mannelijke blik op voetbal moet wel doorbroken worden

Mannenvoetbal is natuurlijk ook gewoon verpest door geld. Iedereen ziet wel in dat het ten koste gaat van het plezier

Janneke Stegeman