Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Voedselproductie is het probleem, niet voedselverspilling

Home

Joris Lohman

Een man en een jongen genieten van een gratis maaltijd tijdens Damn Food Waste, afgelopen zondag in Rotterdam © epa

Voedselverspilling wordt gezien als een van de grootste mondiale problemen. Een vloedgolf aan aandacht wakkerde dit besef de afgelopen jaren aan. Maar dat brengt een oplossing geen stap dichterbij, betoogt Joris Lohman. "Voedselverspilling is namelijk niet het probleem, voedselverspilling is een symptoom." Er wordt te veel voedsel geproduceerd.

Afgelopen weekend aten in Rotterdam duizenden mensen soep,gemaakt van voedsel dat anders weggegooid zou worden: voedsel tegen de houdbaarheidsdatum aan, of groenten en fruit met een plekje of een aparte vorm. Sinds 2013 strijdt de organisatie Damn Food Waste tegen voedselverspilling, en ook tijdens de Rotterdamse editie (eerder waren Amsterdam, Zwolle, Eindhoven en Groningen aan de beurt) verbaasden bezoekers zich over de hoeveelheid perfect eetbaar, smaakvol voedsel dat zonder de interventie van de Damn Food Waste-chefs in de afvalbak terecht zou zijn gekomen.

Lees verder na de advertentie


Voedselverspilling staat definitief op de kaart als een van de grootste mondiale problemen. Rond 2012 kwam er een internationale beweging op gang. Gedragen door de maatschappelijke verontwaardiging over de verspilling van zoveel voedsel (ongeveer een derde van al het voedsel wereldwijd bereikt niet de consument maar de afvalbak).

Vloedgolf aan campagnes
De Brit Tristram Stuart startte met het organiseren van 'Feeding the 5000'-evenementen: in Londen, Parijs, Barcelona, New York en vele andere steden werden lunches georganiseerd waar 5000 mensen lunchten met voedsel dat anders weggegooid zou worden. In Nederland had Damn Food Waste Amsterdam met ruim 6500 eters tot gevolg dat politici, overheid en bedrijfsleven eindelijk wakker werden. Wat volgde was een vloedgolf aan conferenties, campagnes, afspraken en convenanten. 2014 werd uitgeroepen tot het Jaar tegen Voedselverspilling. Dezee week neemt Nederland het voortouw in een internationale 'high level'-conferentie in Den Haag, waar regeringsleiders bij elkaar zullen komen om 'nieuwe strategieën' te bedenken om voedselverspilling aan te pakken.

Een goede ontwikkeling, zou je denken, en mooi om te zien dat maatschappelijke initiatieven daadwerkelijk impact hebben. Helaas lijkt het succes nu het doel voorbij te schieten. Voedselverspilling is een enorm probleem: denk aan alle arbeid, energie, en grondstoffen die verloren gaan. Het sluiten van convenanten, het maken van afspraken, en zelfs het daadwerkelijke terugdringen van kilo's verspilling, hoe mooi ook, brengt de oplossing geen stap dichterbij. Voedselverspilling is namelijk niet het probleem, voedselverspilling is een symptoom. Een symptoom van een voedselsysteem waarin te veel voedsel wordt geproduceerd. 

Helaas lijkt het succes nu het doel voorbij te schieten

Juist te veel voedsel
Dr. Jonathan Latham stelt in een artikel op Independent Science News dat de grootste crisis die de voedselvoorziening bedreigd, overproductie is. Anders dan vaak wordt beweerd: er is niet te weinig voedsel, er is te veel voedsel. India heeft veel te veel voedsel. Zuid-Amerika 'komt om' in het voedsel. In de Verenigde Staten, Australië, en Europa, is er nog nooit zoveel voedsel geweest. China moet hard werken haar burgers te voeden, maar is nog steeds in staat voedsel te exporteren. Volgens experts van de World Food Bank is er op dit moment genoeg voedsel voor 14 miljard mensen - veel en veel meer dan nodig is.

Er is niet te weinig voedsel, er is te veel voedsel

Productieleugen
Als gevolg van deze overproductie, blijven prijzen laag, wordt voedsel waardeloos, en wordt het systeem van verspilling in de benen gehouden. Latham stelt dat de 'productieleugen' ('we moeten méér voedsel produceren!) is bedacht en uitgevoerd wordt door de agro-industrie en aanverwante bedrijven: als je naar de websites en pr-uitingen van 'big food and agriculture' kijkt, zie je ditzelfde mantra steeds voorbij komen. Latham ziet dit als een uitgekiende PR strategie die mensen doet geloven dat meer voedsel nodig is, en dat het de grote voedselbedrijven zijn, die dit kunnen leveren.

Latham raadt de voedselbeweging - en dus ook de anti-voedselverspillingsactivisten - aan, de pijlen te richten op het ontmaskeren van de productieleugen. Als de voedselbeweging iets kan doen om de toekomst van voedsel een andere richting op te sturen, is het dit frame en deze leugen te verslaan.

De toegenomen aandacht voor voedselverspilling, mede dankzij evenementen als Damn Food Waste, is positief. Maar het is tijd voor de volgende stap, zodat men - maatschappelijke organisaties, het Voedingscentrum, overheden en politici - zich niet bezig blijven houden met het bestrijden van het symptoom dat voedselverspilling heet. Hoe mediageniek ook, de oplossing moet komen van het aanpakken van de kern van het probleem. Niet méér, maar eerlijker verdeeld.

De toegenomen aandacht voor voed­sel­ver­spil­ling is positief. Maar het is tijd voor de volgende stap

Deel dit artikel

Helaas lijkt het succes nu het doel voorbij te schieten

Er is niet te weinig voedsel, er is te veel voedsel

De toegenomen aandacht voor voed­sel­ver­spil­ling is positief. Maar het is tijd voor de volgende stap