Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

VN: Assange zit onterecht vast

Home

THOMAS DE WAARD

WikiLeaks-voorman krijgt gelijk van speciale werkgroep, en eist nu vrije doorgang naar Ecuador

Julian Assange heeft volgens de Verenigde Naties de afgelopen 3,5 jaar onterecht in de Ecuadoriaanse ambassade in Londen vastgezeten. Een werkgroep van de VN maakt die uitspraak vandaag officieel bekend, maar het Zweedse ministerie van buitenlandse zaken bevestigde haar gisteren al.

Assange hoopt dat met de voor hem gunstige uitspraak een einde komt aan zijn jarenlange beproeving. Tegen hem loopt een uitleveringsbevel naar Zweden, dat hem wil ondervragen in een verkrachtingszaak. De activist vreest dat het Scandinavische land hem vervolgens aan de Verenigde Staten uitlevert, waar hij vrijwel zeker vervolgd zou worden voor het lekken van staatsgeheimen. Assange is de oprichter van Wikileaks, een platform waarop miljoenen vertrouwelijke overheidsdocumenten zijn geopenbaard.

Het team juristen dat zich inzet voor Assange, meent dat hij zich noodgedwongen maar onterecht op moet houden in de ambassade, en zette eind 2014 een verzoek uit bij de VN-Werkgroep Willekeurige Opsluiting om de zaak te onderzoeken. Volgens Melissa Taylor, één van de juristen, is het uitleveringsbevel tegen Assange onrechtmatig omdat hij niet is aangeklaagd. De Zweedse justitie zou slechts met hem willen praten over de vermoede verkrachting. Het lijkt erop dat de VN-werkgroep die redenering volgt, ook al worden de details van de uitspraak vandaag pas bekend.

"Assange heeft meerdere malen aangegeven mee te willen werken", zegt Taylor telefonisch. "Door persoonlijk in gesprek te gaan in de ambassade of via een videogesprek. De Zweedse aanklager heeft dit echter meermaals geweigerd, zonder te verklaren waarom." Volgens het Zweedse OM zijn pogingen tot een gesprek op de ambassade wel ondernomen, maar werden deze geweigerd door de Ecuadoriaanse autoriteiten.

Taylor vindt dat Assange als een politiek gevangene gezien moet worden. "Om onterechte uitlevering te voorkomen heeft hij moeten leven in een ruimte van dertig vierkante meter zonder frisse lucht of zonlicht. Gedurende deze tijd is zowel zijn fysieke als mentale gezondheid snel achteruitgegaan door gebrek aan medische hulp."

Juist daarom kondigde de klokkenluider voorafgaand aan de VN-uitspraak aan dat hij bij een ongunstige uitkomst de strijd zou opgeven. Nu de VN hem gelijk geven, eist hij een vrije doortocht naar Ecuador, dat hem asiel heeft aangeboden. Taylor meent dat Zweden en het Verenigd Koninkrijk nu verplicht zijn om Assanges paspoort terug te geven en hem vrije doorgang te verlenen.

Maar het is de vraag of dat ook zal gebeuren, stelt André de Hoogh, universitair hoofddocent Internationaal Recht in Groningen. "Deze uitspraak geldt slechts als advies en is niet bindend. Het uitleveringsbevel wordt niet per direct ingetrokken."

De Britse politie gaf gisteren al aan dat het bevel tegen Assange van kracht zal blijven, en ook de Zweden stelden geen reden te zien het arrestatiebevel in te trekken.

Lees verder na de advertentie

Gevlucht naar de ambassade

In september 2010 vaardigde het Openbaar Ministerie in Zweden een arrestatiebevel uit voor verkrachting tegen Assange, die toen in London woonde. Twee maanden later zette Interpol de klokkenluider op een lijst van gezochte criminelen. Assange besloot daarom zichzelf aan te geven op het politiebureau in Londen. Hij kwam op borgtocht vrij en verbleef een jaar lang onder huisarrest in de Britse hoofdstad. In 2011 verklaarde het Hooggerechtshof van het Verenigd Koninkrijk dat hij naar het Scandinavische land mag worden uitgeleverd. Dit probeerde hij nog aan te vechten, maar een jaar later werd de uitspraak in hoger beroep bevestigd.

Om uitlevering te voorkomen trok Assange in de ambassade van Ecuador. President Rafael Correa bood hem asiel aan in zijn land. Assange heeft echter geen mogelijkheid om het Zuid-Amerikaanse land te bereiken. Buiten de poort van de ambassade staan Britse agenten hem op te wachten. De klokkenluider heeft de optie om te wachten tot de verkrachtingszaak verloopt. Dat duurt nog vijf jaar, en zo lang wil Assange niet wachten. In 2014 overwoog hij al om de ambassade te verlaten vanwege zijn gezondheid.

Deel dit artikel