Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verleidingen zijn moeilijk te weerstaan, ook voor politici

Home

Redactie: Hans Goslinga, Cees van der Laan en Teun Lagas

Zo kreeg Eveline Herfkens huursubsidie...

Met een glas whisky in de ene hand, een sigaret in de andere en een straaljet onder haar voeten, vloog sociaal-democrate Eveline Herfkens in allerlei gedaantes de globe over om de armen in deze wereld te helpen. Deze rap articulerende dame, volledig overtuigd van de wijsheid van haar boodschap, maakte in Amerika een noodlanding, nadat Vrij Nederland meldde dat ze naast haar jaarinkomen van 160.000 dollar ook nog eens in drie jaar tijd 280.000 dollar huursubsidie had gekregen van de Nederlandse staat om een redelijk appartementje te kunnen huren.

Dat was tegen de regels van haar werkgever, VN-organisatie UNDP. Ook had ze in strijd met dezelfde regels bij de Amerikaanse autoriteiten een verzoek ingediend om te immigreren. Daarnaast stond ze er op dat ze business class mocht blijven vliegen. „Als je economy class vliegt, moet je veel eerder inchecken. Daar ga ik geen tijd aan verspillen, doodzonde,” zei ze tegen NRC Handelsblad. Voor de aardse mens in de economy is de business class onbereikbare luxe, voor Herfkens, als minister gewend aan regeringsvliegtuigen, was het juist een stap achteruit.

Wereldverbeteraar heeft geen tijd voor aardse zaken

Voor idealisten in de eerste klasse van de samenleving staat het geval van Eveline Herfkens niet op zichzelf. Voor een wereldverbeteraar van wie de carrière een hoge vlucht heeft genomen, zijn banale zaken als het bijhouden van een administratie (bonnetjes privé en zakelijk, cadeautjes voor vrienden en relaties, appartementje, hotelletje hier en daar) misschien wel noodzakelijk, maar vaak onnodige tijdverspilling. Tijd hebben ze nooit. Ze zijn immers 24 uur per dag bezig voor de samenleving. Vanuit de hoge functie die ze vaak bekleden krijgen ze iets onaantastbaars. Durf ze maar eens tegen te spreken als ze tegen de regels in handelen. En helaas, het moet gezegd, op dit terrein is de lijst van politici, op allerlei niveaus, behoorlijk groot.

In Rotterdam bekleedde voormalig burgemeester Bram Peper een dergelijke functie. Jarenlang was de sociaal-democraat de koning aan de Maas en altijd, dag en nacht, was hij in touw om de belangen van de stad te behartigen, van Shanghai tot New York. Alles was zakelijk, dus kon ook alles van de gemeentelijke creditcard worden betaald. Pas toen hij in 1998 vertrokken was naar Den Haag, kon een gemeentelijke onderzoekscommissie eind jaren negentig de administratieve nalatenschap van Peper doorvlooien. Deze ’bonnetjesaffaire’ verpestte het ministerschap van Peper.

Zo kon de voormalige Rotterdamse burgemeester in Londen, bij een bezoek in 2000 aan zijn Britse collega Jack Straw, bij het verlaten van het indrukwekkende Lancaster House een beetje zurig opmerken: „Prachtig zo’n gebouw en wat een ontvangst! Dat kunnen wij niet in Nederland, zelfs in Noorwegen doen ze het beter.” En Noorwegen kende Peper goed, want daar trok hij zich graag terug in zijn blokhut.

Niet alleen PvdA’ers maken er een rommeltje van

Het zou onjuist zijn te denken dat alleen PvdA’ers betrokken zijn bij dit soort affaires. De liberaal en marineman Gmelich Meijling begon in 1994 opgewekt aan zijn staatssecretariaat op Defensie met een glas in de hand en de illustere woorden „Zullen we het dek nog eens nathouden?”, waarna ook hij lange tijd achtervolgd werd door een bonnetjes-affaire uit zijn Helderse periode als burgemeester. De bourgondiër werd onder andere beticht van zeer hoge taxideclaraties, een overdadig consumptiepatroon en de aanschaf van een overbodig duur nieuw pak op kosten van de gemeente.

Het beeld van ’big spender’ speelde een rol toen hij namens Defensie een volgens critici veel te duur – tweedehands – speeltje aanschafte, de Gulfstream, bovendien tegen het advies van zijn ambtelijke top in. Dit vliegtuig had aanvankelijk een Arabische sjeik en een Amerikaanse lingeriekoning als eigenaar, waardoor het even als de ’pooierbak’ van Defensie door het leven ging. Na een paar technische mankementen, waarbij één keer oud-premier Kok in de Egyptische woestijn strandde, heette de Gulfsstream al snel de ’pechkist’. Gmelich Meijling werd overigens vrijgepleit van de beschuldigingen, maar raakte niet het imago kwijt van een bon vivant die bij een glas wijn mooi kon uitweiden hoe hij bij zijn Arabische gastheren op smakelijke wijze een geitenoog verorberde.

Deel dit artikel