Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verguisd Occupy krijgt alsnog gelijk

home

Paul van Seters

© Reuters
Opinie

Hoon viel vijftien jaar geleden antiglobalisten ten deel. Nu worden hun denkbeelden omarmd door president Obama en topeconomen, stelt hoogleraar Paul van Seters.

Zowel het World Economic Forum (WEF) op zijn bijeenkomst in Davos (22-25 januari) als president Obama in zijn State of the Union (28 januari) vraagt aandacht voor de toenemende inkomensongelijkheid en de desastreuze gevolgen daarvan voor de samenleving. Het WEF wijst op het grote risico voor de wereld, Obama op het schrijnende contrast in zijn land tussen de riante positie van de rijkste 1 procent en de uitzichtloosheid van de overige 99 procent.

De zorgen van het WEF en Obama sluiten wonderwel aan bij de retoriek van Occupy Wall Street. Die beweging kwam op in 2011 als protest tegen de uitwassen in de financiële sector, maar maakt zich vooral druk over de inkomensverschillen. Vandaar de kenmerkende leus van de beweging: 'Wij zijn de 99 procent'.

Obama benadrukt dat de toename van sociale ongelijkheid een rechtstreekse bedreiging vormt voor de Amerikaanse samenleving. Alleen de rijken profiteerden van de economische groei na de recente crisis: "De koude, harde feiten zijn dat zelfs in tijden van herstel te veel Amerikanen harder dan ooit moeten werken om nog rond te komen - laat staan dat ze nog vooruit komen."

Antiglobalisten
Het WEF gebruikt soortgelijke beelden: "Doe het nieuws aan en je ziet massale protesten, historische opstanden en rellen in ooit rustige straten - het lijdt geen twijfel dat toenemende inkomensongelijkheid een kwestie is van het allergrootste belang." Met andere woorden, zowel Obama als het WEF verklaart zich nu tégen de 1 procent en vóór de 99 procent, en sluit zich aan bij de eisen voor sociale duurzaamheid van Occupy Wall Street. Dat wekt verbazing. Er schuilt nog meer ironie in deze onverwachte samensmelting. Immers, 'Occupy' is een loot aan de stam van de antiglobalisten.

Die beweging manifesteerde zich voor het eerst als zodanig in 1999 in Seattle, bij de demonstraties tegen het neoliberale beleid van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Soortgelijke demonstraties vonden steevast plaats bij bijeenkomsten van de Wereldbank, het Internationaal Monetair Fonds, de G8, maar dus ook bij die van het WEF.

De ervaringen in Seattle vormden voor een aantal maatschappelijke organisaties aanleiding om zelf bijeenkomsten te organiseren. Dat leidde in 2001 tot de oprichting van het World Social Forum (WSF), in Porto Alegre in Brazilië. De naam WSF was uitdrukkelijk bedoeld als tegenpool van het WEF, en diende duidelijk te maken dat de voorstanders van neoliberale globalisering zich te weinig aantrokken van de negatieve sociale gevolgen daarvan.

Laatdunkend
Dat een kleine vijftien jaar later het WEF de uitgangspunten van het WSF blijkt te hebben omarmd, stemt hoopvol en is wellicht een teken van onze tijd. Voormalige voorstanders van neoliberalisme - door George Soros treffend aangeduid als marktfundamentalisten - blijken steeds meer oog te krijgen voor de schaduwkanten van globalisering, en dus ook voor de noodzaak van het streven naar een ander soort globalisering.

Er is vaak laatdunkend gereageerd op Occupy Wall Street, vooral op de bonte stoet aan anarchistische acties. Maar dit recente maatschappelijke protest past naadloos in de traditie van de duurzaamheidsbeweging van de antiglobalisten, de andersglobalisten en het WSF. Nu hebben ook Obama en het WEF verklaard dat er iets grondig mis is met de zelfverrijking van de 1 procent. Hun boodschap: opkomen voor de belangen van de 99 procent. Mooi om te zien hoe Occupy Wall Street alsnog gelijk krijgt.

Paul van Seters, hoogleraar globalisering en duurzame ontwikkeling aan de universiteit van Tilburg

Uitgebreide versie van dit stuk: www.groenekwesties.blogspot.nl

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie