Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Vergoedingen dure medicijnen: Het grootste geluk voor de grootste groep?

home

Susan Kagie en studeert filosofie aan de Universiteit van Tilburg.

© ANP
Opinie

Als vergoedingen voor dure medicijnen gestopt worden, dan zullen de patiënten die dit medicijn nodig hebben genoegen moeten nemen met een mindere levenskwaliteit en eerder sterven. De vraag of dit ethisch te verantwoorden is doet mij denken aan de ethische discussie tussen het utilitarisme en de plichtsethiek. Volgens het utilitarisme is iets rechtvaardig als de grootste groep mensen het grootste geluk ontvangt. In de plichtsethiek staat het navolgen van jouw verplichtingen centraal.

Susan Kagie

In dit geval staan aan de ene kant de artsen, die de plicht hebben om elke patiënt zo goed mogelijk te helpen. Een patiënt niet helpen omdat de medicijnen te duur zijn gaat tegen deze plicht in en is daarom niet rechtvaardig.

Zorgverzekeraars: grootste geluk voor grootste groep
Aan de andere kant staan de zorgverzekeraars, die het hebben over 'kosteneffectiviteit', oftewel de verhouding tussen de prijs en het resultaat. Deze kijk op de zorg zou als utilitaristisch opgevat kunnen worden, aangezien deze kosteneffectiviteit erop neerkomt dat het geld het beste besteed wordt als dit het grootste geluk voor de grootste groep oplevert.

Het geld dat vrij komt door het weigeren van de vergoeding van dure medicijnen voor één persoon kan gebruikt worden om een groter aantal andere patiënten te behandelen waarvan de behandeling goedkoper is. Op deze manier levert het stoppen van de vergoeding van dure medicijnen dus een groter geluk voor een grotere groep op en daarmee is het in utilitaristisch opzicht rechtvaardig.

Zelf doden of een ander zien doden
Dit doet denken aan een voorbeeld van filosoof Bernard Williams, waar iemand de keuze krijgt om één van de twintig rebellen te doden om zo de negentien anderen te redden. Als diegene dat niet doet, dan zullen ze allemaal gedood worden.

Puur uit utilitaristische overwegingen zou diegene er één moeten doden, zodat de negentien anderen blijven leven, maar volgens Williams gaat het utilitarisme hier voorbij aan het feit dat er een groot moreel verschil is tussen zelf iemand doden en een ander mensen zien doden door jouw beslissing. Dit voorbeeld kan ook op de artsen toegepast worden, die voor de keuze staan iemand te behandelen waardoor wellicht andere mensen niet behandeld kunnen worden door geldgebrek.

Plichtsethiek gaat voor
Ik denk dat het rechtvaardiger is om in de zorg ervoor te zorgen dat artsen zo goed mogelijk hun plicht kunnen navolgen, dan er slechts een kosten en baten calculus op los te laten. Elk mensenleven hoort gelijk te zijn. De plichtsethiek zou dus boven het utilitarisme gesteld moeten worden.

Het is echter wel zo dat er in de huidige zorg dankzij veel onderzoek steeds meer behandelingen  mogelijk zijn om mensen te genezen en langer in leven te houden. Hier zijn kosten aan verbonden en voor deze kosten zal dus wel een oplossing gevonden moeten worden. Wellicht zou er meer gekeken kunnen worden naar manieren om geld binnen te krijgen in plaats van naar kostenbesparingen. Kostenbesparingen en goede zorg gaan immers vaak niet samen. Misschien is een symbolische (kleine) eigen bijdrage op dure medicijnen een begin.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.