Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verdwijnt de wilde eend uit de natuur?

Home

Anne Grietje Franssen

Gerard van Winden bij zijn eendenkooi. © Phil Nijhuis
Reportage

Gerard van Winden (56) staat met  stevige schoenen in de drassige eendenkooi van Midden-Delfland.  "Dertig jaar geleden stikte het hier nog van de wilde eenden", zegt de boswachter en eendenkooiker bij Natuurmonumenten, turend over het polderland. Nu scharrelen tussen het riet alleen twee verdwaalde meerkoetjes. Geen eend te bekennen.

Van Winden vindt dit tekenend. Al sinds de jaren '90 zien hij en zijn collega-kooikers het aantal wilde eenden hard achteruit gaan. In de afgelopen 25 jaar nam het aantal broedparen in Nederland met 30 procent af, tot zo'n 300 duizend paartjes. Van Winden is 'dolbij' dat de vereniging Sovon Vogelonderzoek Nederland zich nu eindelijk buigt over de oorzaken van de terugloop in de Nederlandse eendenpopulatie.

Een eendenkooi is van oudsher een jachtmiddel, legt Van Winden uit. Hij wijst: een flinke plas, omgeven door een boomrijk gebied, en genoeg beschutte plekjes om te broeden.

Voor de eend is het een schijnparadijs. Op het moment dat de vogel zich goed en wel in het beschermde stiltegebied heeft genesteld, lokt de kooiker hem met een handje graan en zijn kooikershond een vangpijp in. Het spreekwoord 'de pijp uitgaan' komt naar verluidt uit dit jagerswereldje. Tegenwoordig vangen de kooikers alleen nog wilde eenden met het oog op onderzoek. Van Winden meet ze, weegt ze, ringt ze en laat ze, hopla, de lucht weer in.

Lees verder na de advertentie
Dertig jaar geleden stikte het hier nog van de wilde eenden

Boswachter Gerard van Winden

Al wordt ook dat lastig, nu er geen eend meer komt opdagen. Deze kooi in Midden-Delfland, waar Van Winden vroeger tijdens de avondschemering op wilde eendenjacht ging, heeft sinds de aanleg van de A20 definitief haar vogels, dus ook haar functie verloren.

Zolang het onderzoek van Sovon nog loopt, is het alleen gissen naar de oorzaken van de populatiekrimp. Van Winden heeft wel zijn vermoedens. Verandering van de biotoop is volgens hem één van de mogelijke redenen. "Eenden gedijen in een waterrijke, stille en uitgestrekte polder. Door het oprukken van de steden en de groei van het wegennetwerk worden broedgebieden steeds schaarser."

'Superboeren', zoals Van Winden intensieve landbouwbedrijven noemt, hebben ook hun aandeel. "Vroeger was de Nederlandse polder in het voorjaar een kleurenbende, van alle verschillende soorten grassen, kruiden en bloemen. Door de monocultuur treedt een ongelooflijke verarming op van de grond en de beesten die er kunnen leven."

Een mannetjeseend, archiefbeeld. © Anp

Tegelijkertijd ziet Van Winden het aantal vossen, hermelijnen en reigers toenemen: dieren die jacht maken op eenden, en dan voornamelijk op vrouwtjeseenden. Hierdoor raakt de man-vrouwverhouding verstoord en dit veroorzaakt onrust in het voorjaar. "De woerden duiken bovenop de paar vrouwtjes, en in alle chaos raken de jongen zoek. Zonder bescherming van hun moeder is de kans klein dat zij het overleven."

Albert de Jong van Sovon wil de krimp van de eendenpopulatie wel wat nuanceren. Dat er minder wilde eenden zijn, is volgens hem geen reden tot paniek. "De eend komt in Nederland nog altijd veel voor. Sommige andere vogels, zoals de grutto of de veldleeuwerik, staan er veel slechter voor, maar de eend spreekt blijkbaar meer tot de verbeelding."

De Jong wil de uitkomsten van het lopende onderzoek afwachten, voordat hij verdere conclusies trekt. "Ik vind het pas verontrustend als het blijkt dat de achteruitgang van de wilde eend uitsluitend door de mens veroorzaakt wordt. Dat bepaalde diersoorten in aantal toe- of afnemen, is nu eenmaal van alle tijden."

Natuurmonumenten pleit ervoor de jacht op de wilde eend in heel Nederland te staken. Nu is de soort onder de natuurwet vrij bejaagbaar.

Sommige andere vogels staan er veel slechter voor, maar de eend spreekt blijkbaar meer tot de verbeelding

Albert de Jong van Sovon



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Dertig jaar geleden stikte het hier nog van de wilde eenden

Boswachter Gerard van Winden

Sommige andere vogels staan er veel slechter voor, maar de eend spreekt blijkbaar meer tot de verbeelding

Albert de Jong van Sovon