Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Veolia: Fyraschade is hoe dan ook een miljard euro

Home

Doriel Pels

Een regionale trein van Veolia Nederland bij Cuijk. © anp

Staatssecretaris Mansveld van vervoer doet aan struisvogelpolitiek door de Nederlandse Spoorwegen (NS) tot oktober de tijd te geven om het Fyraprobleem om te lossen. "De staat lijdt hoe dan ook rond de miljard euro schade", zegt Manu Lageirse, directeur van het commerciële bus- en treinbedrijf Veolia Nederland.

Veolia was in 2001 kandidaat om in opdracht van de overheid de snelle trein naar Brussel te exploiteren, de HSL-Zuid. Het van oorsprong Franse vervoerbedrijf bood tachtig miljoen per jaar, maar werd verslagen door de NS die maar liefst 160 miljoen per jaar boden. Ook waren de treinen die Veolia wilde laten bouwen tien miljoen euro per stuk duurder dan de Fyratreinen die de NS wilden bestellen. De overheid koos voor het eigen staatsbedrijf: de NS. De Fyra's hebben een maand op Brussel gereden, toen waren ze stuk.

"De 160 miljoen die de NS zouden betalen, is snel verlaagd naar 148 miljoen per jaar, en later naar 101 miljoen. En zelfs dat is alleen op te brengen als er af en aan bomvolle treinen rijden. Maar ja, nu het verlies nemen is slechte timing." Vandaar misschien, zegt Lageirse, dat staatssecretaris Mansveld van vervoer niet ingaat op zijn aanbod om mee te denken. "Niet dat ik een, twee, drie een hogesnelheidstrein kan laten rijden hoor. Wij moeten die ook laten bouwen. Maar met de pas op de plaats die Mansveld nu maakt, schiet de reiziger, noch de belastingbetaler iets op."

Overheid als opdrachtgever
Toen Nederland het regionale vervoer privatiseerde, trok dat buitenlandse bedrijven, waaronder Veolia. Deze commerciële vervoerders rijden in opdracht van provincies en gemeenten die het openbaar vervoer steeds voor een aantal jaar uitbesteden aan het bedrijf dat het beste bod doet. Volgens de Vlaming Lageirse heeft het Nederlandse openbaar vervoer nu een kantelpunt bereikt. "Het geld is op. Dus wil je de reiziger meer laten betalen of bezuinigen op de dienstregeling? Of kijk je of het efficiënter kan? Over dat laatste kan ik meepraten."

Voor Lageirse is de oplossing simpel: geef het internationale spoor vrij. Het idee dat de overheid opdrachtgever moet zijn, is achterhaald. "Kijk wie zich aandienen, verdeel de treinpaden en vraag een vergoeding voor het gebruik van het spoor, maar bemoei je niet met de exploitatie."

Een zo vergaande liberalisering kan volgens Lageirse op internationaal spoor weinig kwaad. Bovendien: die kant gaat het toch op in Europa. "Neem de Thalys of de Eurostar. Die snelle treinen rijden door drie landen. Het is ondoenlijk om drie overheden te laten bepalen."

Dat geldt niet voor het binnenlands spoor, benadrukt Lageirse: "Openbaar vervoer is een maatschappelijk goed dat betaalbaar is en beschikbaar voor iedereen. In een klein land als Nederland is een overheid nodig die dat waarborgt. De regie bij de overheid maar de uitvoering loslaten, is mijn motto."

Lees verder na de advertentie

 
Neem de Thalys of de Eurostar. Die snelle treinen rijden door drie landen. Het is ondoenlijk om drie overheden te laten bepalen.

Een Fyra trein op Amsterdam CS. © ANP

Drie bedrijven die graag het snelle spoor naar Brussel willen overnemen van NS

Virgin
Al in 2011 kwam een delegatie van het Britse Virgin naar Nederland met het aanbod om de hogesnelheidslijn te verzorgen. De NS wachtten toen nog op de hogesnelheidstreinen, de V250 oftewel Fyra's, die jaren te laat klaar waren. Virgin zei per direct treinen te kunnen inzetten. Of het bedrijf van de Britse ondernemer Richard Branson nu nog geïnteresseerd is, wil het niet zeggen. Virgin is een van de 200 bedrijven van Branson, die groot is in de platen- en luchtvaartindustrie. De Virgintreinen rijden enkele lijnen op het geprivatiseerde Britse spoor. Er werken zo'n 3000 mensen.

Veolia
Het Franse openbaarvervoerbedrijf Veolia Transdev zit in 28 landen. In Nederland heeft Veolia ruim 3000 werknemers. Veolia rijdt met regionale bussen en twee regionale treinen in Nederland (Maastricht-Kerkrade en Roermond-Nijmegen). Sinds een jaar is Veolia Transdev is ook eigenaar van Connexxion, het grootste busbedrijf van Nederland.

De mutinational lijdt onder de economische crisis en wil daarom een aantal onderdelen verkopen, waaronder Veolia Nederland. De eerste geïnteresseerden hebben zich al aangediend. Na de zomer hakt Veolia de knoop door. Al staat het bedrijf te koop, Veolia Nederland dingt toch mee om op de hogesnelheidslijn te mogen rijden. Volgens directeur Lageirse maakt dat het bedrijf alleen maar aantrekkelijker voor overname.

Arriva
Directeur van Arriva, Anne Hettinga, mengt zich graag luid in het debat over het openbaar vervoer. Hij pleit voor opheffing van het monopolie van de Nederlandse Spoorwegen op de hoofdspoorlijnen. Zijn laatste overwinning is dat hij voor de gemeente Den Haag een treindienst gaat exploiteren naar Brussel. Arriva en Den Haag zetten de NS daarmee samen een hak. Den Haag is woedend dat de NS de directe verbinding met Brussel ophief toen de Fyra ging rijden. Of de Lage Landen Lijn er ooit komt, is nog de vraag. Spoorbeheerder ProRail bepaalt of er ruimte is op het spoor. Arriva rijdt met bussen en verzorgt het treinverkeer voor Groningen en Friesland, bij Arnhem, Zutphen en Zwolle. Er werken 4000 mensen. Het bedrijf is onderdeel van het reusachtige Deutsche Bahn.

Deel dit artikel