Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Venezolaans leger faciliteert smokkel naar Antillen

Home

Edwin Koopman

De Venezolaanse president Nicolas Maduro feliciteert rekruten van de militaire politie met hun aanstelling. © REUTERS

Uit onderzoek blijkt dat Venezolaans goud met hulp van de overheid naar de Antillen wordt gesmokkeld. Dat is saillant in het licht van het huidige conflict met de eilanden.

Goud en diamanten uit Venezuela worden op grote schaal naar Curaçao en Aruba gesmokkeld. De smokkel gebeurt met vliegtuigjes en wordt gefaciliteerd door het Venezolaanse leger. Dat zegt de Nederlandse onderzoeksjournalist Bram Ebus, na onderzoek naar illegale goudwinning in Venezuela.

Lees verder na de advertentie

De informatie is saillant in het licht van het huidige conflict tussen Venezuela en de Antillen. Precies vanwege de smokkel van goud, benzine en voedsel houdt Venezuela al ruim een week de grenzen dicht met de eilanden. Het land zit in een diepe crisis, vrijwel alles is schaars, en volgens president Nicolás Maduro komt dat door smokkelmaffia.

Tekst loopt verder onder de foto

Een mijnwerker aan het werk in een goudmijn. © Bram Ebus / InfoAmazonia

Arco Minero

Ebus' onderzoek, gefinancierd door het Pulitzer Center on Crisis Reporting, richtte zich op de gevolgen van illegale mijnbouw in de Arco Minero. Het oerwoud wordt, onder toeziend oog van de autoriteiten, op grote schaal vernietigd door illegale mijnbouw. "Dat het daar gedolven illegale goud op grote schaal wordt gesmokkeld richting de Cariben was daar een publiek geheim", zegt Ebus (28). "Militairen, mijnwerkers, politici, iedereen wist het." Vanuit Curaçao gaat het goud de wereldmarkt op, wat veel lucratiever is dan het aan te geven in Venezuela.

Duizenden kilo's goud worden door over­heids­func­ti­o­na­ris­sen met vliegtuigjes naar de Antillen gesmokkeld

De meest gedetailleerde informatie kreeg Ebus van ex-generaal Cliver Alcalá, tot 2013 verantwoordelijk voor de zuidelijke mijnbouwregio's. Hij vertelde Ebus dat tientallen vliegtuigen bij de smokkel zijn betrokken en dat er '24 uur per dag' wordt gevlogen. De vluchten worden gefaciliteerd door het leger dat daar volgens Alcalá schatrijk van wordt. "Ze zorgen dat het vliegtuig van de radar verdwijnt." De smokkelaars zelf zijn vaak overheidsfunctionarissen, vertelde Alcalá. Maandelijks gaan volgens de generaal duizenden kilo's goud het land uit, ruim 80 procent van de Venezolaanse goudproductie.

Tekst loopt verder onder de afbeelding

© Louman & Friso

Ebus - en collega's van de lokale krant Correo del Caroní - bezocht het gebied gedurende drie maanden om de gevolgen van de illegale mijnbouw te onderzoeken. "Die is sterk toegenomen door de Venezolaanse crisis", zegt Ebus. "De crisis in de steden lokt migranten naar de mijnbouwgebieden." De trek kreeg een boost toen de regering een gebied van ruim 100.000 vierkante kilometer (ruim een tiende van het nationaal grondgebied) opende voor internationale mijnbouwbedrijven.

De winning van goud, diamanten en coltan moest Venezuela's af­han­ke­lijk­heid van olie verkleinen en Venezuela uit de crisis halen.

Bram Ebus, onderzoeksjournalist

"De Arco Minero werd gepresenteerd als een project tegen de illegale mijnbouw en een oplossing voor de crisis", zegt Ebus. "De winning van goud, diamanten en coltan moest Venezuela's afhankelijkheid van olie verkleinen en Venezuela uit de crisis halen."

Ebus, die jarenlange onderzoek deed in Colombiaanse mijnen, wilde de gevolgen zien voor de bevolking en voor het milieu. Het gebied huisvest 198 inheemse gemeenschappen en beschermde natuurgebieden en 70 procent van het Venezolaanse drinkwater komt hier vandaan.

De resultaten, die vandaag drietalig online gaan op arcominero.infoamazonia.org, zijn schokkend. Ebus trof een poel van verderf vol uitbuiting, afpersing, malaria en dramatische destructie van het oerwoud.

Puinzooi

"Het bleek een enorme puinzooi. Het gebied zit vol kraters, met door kwik vergiftigd water. Het voortbestaan van inheemse gemeenschappen staat op het spel." Multinationals heeft hij niet gezien. Wel allerlei duistere bedrijfjes, deels in handen van de overheid. "Het prestigieuze project heeft geresulteerd in legalisering van ongecontroleerde grondstoffenroof."

Dit alles vindt plaats onder het toeziend oog van het leger. "We kwamen ieder half uur militaire controleposten tegen. Het gebied is volledig gemilitariseerd." Dat maakte de expeditie niet minder gevaarlijk. Tijdens het onderzoek werden in één week dertig mijnbouwers gedood in een schietpartij tussen een lokale bende en soldaten.

In september werd Ebus zelf opgepakt door de militaire politie die hem 24 uur vasthield. Later begeleidden soldaten hem tot zijn verbazing tot in de illegale mijnen. Overigens betwijfelt Ebus of de huidige blokkade van de Antillen door Venezuela de illegale goudsmokkel zal stoppen. "Het kenmerk van smokkel is juist dat het zich aan controles onttrekt."

GOUD: exportproduct van Curaçao

Curaçao exporteerde in 2015 ruim 440 miljoen euro aan goud. Dat is 33 procent van de totale uitvoer van goederen en diensten. Die bedraagt iets meer dan 1,3 miljard euro. Daarmee is goud het tweede exportproduct van Curaçao. Met ruim 650 miljoen euro is geraffineerde olie nummer één.

Vanwege de grootschalige smokkel van goud naar de eilanden, verlengt de Venezolaanse president Maduro mogelijk vandaag - voor de derde keer - de sluiting van de grenzen tussen de ABC-eilanden en Venezuela.

Het is niet duidelijk hoeveel goud er ligt opgeslagen op Curaçao en hoe groot de doorvoer is via de Vrije Handelszone op het eiland. Daarvan heeft Curaçao er twee, een in de haven en een op het vliegveld van Willemstad.

De goudhandel blijft onder de radar op Curaçao. In het verleden hebben wel spectaculaire overvallen plaatsgevonden. In 2012 en 2015 werden grote hoeveelheden goud buitgemaakt en voor een deel teruggevonden in illegale smederijen in Willemstad.

Lees ook: Venezuela handhaaft blokkade ABC-eilanden

Deel dit artikel

Duizenden kilo's goud worden door over­heids­func­ti­o­na­ris­sen met vliegtuigjes naar de Antillen gesmokkeld

De winning van goud, diamanten en coltan moest Venezuela's af­han­ke­lijk­heid van olie verkleinen en Venezuela uit de crisis halen.

Bram Ebus, onderzoeksjournalist