Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Varende pechvogel staakt vaart

Home

door Bart Zuidervaart

Maandag vaart de Stena Discovery voor het laatst tussen Harwich en Hoek van Holland. De catamaran mag de grootste en snelste ter wereld zijn, het is tevens een onrendabele pechvogel. Het beloofde succes kwam nooit.

Een wonder der techniek. Zijn tijd ver vooruit. Alles high-tech, met de nieuwste snufjes. De Stena Discovery, 's werelds grootste en snelste catamaran, heeft vier jetstream motoren – dezelfde als vliegtuigbouwer Boeing gebruikt. In drie uur en veertig minuten scheert de ferry met 43 knopen (80 kilometer per uur) over de Noordzee.

Tot komende maandag. Dan haalt reder Stena Line de Discovery uit de vaart. „Het concorde-effect”, verzucht kapitein Obbe Visser.

Op 2 juni 1997 werd de Discovery nog feestelijk te water gelaten, onder hoopgevende woorden van Stena Line-directeur Pim de Lange: ’dit is het vervoermiddel van de toekomst’. 220 miljoen gulden kostte de innovatie. Met de afmetingen van een voetbalveld en ruimte voor 1500 passagiers en 350 auto’s zou de Discovery het antwoord zijn op de dreiging van de Kanaaltunnel. Aan boord bevinden zich twee bioscopen, een casino, een kinderhoek, twee restaurants, een winkel en een clublounge met internetaansluiting. Alle ingrediënten voor een prettige oversteek.

Een kleine tien jaar later is de ferry slachtoffer van een kansloze strijd tegen de stuntende Eurotunnel, prijsvechters in de lucht, de calculerende toerist en vooral de torenhoge olieprijs.

Tweemaal per dag vaart de Discovery van Hoek van Holland naar het Engelse Harwich, en weer terug. Daarbij verbruikt de catamaran 180 duizend liter gasolie, waardoor de brandstofkosten van dit schip nu hoger zijn dan van de overige zeven Stena Line-schepen op de Noordzee bij elkaar. „Ooit kostte een ton olie 120 dollar, nu is dat 700 dollar”, verklaart De Lange. „Dan begrijp je de beslissing. En die prijs gaat misschien nog wel in de richting van 1000.”

„Verschrikkelijk jammer”, vertelt kapitein Visser op de brug van ’zijn’ Discovery. Hij deed de eerste oversteek op 2 juni 1997 en neemt 8 januari ook de laatste voor zijn rekening. „Als je kijkt hoe ingenieus alles is gemaakt, de fraaie vormgeving, vier Boeing-motoren, een vermogen van 100.000 pk, dat is gigantisch. Andere schepen varen met 15 tot 20 knopen, wij halen 43. En nu? Nu gaan we jaren terug in de tijd. Eeuwig zonde.”

De Discovery is achtervolgd door incidenten. Koud gestart, kwamen de eerste klachten vanaf de Engelse kust. De snelle catamaran zou zulke hoge golven veroorzaken, dat mensen in het plaatsje Felixstowe op de vlucht sloegen voor een kleine tsunami. Het eten werd in een restaurant van de borden gespoeld. Een visser sloeg in juli 1999 overboord van zijn bootje en verdronk. Stena Line betaalde in 2001 de nabestaanden een onbekend bedrag aan schadevergoeding.

Aan de andere kant van de Noordzee klaagden bewoners over rook- en stankoverlast door stationair draaiende motoren. Stena Line werd voor 50.000 gulden beboet en de ferry onderging een operatie.

In januari 1998, restaurant-coördinator Aad van der Lugt weet het nog goed, sloeg een metershoge golf midden op zee de aerodynamische neus van de catamaran weg. „Iedereen zat nog aan tafel, maar al het eten lag op de grond. De boot werd opgetild en neergesmeten. Heel plotseling.” Niemand raakte gewond, alleen het imago van de ferry kreeg een deuk. Door technische mankementen werd over heel 1998 18 procent van de afvaarten geannuleerd.

De Lange kan een boek schrijven over de tegenslagen. Hij voert in zijn ogen een oneerlijke strijd tegen goedkope luchtvaartmaatschappijen en Eurotunnel, de exploitant van de Kanaaltunnel. „Eurotunnel werd vorige maand 5 miljard euro schuld kwijtgescholden. En ze blijven maar goedkope tarieven hanteren. Hoe kunnen we daar nu tegenop?”

De markt was de afgelopen jaren al ingezakt. In juli 1999 maakte de Europese Unie een einde aan het tax-free winkelen aan boord. Begin 2001 daalden de passagiersaantallen door de mkz-crisis in Engeland. De terreuraanslagen in New York en later Londen deden de rest.

De Discovery vervoerde in 2003 nog een miljoen passagiers, in 2006 waren dat er nog 700.000. Directeur De Lange heeft niet de illusie dat de markt de komende jaren nog aantrekt.

„Tegenslag na tegenslag”, zegt Van der Lugt in zijn restaurant. „We voeren een kansloze strijd. Mensen vliegen voor 25 euro naar Berlijn, voor het dubbele naar Londen. De Discovery is een prachtig schip. Afscheid nemen doet pijn. Maar de mazzel ligt er niet op, zoals wij dat zeggen. Dan moet je je verlies nemen en iets anders verzinnen.”

Dat doet Stena Line. De reder verbouwt en verlengt binnenkort de ferry's Stena Hollandica en Stena Brittanica tot schepen van ieder 240 meter lang. Kosten: een nieuwe 100 miljoen euro. Een trip naar Londen wordt weer een hele reis. De oversteek duurt dan 6 uur en 30 minuten. De schepen gaan daarom ook ’s nachts varen.

„Vooral in de nachtoversteek zullen nieuwe reizigers geïnteresseerd zijn”, denkt De Lange.

Stena Line gaat terug in de tijd, denkt kapitein Obbe Visser. „We gaan de mensen weer verwennen”, voorspelt Van der Lugt. „Zorgen dat de mensen weer terugkomen, daar hebben we straks tijd genoeg voor. Stena Line heeft altijd goed geanticipeerd op tegenslagen.”

Maandag vaart de ferry voor het laatst van Harwich naar Hoek van Holland. Met grote verliezen – voor de afschrijving staat twintig jaar – wordt de catamaran teruggeven aan het moederbedrijf in Zweden, die op zoek zal gaan naar een koper. Serieuze interesse is er nog niet. „Een ding is zeker”, zegt De Lange. „De koper zal een flinke eigen olievoorraad moeten hebben.”

Deel dit artikel