Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

UWV zag omvang WW-fraude niet

Home

Jeannine Julen

Fred Paling, voorzitter van de Raad van Bestuur van het UWV. © ANP, Bart Maat

Uitkeringsinstantie UWV wist al jaren van fraude onder arbeidsmigranten. Maar dat het probleem zo groot was, was onbekend, zei topman Fred Paling maandag tegen de Tweede Kamer.

Maar liefst zestien keer deed uitkeringsinstantie UWV onderzoek naar arbeidsmigranten die sjoemelden met hun WW-uitkering. Al krap tien jaar weet de dienst van de grootschalige fraude af. Toch kunnen fraudeurs al jarenlang ongestoord hun gang gaan. “We zijn geschrokken”, zei Fred Paling maandag tegen de Tweede Kamer. Fraude is onacceptabel, drukte de topbestuurder van het UWV de politici ook op het hart. “Dit is zagen aan de basis van de sociale zekerheid.”

Lees verder na de advertentie

Hoe heeft het dan toch zo lang stand kunnen houden, wilde de Kamer van Paling weten. Net als diverse werkgevers, vakbond FNV en andere betrokkenen voelden politici hem aan de tand over de grootschalige WW-fraude onder Poolse arbeidsmigranten. Die is vorig jaar aan het licht gebracht door actualiteitenprogramma ‘Nieuwsuur’. 

De UWV redeneerde dat het allemaal zo erg niet was

Het werkt als volgt: Poolse arbeiders klussen zes maanden in Nederland, om vervolgens drie maanden in hun thuisland te vertoeven met een WW-uitkering op zak. Ondertussen zetten malafide tussenpersonen de benodigde handtekeningen, regelen een adres waarop ze zich kunnen inschrijven en versturen nepsollicitatiebrieven om toch aan de sollicitatieplicht te voldoen. Na die ‘vakantie’ gaan ze weer een half jaar aan het werk, om er daarna weer drie maanden tussenuit te piepen.

Perverse prikkel

Met de kennis van nu hadden we andere keuzes gemaakt, zegt Paling. Ja, de uitkeringsinstantie wist al jaren dat er iets niet aan de haak was met de WW-uitkering van duizenden Polen in Nederland. Maar dat het probleem zo groot was... “We hebben de laatste jaren echt wel actie ondernomen. Mensen die betrapt zijn moesten hun uitkering terug betalen en zijn beboet. Maar op basis van de signalen die we kregen hadden we niet het beeld dat de fraude zo grootschalig was.”

Dus stak UWV haar tijd, geld en mensen in het oplossen van andere fraudezaken. Een gering aantal onderzoeken werd besproken met het ministerie van sociale zaken, de rest bleef liggen op het bureau van de directeur handhaving of van bestuursleden. De minister werd er niet speciaal voor aan zijn jasje getrokken. Want, zo redeneerde de UWV-top, zo erg was het allemaal niet. 

Altijd als er iets fout gaat, komt er meer geld binnen

Inmiddels heeft minister Wouter Koolmees van sociale zaken aangekondigd strenger te handhaven. En Paling is op zijn beurt in gesprek ‘over extra geld op de korte termijn’ om meer van zijn mensen op de striktere aanpak te zetten.

Het is een patroon dat econoom en ict-deskundige René Veldwijk, een van de aanwezigen tijdens de hoorzitting, al vaker heeft gezien bij het UWV. “Altijd als er iets fout gaat, komt er meer geld binnen”, vertelt hij. Een perverse prikkel, want het probleem wordt er niet mee opgelost. Sterker, of het geld tot zijn recht is gekomen wordt nauwelijks gecontroleerd, meent hij.

Mensenwerk

Neem het ict-systeem van de uitkeringsinstantie onder de loep, benadrukt Veldwijk. Want in de wirwar aan UWV-data zijn heel wat fraudegevallen op te sporen. Denk aan zestig Polen die allemaal ingeschreven staan op één adres. Of werkgevers die  een WW-uitkering laten uitkeren aan mensen die ze nooit in dienst hebben gehad.  Veldwijk: “Geef me even, ik draai het vanavond zo voor u uit. De data van UWV gaan terug tot 2006. Er valt dus heel veel uit te halen.”

Terwijl de politici hem vol verwondering aanhoren, schudden de bestuurders van UWV de hoofden. Op basis van de data die we hebben kunnen we best potentiële fraudeurs opsporen, zegt de directeur handhaving, maar zeker weten of het fraudeurs zijn doen we met enkel data-analyse niet. “Daarvoor is negen van de tien keer toch mensenwerk nodig”, vult Paling aan. Instemmend geknik onder de aanwezige UWV’ers. En dan: voor dat extra onderzoek is op de korte termijn geld nodig.

Lees ook:  

Minister Koolmees verscherpt het toezicht op nalatig UWV.  

Het UWV komt onder verscherpt toezicht. Minister Koolmees wil zo een einde maken aan gesjoemel met uitkeringen.

UWV legt fraudemeldingen opzij.  

Trouw meldde al in 2015 dat het UWV ruim drieduizend meldingen van uitkeringsfraude niet behandeld werden door de afdeling handhaving van het UWV. 

Deel dit artikel

De UWV redeneerde dat het allemaal zo erg niet was

Altijd als er iets fout gaat, komt er meer geld binnen