Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Urban Dance Squad ontwaakt uit zijn winterslaap

Home

Edo Sturm

De oude petroleumloods aan een hobbelige keienweg in de charmant desolate Antwerpse haven, is net een locatie uit de film ’Any Way The Wind Blows’, waarin Tom Barman het nachtleven van zijn stad in beeld bracht, iets wat hij nooit zag in Vlaamse films.

Binnen is de hal omgetoverd in concertzaal Club Petrol, met buitenhoekjes vol kunstwerken, dj-podia en een hoofdpodium. Zo’n plek waar een feest tot minimaal zeven uur ’s ochtends duurt en waar je zomaar op popmuzikanten als Mauro en Flip Kowlier stuit. Je zou niet raar opkijken als opeens iedereen tegelijk de absurde Pinguïn-dans inzet, net zoals de Vlaamse feestgangers in die film doen. Helemaal als regisseur Barman zelf ook nog opduikt.

Maar de muziek is van de Urban Dance Squad (UDS), ooit Neerlands beste band, en dat geeft een ander ritme: massief, log en opeens exploderend. Geen dansende pinguïns hier, eerder brullende ijsberen.

Het is het eerste optreden in een reeks comeback-concerten die de UDS ook op Lowlands brengt. De Utrechtse band was in 2000 gestopt, al spreekt rapper Rudeboy nu van een winterslaap. De keuze voor een aftrap in Antwerpen verrast programmeur Philip de Liser niet: „De band heeft goede herinneringen aan de stad. Ze kwamen vroeger vaak, en hebben hier eens voorafgaand aan drie concerten een week gerepeteerd.” Op de vraag of de Squad toen in vorm was, zucht hij diep en zegt dan: „De Squad was altijd goed! Triest hoe ze in Nederland naarmate hun carrière vorderde zo in diskrediet werden gebracht. Ze krijgen onwaarschijnlijk weinig respect. Ondenkbaar dat wij onze trots dEUS zo zouden afvallen. Naast de Golden Earring is de Squad de beste band die Nederland ooit gehad heeft.”

Er is nog geen nieuw materiaal, voorlopig verschijnt alleen een Best Of-verzamel-cd. En veel mensen komen dus ook uit nostalgie. Zoals Barman, voorman van dEUS, die ze nooit vergeten is. Hij noemt ze de beste Nederlandse band van de laatste twintig jaar. „De geluidskwaliteit hier is ontgoochelend. Maar verder klopt alles. UDS is een instituut, goed dat ze er weer bij zijn.”

Ze ontstonden eind 1986 in podium De Vrije Vloer in Utrecht. Urban stond voor het ondergrondse, de kelders waarin ze speelden, Dance voor primitieve dansmuziek, de groove. ’En herrie maken met een eenheid, dat was Squad’.

Nummers kwamen voort uit jams. ’De jam is een leeuwenkuil, en iedereen gromt maar wat in het rond en de sterkste wint’, zei drummer Michel Schoots, oftewel Magic Stick. Silvano Matadin ging zo tekeer dat zijn bassnaren braken. Rapper Rudeboy (Patrick Tilon), voor wie rebellie geen chaos maar een eerlijk gevoel is, knalde zijn teksten eruit. Gitarist René van Barneveld, oftewel Tres Manos, hoorde bij die Squad-sessies een ’oud klankideaal’: ’doordat die rap en vooral die scratch zo’n toevoeging geven aan dat conventionele palet van bas, gitaar en drums’.

De mix van harde beats, raps, scratch, scherpe snaren en oerritmes was nieuw en werd in de media omschreven als ’uniek, heftig en controversieel’. ’A-tonaal vakmanschap’. Een ziedende bouillonpot, volgens Van Barneveld. De bandtactiek op het podium luidde volgens Schoots: ’Iedereen in de aanval’.

Jean-Marie Aerts, ex-TC Matic-gitarist, produceerde het indrukwekkende debuutalbum ’Mental Floss for the Globe’ (1989). Hij kende Schoots van de band De Div. „Michel liet me thuis cassettes horen van een repetitie. Een nieuw bandje, zei hij. Ik sloeg ervan achterover.” Aerts ging ze zien in Breda. „De creativiteit van de individuele muzikanten maakte het optreden mindblowing. Een echte Mental Floss.”

De rhyming, timing en klankkleur van Rudeboy en het geweldige gitaarspel van Van Barneveld waren indrukwekkend. „Silvano, die stáát daar, hij heeft een raw edge, en is goed! En Michel is geen hakdrummer maar zorgt voor een groove. En dan dj DNA, met zijn expressionisme, waar haalt hij alles vandaan.”

De laatste is er nu overigens niet bij. Schoots kan DNA’s samples starten via zijn drumstel.

Bij de opnames in Brussel wisten de bandleden precies wat ze wilden. Aerts was erbij als ’vertrouwensman en mini-psychiater’ en vond de clash tussen de vijf persoonlijkheden superinteressant. „De hele studio besefte dat er iets exceptioneels gebeurde. Absoluut, dat voelde je.”

Nederland heeft internationaal eindelijk eens unieke kwaliteit te bieden, schreef muziekkrant Oor. Er volgde een doorbraak in de VS, een Amerikaanse hit met ’Deeper Shade of Soul’ en veel concerten, waaronder optredens met Red Hot Chili Peppers en Living Colour. ’In Amerika hadden ze nog nooit een band gezien die bestond uit een witte, een gele, een bruine en een zwarte jongen. Ik was er trots op dat we iets nieuws brachten’, zei Matadin.

In 1991 volgde de cd ’Life ’n’ Perspective of a Genuine Crossover’, waarop het geluid nog diverser was.

Maar daarna ging het minder voorspoedig. Er kwam een breuk met de platenmaatschappij, en dat het succes in Amerika niet doorzette stelde teleur. Het was Rudeboy immers beloofd dat ze daar groot zouden worden: ’Ik geloofde dat. Als je mij een banaan belooft en je geeft hem niet, dan word ik kwaad.’

Verder verliet DNA de band tijdens een tournee in Frankrijk. Toen hij er in 1997, twee albums later (’Persona Non Grata’, 1994; ’Planet Ultra’, ’96) weer bij kwam, wist hij niet wat hij zag, namelijk een gebroken band.

De relatie met de pers was vergiftigd. UDS was niet meer zo vernieuwend en kreeg meer kritiek. Dat voelde als een ’mes in de rug’ (DNA), of ’alsof je vrouw al tien jaar vreemd blijkt te gaan’ (Rudeboy).

De buitenwereld bleek bozer dan gedacht en dat had verbazingwekkend veel impact op het eigenzinnige collectief vol sterke karakters.

Volgens DNA zaten er bandleden ’bijkans te janken in de kleedkamer’ om de leugens die verspreid werden, zei hij in een verklaring nadat de band gestopt was. Ze kregen alleen nog maar aandacht als ze ruzie hadden of aanstoot gaven. Zoals toen Rudeboy vanuit zijn fascinatie voor de film ’Saving Private Ryan’ het originele oorlogsuniform aantrok. Net tijdens de Kosovo-crisis.

Na een kritische recensie in het Utrechts Nieuwsblad ’heb ik drie dagen staan janken op het podium. Van begin af denk je dan: waar doe ik het nog voor’, zei DNA op de radio. Hij had kort daarvoor een lijst van journalisten op internet gezet die werd bestempeld als ’dodenlijst’, waarna een Utrechtse journalist naar de politie ging met de mededeling: ’als ik word vermoord is het waarschijnlijk DNA’. Schoots wilde een journalist ’pakken’. Rudeboy vond eveneens dat de band was stukgemaakt door de Nederlandse pers, terwijl ook in België de verhoudingen verslechterden. Journalisten hadden daar anoniem afgesproken de band te ’kruisigen’ door te schrijven dat het vlaggenschip van Nederland niks voorstelt. Volgens Rudeboy.

Een eigen artistieke koers varen kon dat schip niet meer. En zelfkritiek was nooit de sterkste eigenschap van de band geweest.

Hoe dan ook, muziek maken zonder goede feedback te krijgen is zinloos, volgens DNA. ’De verslagenheid overheerst. Iedereen is het strijden moe. Ze zijn allemaal dood- en doodmoe’, zei hij op het eind.

Hoog tijd voor een winterslaap.

Dat ze in Nederland niet alle respect hebben gekregen, is niet zo gek volgens Aerts. „Bands uit eigen land lijken wel vaker minder interessant.” Toch werd ’Mental Floss for the Globe’ in een verkiezing uitgeroepen tot beste Nederlandse album ooit. Aerts is ’fier en dankbaar dat de gods of music me erbij gesleurd hebben”. Laatst zette een vriend het album nog eens op. „Fris, warm, zo vol rock en soul en zelfs roots reggae, in ’Piece of Rock’.” Het album is geen dag verouderd.

„Ze waren muzikale vorsers. Daarna kwamen bands die net zoiets probeerden. Maar de Squad had iets extra’s, een eigen geluid. Ze waren op hun gebied uniek.”

Deel dit artikel