Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Universiteiten doen aangifte na 'verbijsterende fraude' Stapel

Home

ANP/Redactie

Voor Stapel zijn aantreden in Tilburg werkte hij ook aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). © ANP
Update

De Universiteit van Tilburg en de Rijksuniversiteit Groningen doen gezamenlijk aangifte tegen de frauderende hoogleraar Diederik Stapel. Zij beschuldigen hem van valsheid in geschrifte en oplichting. Het staat nog niet vast dat Stapel ook tijdens zijn werk aan de Universiteit van Amsterdam heeft gefraudeerd. Desondanks gaat de universiteit onderzoeken of het mogelijk is de doctorsgraad van Stapel in te trekken, laat de UvA weten.

Stapel heeft van ten minste 30 tijdschriftpublicaties de gegevens verzonnen. Dat bleek vandaag tijdens de presentatie van het onderzoek van de commissie-Levelt naar de omvang van de fraude. Stapel is in september, toen zijn fraude aan het licht kwam, ontslagen.

Rector Philip Eijlander van de Universiteit van Tilburg zei het volledige onderzoek naar de omvang van de fraude af te wachten voor hij overgaat tot vervolgstappen. De rector sluit niet uit dat er een schadevergoeding geëist wordt, maar kan daar nog geen duidelijkheid over geven.

De commissie-Levelt adviseert de UvA te onderzoeken of de doctorsgraad ingetrokken kan worden 'op grond van uitzonderlijk wetenschappelijk onwaardig gedrag, in strijd met de aan het doctoraat verbonden plichten'. De UvA volgt dit advies op en zal met het ministerie van OCW overleggen welk juridisch instrument de UvA hiertoe kan aanwenden.

Fraude 'zeer omvangrijk'
De omvang van de fraude van hoogleraar Diederik Stapel is 'zeer aanzienlijk en verbijsterend'.  Het gaat om zeker 30 artikelen in gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften waarvan zeker is dat Stapel data en gegevens heeft verzonnen. Bij tientallen publicaties bestaan serieuze verdenkingen.

Levelt heeft aangegeven dat er een langer onderzoek nodig is om de volledige omvang van de fraude te overzien. 'We gaan alle 130 tijdschriftpublicaties en 24 hoofdstukken in verschillende boeken onder de loep nemen.' Zeker is in ieder geval dat de fraude teruggaat tot 2004, toen Stapel nog bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) werkte.

'Schokkend gedrag'
Levelt noemt het gedrag van Stapel 'schokkend'. 'Hij heeft jonge, ambitieuze onderzoekers die aan zijn zorg en leiding waren toevertrouwd, misbruikt.' Uit het onderzoek blijkt dat bij slechts 7 van de 21 promoties die Stapel in Groningen en Tilburg heeft begeleid, geen sprake is van valse data. Bij de andere 14 proefschriften bestaat zekerheid of serieuze verdenking van fraude.

Volgens Levelt is de fraude uitsluitend het werk van Stapel. De commissie stelt vast dat promovendi en andere onderzoekers hiervan niet op de hoogte waren. Waarom de fraude niet eerder boven tafel is gekomen, wijt de commissie vooral aan Stapels 'raffinement, manipulaties en machtsmisbruik'. Maar ook de wetenschappelijke kritiek is ernstig tekortgeschoten.

'Ik heb gefaald'
Diederik Stapel vindt dat hij heeft gefaald als wetenschapper en onderzoeker. Dat meldt frauderende hoogleraar van de Universiteit van Tilburg vandaag in een schriftelijke verklaring.

Stapel meldt dat hij alleen heeft gehandeld. 'Ik hecht eraan te benadrukken dat ik collega's nooit op de hoogte heb gebracht van mijn oneigenlijk gedrag.' Hij geeft aan enorm te hebben genoten van de samenwerking met zijn collega's. 'Ik bied mijn collega's, mijn promovendi en de gehele academische gemeenschap mijn oprechte excuses aan.' Stapel zegt te beseffen dat hij hun veel leed en verdriet heeft berokkend.

'Ik realiseer me dat ik door dit gedrag mijn directe collega's in verbijstering en boosheid heb achtergelaten en mijn vakgebied, de sociale psychologie, in een kwaad daglicht heb gesteld. Ik schaam me daarvoor en ik heb daar grote spijt van', aldus Stapel. Hij heeft aangegeven dat hij inmiddels hulp heeft gekregen om 'te achterhalen waarom dit alles is gebeurd'.

Verzonnen gegevens
De Tilburgse hoogleraar werd begin september per direct op non-actief gesteld, nadat duidelijk werd dat hij verzonnen gegevens heeft gebruikt voor zijn publicaties. Hoe omvangrijk de fraude van Stapel was, moet vanmiddag duidelijk worden. Voor zijn aantreden in Tilburg werkte hij ook aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Zijn werk aan die instellingen werd ook onder de loep genomen.

Stapel deed van 1994 tot en met 1999 onderzoek aan de UvA en promoveerde daar in 1997. Vooralsnog is niet aantoonbaar vastgesteld dat Stapel toen ook heeft gefraudeerd, mede doordat de data inmiddels niet meer beschikbaar zijn.

Lees verder na de advertentie

Deel dit artikel