Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Uniforme registratie kanker redt levens

Home

Edwin Kreulen

© ANP XTRA

Sinds chirurgen de zorg voor kankerpatiënten allen op dezelfde manier bijhouden sterven jaarlijks honderden patiënten minder op de operatietafel. Dat blijkt uit gegevens die het samenwerkingsverband van beroepsverenigingen van artsen DICA vandaag presenteert op een congres in Amsterdam.

In die ziekenhuizen begonnen de chirurgen zes jaar geleden met de uniforme registratie. Zo kunnen ze zien hoe collega's elders de behandeling aanpakken: welk deel van de darm ze bijvoorbeeld weghalen en of ze het overgebleven deel nog controleren op een tweede tumor. Als hun eigen cijfers minder goed zijn dan de landelijke, kunnen ze hun behandeling aanpassen.

Het weghalen van een tumor uit de dikke darm of endeldarm geldt als een ingrijpende operatie met een flink risico. Uit de cijfers blijkt een ruime halvering van het aantal patiënten dat sterft als gevolg van de operatie: van 5,2 procent in 2009 naar 2,3 procent vorig jaar. Dat betekent al 200 sterfgevallen per jaar minder. Ook bij twee andere kankersoorten verbeterden de operatiecijfers na invoering van de 'interactieve' registratie. Bij maagkanker overleed in 2011 nog 8,5 procent van de geopereerden en vorig jaar was dat nog maar 4,5 procent, jaarlijks 30 minder sterfgevallen.

En bij borstkanker bleef in 2011 nog bij 5,5 procent van de vrouwen tumorweefsel achter na een operatie - een vervelende complicatie omdat heroperatie vaak nodig is - maar in 2014 was dat 4,0 procent.

Leren van elkaar
De behandelingen kunnen ook om andere redenen verbeterd zijn, maar volgens DICA-bestuurder Eric Hans Eddes zijn de verschuivingen grotendeels toe te schrijven aan de nieuwe registratie. "Bij iedere aandoening die wij zo registeren, sturen we een maandelijks overzicht naar alle ziekenhuizen, en je ziet direct dat artsen ernaar kijken en de kwaliteit verbeteren. Waar in het begin nog grote verschillen zijn, groeien de ziekenhuizen na de registratie snel naar elkaar toe."

Eddes is maag-darmchirurg in het Deventer Ziekenhuis. "Wij leerden bijvoorbeeld van de collega's dat we anders weefsel moesten afnemen dan we deden, zodat we met meer zekerheid kunnen zeggen welke patiënt geen aanvullende chemotherapie meer hoeft te krijgen. Daarvoor moesten we soms het zekere voor het onzekere nemen en toch vaak die chemo geven, wat mensen flink kan belasten." Het gebeurt, volgens Eddes, ook dat een ziekenhuis stopt met een bepaalde behandeling, omdat die beduidend minder goed gaat dan elders.

DICA registreert inmiddels nog twintig andere behandelingen, onder meer bij huidkanker of een beroerte. Later dit jaar worden de resultaten per ziekenhuis bekend: patiënten kunnen dan direct kijken waar de kans op overleving het grootste is en die op complicaties het kleinst.

'Het scheelt, maar we moeten de cijfers niet verabsoluteren'
Leren van artsen in andere ziekenhuizen, hoe gaat dat in de praktijk? Klaas in 't Hof is oncologisch chirurg in het Flevoziekenhuis in Almere:

"Onze operatietechnieken liggen vrijwel vast, die gaan we niet snel veranderen. DICA geeft ons een beeld van de hele zorg rond operaties, en we kunnen sinds een paar jaar direct kijken of we afwijken van het landelijk gemiddelde. Als je erboven zit ben je blij, eronder dan moet je gaan uitzoeken waarom.

Bij patiënten met darmkanker bijvoorbeeld was onze zorg eerst uitstekend, zeker in verhouding met de kosten behoorden we zelfs tot de besten. Een jaar later hadden we nog minder complicaties, maar wel ineens meer kosten. We gingen nader kijken en het bleek dat we meer dan voorheen een groep mensen hadden die lang op de intensive care moesten blijven. Vanwege bijvoorbeeld het risico op naadlekkage na de operatie. Dat is een nare complicatie met een grote impact, allereerst op de patiënt en dan op de dokter, dat wil niemand.

Dat is opgelost door die groep, vaak ouderen met meerdere gezondheidsproblemen, de eerste nacht na de operatie op de intensive care te houden - voorheen deden we dat pas als het slechter met hen ging. Zo konden we bijvoorbeeld hun bloeddruk en zuurstofspiegel nauwer in de gaten te houden, om de kans om zo'n lekkage en andere complicaties te verkleinen.

Andere disciplines
"We bespreken de resultaten als chirurgen onderling, maar minstens zo belangrijk: ook met andere disciplines. Want het gaat om de totale zorg. En als je ziet dat een ander ziekenhuis heel goed scoort op een bepaald punt, dan moet je ook gewoon even kunnen bellen: hoe komt dat, wat doen jullie goed?

Want we willen met z'n allen de zorg in Nederland zo goed mogelijk maken. Als een ziekenhuis echt laag scoort op DICA, kun je bezoek van de beroepsvereniging verwachten om te kijken hoe het beter kan.

"Ik denk zeker dat een uniforme registratie bijdraagt aan lagere sterfte en minder complicaties. Alleen, je moet die cijfers niet absoluut nemen, zeker niet als ze openbaar worden per ziekenhuis. Ik werk zelf veel met tumoren in de borst en het is goed mogelijk dat een ziekenhuis meer dan elders patiënten heeft die na een operatie toch nog tumorweefsel in het lichaam hebben.

Dat is niet goed, want dan moet je heropereren. Maar de oorzaak kan zijn dat de betrokken artsen vrouwen vaker een borstbesparende operatie bieden. Als die patiënten daarvoor kiezen en je hebt ze verteld dat het risico op een heroperatie zo wel iets groter wordt, dan heeft zo'n ziekenhuis een goed verhaal. We moeten aandacht houden voor dat beeld achter de cijfers."

Operatiesterfte voor en na DICA
Darmkanker
Voor registratie 5,2
Na registratie 2,3

Maagkanker
Voor registratie 8,5
Na registratie 4,5

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie