Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Tweedeling in onderwijs toegenomen

Home

Romana Abels

Leerling met hoogopgeleide ouders krijgt vaak een hoger advies dan de toetsscore. © ANP
gelijke kansen

Staatssecretaris Dekker is bezorgd. Zijn nieuwe beleid kon niet voorkomen dat de ongelijkheid is vergroot.

Als je ouders niet hoog zijn opgeleid, is de kans dat je onderwijzer je capaciteiten onderschat behoorlijk. Dat risico is het afgelopen jaar zelfs gegroeid. Staatssecretaris Sander Dekker meldde gisteren aan de Tweede Kamer dat de zogenaamde 'kansenongelijkheid' in het onderwijs, een verschijnsel waar de Inspectie al eerder op wees, het afgelopen jaar opnieuw toenam.

Dekker schrijft dat in de analyse van de gegevens over het afgelopen schooljaar weer te zien is dat vooral leerlingen van hoogopgeleide ouders relatief vaak een hoger schooladvies krijgen dan je zou verwachten op basis van hun toetsscore. "Leerlingen met laagopgeleide ouders krijgen bijna nooit een hoger advies", schrijft hij.

In een naar de Kamer meegestuurd onderzoeksrapport staat dat kinderen van laagopgeleide ouders structureel een lager schooladvies krijgen dan kinderen met ouders die mavo of meer deden. Het verschil in advies tussen beide groepen is een heel schoolniveau. Hebben de ouders minder dan vmbo-k, dan krijgen de kinderen zelf ook gemiddeld vmbo-kader advies. Kregen de ouders meer opleiding, dan was het gemiddelde vmbo-t-advies of havo. Bij die laatste groep, blijkt nu, hebben de leerkrachten dus ook nog eens vaker het idee dat een hogere schoolsoort mogelijk is.

Lees verder na de advertentie
Leerlingen met laagopgeleide ouders krijgen bijna nooit een hoger advies.

Staatssecretaris Sander Dekker van onderwijs

Revanche

De meeste scholen voor voortgezet onderwijs plaatsen de kinderen volgens het advies van de basisschool. Officieel kunnen kinderen nog met de eindtoets in mei revanche nemen op het schooladvies, maar dat is meer theorie dan werkelijkheid. Maar één op de vijf kinderen met een hogere score krijgt alsnog een hoger advies, en daarna is het maar de vraag of de middelbare school van hun keuze het niveau óók aanpast - klassen zijn dan vaak al gemaakt.

Dekker veranderde twee jaar geleden de manier waarop kinderen van de basis- naar de middelbare school gaan. Nadat vooral de PvdA-fractie in de Tweede Kamer erop had aangedrongen, besloot hij dat de leraar in groep 8 van de basisschool de bepalende stem krijgt als het gaat om het niveau van het voortgezet onderwijs. De leraar schrijft een schooladvies in februari. De eindtoets, die pas in mei wordt afgenomen, geldt nu als een soort 'second opinion' voor de mening van de leraar. De bedoeling was, nu niet langer alles afhing van één toets, juist scholieren meer kansen te geven.

Na één jaar bleek echter al dat het nieuwe systeem kinderen met laagopgeleide ouders lijkt te benadelen. Een mogelijke verklaring voor het verschil, stelt Dekker, is dat vrijwel alle basisscholen bij het bepalen van hun schooladvies niet alleen naar resultaten kijken. Zij nemen ook gedragskenmerken van de leerling in overweging, zoals werkhouding. De helft van de basisscholen zegt dat zorgen om de werkhouding een reden is om ondanks een hogere eindtoets het advies niet bij te stellen.

De helft van de basisscholen zegt dat zorgen om de werkhouding een reden is om ondanks een hogere eindtoets het advies niet bij te stellen.

Nieuw advies

Dekker wil de nieuwe wet in 2019 definitief evalueren. Intussen laat hij de inspectie alle scholen wijzen op deze trend, die hij 'onwenselijk' noemt. Hij wil dat scholen gewezen worden op de mogelijkheid dat zij onbewust lage verwachtingen hebben van sommige kinderen, wat kan leiden tot een lager advies.

De Tweede Kamer praat maandag over de kansenongelijkheid in het onderwijs. Het nieuws van gisteren komt boven op een inspectierapport van afgelopen voorjaar dat wees op de toenemende ongelijkheid in kansen. In het najaar kwam een onderzoek uit waaruit bleek dat de helft van de schoolbestuurders in het voortgezet onderwijs zegt dat kinderen wier ouders een laag inkomen hebben, minder kansen krijgen. Zij kunnen bijvoorbeeld minder vaak bijles en examentraining betalen.

Deze week kwam Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO-raad, de koepelorganisatie van middelbare scholen, met een antwoord op de kansenongelijkheid in het onderwijs. Middelbare scholen gaan na twee jaar voortgezet onderwijs een nieuw advies geven, aan alle leerlingen, zodat zij eventueel hun niveau kunnen aanpassen.

Middelbare scholen gaan na twee jaar voortgezet onderwijs een nieuw advies geven, aan alle leerlingen, zodat zij eventueel hun niveau kunnen aanpassen.

Deel dit artikel

Leerlingen met laagopgeleide ouders krijgen bijna nooit een hoger advies.

Staatssecretaris Sander Dekker van onderwijs

De helft van de basisscholen zegt dat zorgen om de werkhouding een reden is om ondanks een hogere eindtoets het advies niet bij te stellen.

Middelbare scholen gaan na twee jaar voortgezet onderwijs een nieuw advies geven, aan alle leerlingen, zodat zij eventueel hun niveau kunnen aanpassen.