Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Tweede kind op jonge leeftijd socialer dan de oudste

home

Julie van den Hove

archieffoto © ANP

Kinderen met een oudere broer of zus zijn op driejarige leeftijd verder in hun sociale ontwikkeling dan het oudste kind op deze leeftijd. Dat concludeert promovenda Sheila van Berkel, verbonden aan de Universiteit van Leiden.

Broers en zussen leren van elkaar wanneer ze samen spelen of ruzie maken. De jongere kinderen kunnen sociaal gedrag imiteren van hun oudere broer of zus.

Onderzoeker Sheila van Berkel

Jonge kinderen zijn empathischer, gehoorzamer en delen gemakkelijker iets met anderen dan hun oudere broer of zus destijds op dezelfde leeftijd deed, zo blijkt uit het onderzoek.

Van Berkel heeft twee mogelijke verklaringen voor deze uitkomst: "Broers en zussen leren van elkaar wanneer ze samen spelen of ruzie maken. De jongere kinderen kunnen sociaal gedrag imiteren van hun oudere broer of zus. Tevens worden ze beïnvloed door wat ze zien gebeuren tussen hun broer of zus en hun ouders. Ze leren hierdoor misschien sneller wat wel en niet mag."

Meer ervaring
Een tweede mogelijke verklaring voor het verschil ligt bij de ouders. Van Berkel: "Ouders hebben meer ervaring als ze hun tweede kind opvoeden. Hierdoor kan het zo zijn dat ze de sociale ontwikkeling van deze kinderen meer stimuleren."

Van Berkels onderzoek is bijzonder, omdat het één van de weinige langdurige en grootschalige studies is die verschillende aspecten van de sociale ontwikkeling onderzocht. Uit eerdere onderzoeken was al gebleken dat jongere kinderen kopieergedrag vertonen en zich iets sneller kunnen ontwikkelen, maar die waren veel minder omvangrijk.

Vier jaar lang zijn 390 gezinnen met twee kinderen jaarlijks thuis bezocht. In deze gezinnen was het oudste kind bij aanvang van het onderzoek ongeveer drie jaar oud en het jongste kind was één jaar oud.

Lees verder na de advertentie
De verschillen tussen de kinderen worden op latere leeftijd kleiner.

Onderzoeker Sheila van Berkel

Rozijntjes delen
Tijdens de huisbezoeken filmden van Berkel en andere Leidse pedagogen verschillende situaties over de omgang tussen ouders en hun kinderen. Bijvoorbeeld situaties zoals het delen van rozijntjes en het opvolgen van instructies van de ouders. Ook vulden de ouders een vragenlijst in over het gedrag van hun kinderen.

Echter, de jongste kinderen vertonen in haar onderzoek niet alleen maar gunstig gedrag: ze gedragen zich vaak iets agressiever en opstandiger dan hun ouder broer of zus. Van Berkel: "Waarschijnlijk omdat ze tegen hun oudere broer of zus moeten opboksen en op deze manier aandacht van hun ouders vragen."

Minder impulsief
Nog een opvallende constatering: alleen jongere zusjes vertonen minder impulsief gedrag dan hun oudere broer. Tussen twee broers, twee zussen of bij een jongste broer en een oudere zus constateerde ze in dit opzicht geen verschillen. Van Berkel: "Jongens vertonen doorgaans meer impulsief gedrag. Mogelijk heeft dat ook te maken met de sekse-specifieke opvoeding van ouders die sneller geneigd zijn om impulsief gedrag van meisjes te corrigeren."

"De verschillen tussen de kinderen worden op latere leeftijd kleiner", constateert van Berkel. Toch pleit ze voor meer bewustwording van de wisselwerking tussen kinderen binnen één gezin: "In onderzoek en in voorlichting aan ouders zou meer aandacht moeten worden geschonken aan de invloed van broers en of zussen op de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Broers en zussen leren van elkaar wanneer ze samen spelen of ruzie maken. De jongere kinderen kunnen sociaal gedrag imiteren van hun oudere broer of zus.

Onderzoeker Sheila van Berkel

De verschillen tussen de kinderen worden op latere leeftijd kleiner.

Onderzoeker Sheila van Berkel

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.