Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Turkije mag lid worden van de EU

Home

Van onze correspondenten

Turkije mag lid worden van de Europese Unie. Na enig gemor is het akkoord gegaan met de vrij harde voorwaarden die de EU-top in Helsinki stelde.

Eerst was er zelfs nog twijfel of Turkije wel het jawoord zou geven. De EU stuurde daarop een hoge delegatie naar Ankara. Gisteravond kon EU-topdiplomaat Javier Solana melden dat de Turken hun bezwaren hadden overwonnen. Vandaag gaat de Turkse premier Bülent Ecevit naar Helsinki.

De eisen van de EU liegen er niet om. De EU eist dat Turkije uiterlijk in 2004 zijn grensgeschillen met Griekenland bijlegt en dat het de arbitrage van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag aanvaardt. Ankara wilde het hof nooit erkennen als scheidsrechter. De EU heeft verder, ook zeer tegen de zin van Turkije, de deur opengezet voor Grieks Cyprus, als een politieke oplossing voor het gedeelde eiland onmogelijk blijkt.

Met de handreiking naar Turkije verlegt de EU haar geografische grenzen. En belangrijker: voor het eerst wordt een land waar 99 procent van de inwoners moslim is kandidaatlid van de Unie. Vooral de Europese Volkspartij, die in het Europese parlement christendemocraten en conservatieven vertegenwoordigt, had het in het verleden erg moeilijk met dat idee. Ook gisteren klonken er her en der in Europa bezorgde geluiden over de culturele aanpassing die er nodig zou zijn, naast de economische en politieke. Echte onderhandelingen beginnen pas als de Turken ook genoeg vooruitgang boeken bij de mensenrechten en bescherming van minderheden, en als ze stabiele relaties onderhouden met Griekenland.

De EU zal komend voorjaar onderhandelingen beginnen met Litouwen, Estland, Roemenië, Bulgarije, Slowakije en Malta. Met vijf andere kandidaatlanden zijn de onderhandelingen al ver gevorderd. De EU hoopt na bestuurlijke hervormingen vanaf eind 2002 klaar te zijn om nieuwe leden op te nemen.

Over de hervormingen van de Unie was premier Kok positief. Maar onduidelijk was of de 'vijftien' het eens worden over een agenda. Het blijft de bedoeling volgend jaar besluiten te nemen over verbetering van de besluitvorming en het stemmengewicht van de lidstaten in de Europese ministerraden.

De Europese leiders werden het ook eens over een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid. De EU wil, desnoods met behulp van Navo-middelen, op eigen houtje vredestaken kunnen uitvoeren.

Daarvoor moet de EU in 2003 een interventiemacht van 60 000 militairen hebben, die binnen zes weken is samengesteld uit diverse parate troepen en gedurende een jaar operationeel moet zijn. Kosovo-achtige operaties blijven daarmee toch nog buiten het bereik van de EU. Om langer dan een jaar de vrede te kunnen handhaven, zoals in Kosovo, is een veelvoud van militairen nodig en zal steun van de Amerikanen onontbeerijk zijn.

Diplomaten geven dat toe. Zij leggen de nadruk op kleinere militaire operaties. De uitvoering van de Europese defensieplannen zal nog heel wat voeten in de aarde hebben.

Nederland verwacht in 2003 een brigade - 2500 manschappen - te kunnen leveren aan de Europese interventiemacht, die moet bestaan uit vijftien brigades, met ondersteuning van luchtmacht en marine.

Momenteel zit de krijgsmacht met drieduizend militairen in Kosovo al aan de grenzen van haar capaciteiten. Ook is de rol van neutrale EU-lidstaten als Zweden, Oostenrijk en Ierland nog onduidelijk. Oostenrijk sloot in de Kosovo-oorlog korte tijd zijn luchtruim voor militaire vliegverkeer.

Deel dit artikel