Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Training VS aan Koerden zet verhoudingen in Syrië verder op scherp

Home

Pieternel Gruppen

Strijders van de Syrische Democratische Strijdkrachten SDF, een coalitie van Koerden, Arabieren en Syrische christenen vierden afgelopen november hun verovering van de plaats Al-Hol in Noordoost-Syrië op Islamitische Staat. © AFP

Als het aan de Amerikanen ligt, verrijst er een grensbewakingsmacht aan de grens met Syrië en Turkije. Terwijl de eerste trainingen al zouden zijn begonnen, zet het de verhoudingen in Syrië verder op scherp.

Wat behelst het plan?

Lees verder na de advertentie

Maar liefst 30.000 man sterk, moet de nieuwe grensbewakingsmacht worden die de Verenigde Staten hebben aangekondigd op te zullen zetten en te trainen. Het idee is dat de zogenoemde Syrian Border Security Force (BSF) gaat opereren in het gebied dat tegen de Turkse en Iraakse grens aanligt, tot aan de rivier de Eufraat. 

De VS leiden sinds 2014 een internationale coalitie in Syrië die als doel heeft Islamitische Staat te verdrijven. Volgens Syrië-kenner Aron Lund, onder andere van de denktank the Century Foundation, is de aangekondigde macht een duidelijk teken van een volgende stap in die strijd. 

De Amerikanen hebben zichzelf buiten spel laten zetten in Syrië.

“In het oosten van Syrië is Islamitische Staat min of meer verslagen. De VS hebben besloten de regio’s die hun bondgenoten nu controleren, te stabiliseren. Met de veiligheidstroepen proberen de VS de gebieden die veroverd zijn op IS onder controle te houden. Net zoals ze bijvoorbeeld eerder in Raqqa hebben geholpen bij het opzetten van een politiemacht toen die stad was ingenomen.” 

Ongeveer de helft van de grensbewakingsmacht zal bestaan uit veteranen van de SDF (de Syrische Democratische Strijdkrachten) die gedomineerd wordt door Koerden. Nu zij elders in Syrië niet meer hard nodig zijn willen de Amerikanen hen in het grensgebied inzetten. Zo’n 230 mensen zouden momenteel al worden getraind. Waar de andere helft vandaan moet komen, is nog ongewis. Zo is het nog niet duidelijk of de 2000 Amerikaanse militairen die in Syrië aanwezig zijn ook een rol zullen gaan spelen bij de grensbewaking.

Waarom lanceren de Verenigde Staten juist nu een grensbewakingsmacht?

Dat Washington juist nu met dit plan komt is niet toevallig. De grensbewakingsmacht is volgens Erwin van Veen van Instituut Clingendael nog de enige manier voor de Verenigde Staten om een vinger in de pap te houden in de uiteindelijke regeling die voor Syrië getroffen zal worden. 

“Of dat nou een overwinning van de Syrische president Assad wordt of een ander soort overeenkomst. Er zit een symbolische waarde aan deze Amerikaanse zet. Ze gaan letterlijk voor de milities van Assad staan die ook in het oosten aanwezig zijn.” 

De tekst loopt door onder de foto

SDF-strijders bij Al-Hol. © AFP

De Amerikanen hebben zich volgens Van Veen zelf buiten spel laten zetten in Syrië. “Ze hebben jarenlang een totaal ineffectief beleid gevolgd doordat het bepaalde groepen te weinig hielp, of doordat steun in verkeerde handen viel. Nu zijn ze ingehaald door de veel assertievere manoeuvres van Iran en Rusland die hebben ingegrepen met wapengeweld.” 

Ook hebben Moskou en Teheran, die het Syrische regime steunen, hun eigen vredesbesprekingen opgezet waarbij Turkije mag aanschuiven. Binnenkort zullen ze in Sotsji bij de Zwarte Zee verder praten over de toekomst van Syrië. De Verenigde Staten worden gepasseerd en zijn daar op zijn zachtst gezegd niet blij mee. Want door de gesprekken in Sotsji worden in feite de door de VN geleide vredesbesprekingen in Genève ondermijnd.

Wat zijn de eerste reacties?

De bestaande spanningen worden met de nieuwe grensmacht verder op scherp gezet. De Turkse president Erdogan noemde de nieuw te vormen troepenmacht een ‘terreurleger’, dat moet worden ‘gewurgd voordat het überhaupt geboren kan worden’. 

Turkije ziet al lange tijd met lede ogen aan dat hun Navo-bondgenoot samenwerkt met de Koerden van de YPG. Die zijn volgens de Turkse regering verbonden met de Koerdische PKK waarmee het in eigen land al decennia strijd voert. Ankara had gehoopt dat Washington de Koerden zou laten vallen op het moment dat IS onder controle zou zijn. Nu dat niet lijkt te gebeuren maar ze aan de grens met Turkije gaan samenwerken, uit Erdogan dreigende taal. Zo zegt hij dat Turkije is voorbereid om een aanval uit te kunnen voeren op de Koerdische enclave Afrin in het noordwesten van Syrië.

Ook Moskou wees het idee van een grensmacht gisteren resoluut af. Volgens minister van buitenlandse zaken Lavrov laat Washington hiermee zien ‘de territoriale integriteit van Syrië niet te respecteren. “In feite betekent dit dat een groot gebied langs de grens met Turkije en Irak zal worden opgedeeld.” 

Damascus waarschuwde dat alle Syriërs die aan de ‘milities gesponsord door de Amerikanen deelnemen’ als ‘verraders’ zullen worden behandeld. Volgens de Syrische regering gaat de nieuwe troepenmacht in tegen het internationaal recht.

 “Ze heeft daar in zoverre gelijk in dat Syrië als staat beslist over welke buitenlandse strijdkrachten ze wel of niet op hun territorium uitnodigt”, merkt Van Veen op. Iran en Rusland hebben zo'n expliciete uitnodiging op zak. "Maar je kunt betwijfelen of daar enige legitimiteit vanuit gaat als je bedenkt dat in de zeven jaar die de burgeroorlog al duurt het regime ook allerlei dingen gedaan heeft die volgens het internationaal recht misdaden tegen de menselijkheid zijn.”

Deel dit artikel

De Amerikanen hebben zichzelf buiten spel laten zetten in Syrië.