Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Tot eind augustus kunnen partijen nog lekker luchtfietsen

Home

Lex Oomkes

VVD-lijsttrekker en premier Mark Rutte lacht om een opmerking van een spreker tijdens het congres over het verkiezingsprogramma. © anp
Column

Zo, de verkiezingsprogramma's zijn bekend. Alleen de VVD blijft achter. De liberalen wachten nog even met hun wensenlijstje voor de komende kabinetsperiode.

En wat weten we nu? Vrijwel niets. Natuurlijk, er is een aantal vertrouwde elementen. De PvdA wil het iets rustiger aan doen met het terugdringen van het overheidstekort; GroenLinks concentreert zich met de Partij voor de Dieren op vergroening; D66 maakt van hervormen een doel op zich en denkt opnieuw dé onderwijspartij te zijn; het CDA haalt het gezin uit de mottenballen. Maar wat weten we vervolgens? Nogmaals, vrijwel niets,

Laten we een door de PvdA en het CDA gedeelde wens er eens bijhalen. Het tekort van de overheid dient aan het einde van de komende kabinetsperiode in 2017 - het is gezien de korte tijd dat kabinetten tegenwoordig bestaan eigenlijk vreemd, maar we praten nog altijd in regeerperiodes van vier jaar - volledig weggewerkt te zijn. Dat is een loffelijk streven, maar nergens in beide programma's staat vermeld wat dat betekent voor de begrotingen van de komende jaren.

Natuurlijk, als je het tekort van de overheid in vier jaar weg wilt werken, zal je moeten bezuinigen. Maar hoe en hoeveel? Zouden de antwoorden op die vragen een beslissende invloed kunnen hebben op de algehele teneur van zo'n verkiezingsprogramma?

Loffelijk streven
Ja, alles staat of valt ermee. Zeker nu volgens berekeningen van het Centraal Planbureau en een adviesclub van topambtenaren er tussen de 20 miljard en 25 miljard euro zal moeten worden bezuinigd op de overheidsfinanciën om dit loffelijke streven werkelijkheid te laten worden.

Net als twee jaar geleden bij de laatste verkiezingen ontbreekt in alle verkiezingsprogramma's de financiële onderbouwing. Begrijpelijk, de cijfers waarop zo'n onderbouwing kan worden gebaseerd zijn pas een tiental dagen bekend. Maar het maakt de programma's tot boekwerkjes vol vrome wensen. Niet controleerbaar en niet vergelijkbaar.

Daarvoor zullen we moeten wachten tot een doorrekening van alle programma's door het Centraal Planbureau. Die doorrekening op effecten en op haalbaarheid komt echter pas eind augustus. Tot die tijd zal elke uitspraak van willekeurig welke politicus over de koers van zijn partij nergens kunnen worden getoetst.

Haastklus
Ook twee jaar geleden waren de verkiezingen een behoorlijke haastklus en ook toen ontbraken aanvankelijk financiële paragrafen. Toen het Planbureau met de doorrekening kwam, bleek de PvdA bijvoorbeeld in alle haast nog eens tien miljard aan extra bezuinigingen bijeen te moeten harken om aan de eigen financiële doelstellingen te voldoen.

Op de doorrekening van het Centraal Planbureau valt van alles af te dingen. Het is een gebrekkig instrument om politieke programma's te kunnen beoordelen. Partijen weten keer op keer, goed op de hoogte als ze zijn over de werking van de modellen van het Planbureau, zaken zo te manipuleren dat resultaten in hun voordeel uitvallen.

Maar nu die doorrekening er nog niet is, mis je haar toch. Nu krijgen we nog weken van mooipraterij, zonder instrument om bij benadering te kunnen beoordelen wat luchtfietserij is en wat niet. Was het maar eind augustus. Dan zien we pas welk onheil ons echt boven het hoofd hangt.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie