Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Topverslaggever Han Hollander was verwend en onvriendelijk/Radio vooraf

Home

Fred Lammers

Als Han Hollander commentaar gaf bij interlandwedstrijden luisterden zelfs mensen die in feite nauwelijks waren geïnteresseerd in voetbal. Maar hij overdreef wel. “Een heel saaie wedstrijd wist hij voor de luisteraars nog interessant te maken door er een schepje bovenop te doen”, vertelt bewonderaar Herman Kuiphof, die later in zijn voetspoor trad. De faam van Han Hollander als sportverslaggever van de Avro is zo legendarisch dat het nieuwe stadion van Go Ahead Eagles in Deventer naar hem wordt vernoemd.

In de radiodocumentaire 'Daar komen de heren het veld op!' wordt het leven van Han Hollander gereconstrueerd. Het is een werkstuk van documentairemaker Herbert Bitter, dat vanmiddag door de Humanistische Omroep wordt uitgezonden.

Han Hollander was van 1928 tot mei 1940 bij de Avro in dienst. Een paar weken nadat de Duitsers het land hadden bezet werd Hollander, samen met de andere joodse medewerkers, door de Avro aan de dijk gezet. Een zwarte bladzijde, waar de Avro niet graag meer aan wordt herinnerd.

Hollander was voetbalenthousiast. Zijn vader was voddenman. Dat hij zijn zoon naar de HBS stuurde, was in die tijd hoogst ongebruikelijk in die kringen. Hollander kreeg in 1904 een kantoorbaan bij de NS in Zevenaar en werd na veel omzwervingen in 1921 chef opmaak bij De Telegraaf. Zeven jaar later ontdekte Avro-directeur Willem Vogt zijn kwaliteiten als radiocommentator. Hij werd spoedig een van de grote namen van die omroep. Hollander kreeg het verzoek zijn joodse voornaam Hartog in Han te veranderen. Dat deed het beter, vond Vogt.

Herbert Bitter deed tijdens zijn speurtocht een aantal ontdekkingen. Naast banden met oude sportverslagen, ook van de Olympische Spelen in Berlijn in 1936, kwamen door Hollander gezongen sportliedjes tevoorschijn. Zo is zijn versie van 'Hup, Holland, hup' te horen.

In het najaar van 1942 werd het gezin Hollander (vader, moeder en dochter) opgepakt en naar Westerbork getransporteerd. Han Hollander had dat nooit verwacht. Na de Olympische Spelen in Berlijn had hij, evenals andere verslaggevers, een door Hitler persoonlijk ondertekende oorkonde gekregen. Dat document zou hem, zo dacht Hollander nogal naïef, vrijwaren voor overlast van de bezetter. Het pakte anders uit. Wel werd hij in Westerbork vriendelijk behandeld. Hij mocht met zijn vrouw zelfs verhuizen naar het kamp Heidelager in Hooghalen. Daar bivakkeerden de arische bewakers van Westerbork. Hollander moest er de administratie bijhouden.

Omdat hij nogal in de watten werd gelegd dacht Hollander onder en boven de wet te staan. Hij ging zich daar naar gedragen door ontvangsten voor relaties te houden. De taxi's reden af en aan met gasten uit het hele land. Werner L"wenhardt, die naar Heidelager was gehaald omdat hij zo goed kon tekenen, vertelt dat Hollander hem als mens erg tegenviel. Hij was zeer onvriendelijk. Zijn onverstandige optreden heeft er volgens L"wenhardt toe geleid dat het echtpaar Hollander in maart 1943 op straftransport naar Sobibor ging. “Je moest er in Heidelager voor zorgen uit de schijnwerpers te blijven.”

Herbert Bitter heeft diverse personen geïnterviewd die Hollander hebben meegemaakt. Onder hen voormalig Avro-omroeper (en Journaallezer) Frits Thors. Hij had mede als taak 'meneer Hollander' na een optreden uit te betalen. Hoeveel weet Thors niet, want de enveloppe met inhoud was dichtgeplakt.

Albert Milhado typeert collega Hollander als “een verwend mens die in alles zijn zin kreeg. Met collega's praatte hij niet veel. Hij voelde zich de beste en was dat ook.”

Bitter achterhaalde ook een drietal brieven die Hollander aan zijn moeder en andere relaties schreef. Op 7 september 1942 berichtte hij zijn moeder, die de oorlog evenmin zou overleven, er rekening mee te houden ieder moment te worden opgepakt: 'Je kunt daar toch niets tegen doen. Tienduizenden zijn ons al voorgegaan.'

Spoedig was het zover. In januari 1943 schreef Hollander uit Westerbork dat er omstandigheden waren waarin de dood boven het leven was te verkiezen. De voorkeursbehandeling in Heidelager met redelijke huisvesting en 'elke dag lekker eten' stemde Hollander weer iets vrolijker, al waren er de zorgen over zijn dochter die in Westerbork moest achterblijven. In maart 1943 kwam, nadat hij bij de Duitsers in ongenade was gevallen, kort na aankomst in Sobibor een eind aan het leven van Han Hollander.

Deel dit artikel