Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Toen de aarde begon te dansen: ooggetuigenverslag uit Kathmandu

Home

Lucia de Vries

De Nederlandse gemeenschap in Nepal vierde zaterdag Koningsdag, toen een aardbeving de Kathmandu Vallei trof. © afp

Lucia de Vries raakte lichtgewond bij de aardbeving in Nepal. Ze werkt  in Kathmandu voor haar eigen dierenwelzijnsorganisatie en houdt deze week voor Trouw een dagboek bij. "De naschokken hebben dezelfde vibratie als van mijn overslaande hart."

Aan een aardbeving gaat een vreemd geluid vooraf. De stem van een onrustige aarde. Het lijkt op dat van een vliegtuig, maar dan van diep beneden. Na de grote beving en talloze naschokken begin ik het geluid te herkennen. Het heeft dezelfde vibratie als dat van mijn overslaande hart. Dat is verwarrend. 's Nachts kan ik het verschil niet thuisbrengen.

Vrijmarkt in Kathmandu
Toen een aardbeving zaterdag om net iets voor twaalf de Kathmandu Vallei trof, was ik net terug van een vermoeiende reis. De Nederlandse gemeenschap in Nepal vierde die dag Koningsdag, compleet met vrijmarkt, kinderspelletjes, en een after party. Ik besloot een uurtje te gaan liggen voordat ik met een tas vol tweedehands kleren en boeken richting het feest ging. Mijn twee honden, de een blind, de ander slecht ter been, lagen in de aangrenzende kamer.

Toen het alarm afging stond het huis al op zijn grondvesten te schudden. De klerenkast viel om, boven op het bed. Mijn benen zaten vast. Ik probeerde me los te maken maar verdraaide mijn knie en moest het met een been zien te redden. Even later lag ik onder het bed, ironisch gezien dankzij de liggende kast onder een perfecte 'aardbevingsdriehoek' die door sommige specialisten als de beste verdediging wordt gezien. De beving leek eindeloos te duren. De blinde hond kroop naar me toe, maar de andere hond wilde niet komen. Later realiseerde ik me dat hij dat niet kon: de vloer bewoog te hard.

Lees verder na de advertentie
Lucia de Vries (links) werkt voor Animal Nepal en was ook jarenlang medewerkster van Trouw in Nepal © Prabod Shrestha

Noodsituatie
Toen de beving eindelijk minder werd lukte het me de kast overeind te duwen, en naar beneden te strompelen. Het was een grote opluchting om in de tuin te staan, met de honden trillend naast me. Een van de tuinmuren was ingestort. Een pijp was gebroken; kostbaar water stroomde uit de tank van het dak. Vreemd genoeg probeerde een vrachtauto volgeladen met hout in ons nauwe straatje de buren, een timmermansbedrijf, te bereiken. Door de naschokken kon de chauffeur niet goed manoeuvreren en trok elektriciteitsdraden en boomtakken met zich mee. "Doe dat toch later", riep ik. "Dit is een noodsituatie!" "Nee, nee, eerst deze vracht, dan gaan we naar huis", antwoordde de chauffeur.

De buren waren verstandiger en hadden zich op het parkeerterrein van een nabije school verzameld. De muur was ingestort en het veld veranderde al snel in een tentenkamp. Iemand belde vanuit het Summit Hotel, waar het Koningsfeest werd gevierd. "Hier zijn twee mensen lichtgewond, hoe is het met jou?" Ik besloot de honden in de tuin achter te laten, en reed met de scooter naar het hotel.

De Dhararatoren, die in 1832 werd gebouwd, voor en na de aardbeving © AFP

'Ineens sloeg een golf over me heen'
Onderweg kwam ik verschillende Nederlanders tegen, in vrolijke oranje kleren, de kinderen in wandelwagens of op de rug, met wit weggetrokken gezichten. "Ik kan er niet over praten", zei een moeder. "Ik loop meteen naar huis."

In het hotel trof ik een chaotische situatie aan. De meeste feestgangers waren door en door nat, en probeerden hun families in Nederland te bereiken. Tijdens de aardbeving bevonden de meeste families zich naast het zwembad. Lerares Rianne Wiggers, die in 2004 de tsunami in India overleefde, coördineerde de kinderspelletjes: "De aarde en het water in het zwembad begonnen te bewegen. Ik hield me vast aan een lamp, en ineens sloeg een golf over me heen. 'Een tsunami In Nepal', dacht ik. Kinderen huilden en ouders probeerden bij ze te komen maar vielen om en schreeuwden van paniek. Het was echt akelig."

Na de beving was het zwembad half leeg en het omringende gebied doornat. De tweedehands kleding van de stalletjes wordt aan de natte feestgangers uitgedeeld. In de voortuin van het hotel, met uitzicht op Kathmandu, waar ineens bepaalde herkenningspunten als de Dhararatoren missen, worden broodjes en pannekoeken uitgedeeld. "Het is mooi dat de hele Nederlandse gemeenschap bij elkaar is. We hoeven ons niet af te vragen of die of die de aardbeving heeft overleefd", zegt de nuchtere Rianne. Het feest wordt afgezegd. De lege stoelen van 'koning Willem Alexander' en 'koningin Maxima' en het halflege zwembad zijn stille getuigen van een feestdag met een verdrietige afloop.

Het zwaar getroffen oude centrum, Patan Durbar Square. © epa

'De aarde begon te dansen'
Ik rij naar het zwaar getroffen oude centrum, Patan Durbar Square, waar honderden soldaten en vrijwilligers de restanten van historische tempels en bijgebouwen opruimen, hopend op overlevenden. Als een vrouw op een brancard over het puin richting een ambulance wordt gedragen breken tientallen mensen door het cordon en rennen naar de ambulance, hopend dat hun vermiste familielid is aangetroffen.  

Een grote groep mensen wacht op een platform, uitkijkend op de redding activiteiten. Vriendin Samjhana en haar familie zijn er ook. "Als kind werd mij altijd verteld dat ik tijdens een aardbeving naar Patan Durbar Square moest rennen; daar zou ik veilig zijn. Stel je voor dat ik dat gedaan zou hebben!" Samjhana verliet net een kliniek toen 'de aarde begon te dansen'. "Ik draaide me om en zag het gebouw achter me instorten. Ik ben niet religieus maar bad het enige gebed dat in me opkwam. 'Om, Om, Om.'" De gevel van Samjhana's historische huis in ingezakt en de deur wil niet open. Haar muren van haar souvenirwinkeltje zitten vol scheuren. "Er zit niets anders op dan dat we hier de nacht doorbrengen", zegt ze.

Ook de rotonde van Jawalakhel ziet zwart van de mensen. Behalve boeddhistische en Hindoe monniken zie ik Koreanen en Chinezen. De zevendaagse gebedsdienst die even verderop ter ere van de regengod Machhindranath wordt gehouden, is in volle gang. De kerkdienst van de "Church of God" die normaal gesproken in het bedrijvengebouw 'Steel Tower' plaatsvindt, wordt nu in een nabijgelegen park gehouden. De voorganger huilt zachtjes. De gelovigen buigen het hoofd. Een gewonde man strompelt voorbij en vraagt wat er aan de hand is.

Het voertuig van de regengod, zoals dat vrijdag van Bungamati naar Kathmandu werd getrokken. © epa

Voortekens
Nu ik een nacht in een tentje in de tuin heb doorgebracht en iedere twee, drie uur een naschok de aarde doet bewegen vraag ik me of er tekens waren. Voor de Nepalezen waren die er zeker. Het voertuig van de regengod, dat eens in de twaalf jaar wordt opgebouwd, en door duizenden mensen van het dorp Bungamati naar de stad wordt getrokken, was dit keer niet recht. Als het voertuig omvalt, is een ramp niet te vermijden, zoals in 2001, toen een dronken kroonprins tien van zijn familieleden om het leven bracht. Ook dit keer kantelde de regengod.

Al jarenlang wordt de aardbeving voorspeld en probeerde ik me een voorstelling van de ramp te maken. Soms had ik een nachtmerrie. Ik lig onder het bed, bedolven onder zware objecten. De honden zijn vlak bij me maar ze komen niet naar me toe. De deur is onbereikbaar, en buiten hoor ik mensen schreeuwen. Het was geen nachtmerrie, realiseer ik me nu, eerder een voorspelling.

Deel dit artikel