Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Tijdelijke troepen helpen Congo niet

Home

Ilona Eveleens

De internationale troepenmacht in het Oost-Congolese Bunia is een pleister op een kankergezwel. Zelfs als de tijdelijke stationering een lokaal succes wordt, blijft in de rest van Oost-Congo de chaos heersen. Oeganda dreigt met oorlog met Rwanda in Congo, als de EU het mandaat niet uitbreidt.

BUNIA - De internationale troepenmacht in Bunia toonde al een paar keer dat niet met haar valt te spotten. Onder Franse leiding reageerden de militairen op kleine aanvallen van zowel Lendu- als Hema-milities. En tot grote vreugde van de bevolking overtuigde de troepenmacht de Hema-militie UPC zich maandag terug te trekken buiten de stadsgrenzen.

,,Maar die terugtrekking lost niet alles op. De UPC-militie verzamelt zich in kampen langs de drie toegangswegen naar de stad. Ontwapening van alle strijders is nodig, maar dat hoort niet tot het mandaat van de internationale troepenmacht'', zegt Emmanuel Leko-Apoobo, van de Ituri Pacificatie Commissie (IPC). Dit bestuursorgaan voor de Ituri-regio met Bunia als hoofdstad, werd in april geïnstalleerd. Het bestaat uit vertegenwoordigers van alle mogelijke groepen, maar was tot het vertrek van de Hema-militie vleugellam. De UPC beschouwde zichzelf als de dagelijkse leiding van Bunia.

De Ituri-bestuurder kreeg maandag bijval van de Oegandese president Museveni die de Europese ambassadeurs in Kampala bijeen riep. Aan Oeganda gelieerde milities verliezen van door Rwanda gesteunde groepen in Oost-Congo. Museveni eiste daarom dat de EU-legermacht ook buiten Bunia mag gaan optreden.

Zowel Hema- als Lendu-militieleden worden niet betaald. Ze krijgen slechts wapens en munitie van hun leider en komen aan eten en drinken door plunderingen en afpersingen. In Bunia kon de internationale troepenmacht dat voorkomen, maar haar mandaat geldt alleen voor het stadje zelf. Ook Monuc, de VN-troepenmacht, is een papieren tijger, die alleen zichzelf mag beschermen.

Partijdigheid in het conflict blijft de buitenlandse troepenmacht als een zwaard van Damocles boven het hoofd hangen. Ituri is een smeltkroes van volken. De Hema- en Lendu-stammen zijn minderheden in de regio, waar zeker een half dozijn milities actief is. De gewapende groeperingen hebben gemeen dat ze een godfather hebben in Oeganda, Rwanda of de Congolese hoofdstad Kinshasa. Die hoofdrolspelers gaat het om invloed en macht in de regio, die toegang verschaft tot immense bodemschatten. Ituri bezit grote goudvoorraden, en olievelden worden vermoed in en rond het Albertmeer op de grens tussen Oeganda en Oost-Congo.

Piloten die het vliegveldje van Bunia aandoen melden flink toegenomen luchtverkeer in de regio. ,,Toestellen waarvan we de herkomst alleen kunnen raden, vliegen regelmatig op landingsbaantjes in de bush. De groei in luchtverkeer houdt gelijke tred met de toegenomen gevechten'', vertelt een van hen. Aangenomen wordt dat het gaat om wapenbevoorrading vanuit Rwanda, Oeganda en Kinshasa aan de militie-marionetten.

Bewijzen over de betrokkenheid van de drie hoofdrolspelers zijn er te over in het eerder dit jaar gepubliceerde VN-rapport over de illegale exploitatie van de Congolese bodemschatten. Maar Rwanda, Oeganda en Kinshasa ontkennen glashard alle beschuldigingen.

De internationale gemeenschap oefent enige druk uit op het trio, maar blijkbaar onvoldoende om hun strooptocht in Oost-Congo te staken. De Oegandese president Museveni blijft het lievelingetje van de donorgemeenschap. Bij Rwanda speelt collectief schuldgevoel een rol. In de jaren negentig bleef internationale actie om uit toen een volkenmoord zich voltrok.

Nederland behoort tot de groep van belangrijkste donoren van Rwanda en Oeganda. Vorig jaar gaf Den Haag 33 miljoen euro aan Oeganda en 16 miljoen aan Rwanda. De Nederlandse belastingbetaler ondersteunt regeringen die voor een belangrijk deel verantwoordelijk zijn voor de toestand in Bunia. Tegelijkertijd draagt Nederland bij aan de kosten voor de troepenmacht die de situatie in het stadje moet kalmeren.

Bunia is slechts een vlekje op de kaart van Congo, dat nu internationale aandacht krijgt vanwege de gruweldaden die er plaatsvonden. Maar elders in Oost-Congo, met name in Noord- en Zuid-Kivu is de situatie net zo beroerd en vallen zelfs meer slachtoffers dan in Ituri zijn te betreuren. Ook in deze twee provincies gebruiken Oeganda, Rwanda en Kinshasa pionnen om aan de prooi te komen die daar bestaat uit onder meer diamanten, coltan en hardhout.

Veel zal afhangen van het optreden van de EU-krijgsmacht in Bunia. Volgens de internationale denktank International Crisis Group kan een positief resultaat ,,model staan voor acties elders in Oost-Congo. Maar succes in Ituri is alleen mogelijk met een robuuster mandaat voor Monuc''.

Deel dit artikel