Tichelaar treedt per direct af als commissaris van de koning

home

Karin Sitalsing

Commissaris van Koning Jacques Tichelaar treedt per direct af.

Jacques Tichelaar wilde in eerste instantie graag aanblijven als commissaris van de koning in Drenthe en ging diep door het stof om dat voor elkaar te krijgen, maar zijn situatie bleek niet houdbaar. Hij houdt hij de eer aan zichzelf en treedt per direct af als commissaris van de koning in Drenthe. Dat werd vanavond bekend tijdens een Statenvergadering.

 De CdK moest vandaag zijn Statenleden tekst en uitleg geven over een opdracht waarvoor hij zijn schoonzus naar voren schoof. Na een soortgelijke affaire in 2013 had hij beloofd zich nooit meer te zullen mengen in kwesties waarbij familie is betrokken.

Lees verder na de advertentie

Het gaat om de opknapbeurt van een monumentaal pand in het centrum van Assen.

In de eerste termijn legden de Statenleden hun commissaris het vuur aardig aan de schenen. ''Een incident is eenmalig, maar als zoiets een tweede keer gebeurt, zeker na een belofte, dan is er serieus iets mis", trapte SP-er Wim Moinat af. "Integriteit is meer dan een code, het is een intrinsieke betrouwbaarheid, en die vergt meer inzicht, wijsheid en verantwoordelijkheidsgevoel dan u heeft laten zien. Ik hoop dat u de voor ons enige juiste keuze maakt, en dat is dat u zelf ontslag neemt.''

'Integriteit is meer dan een code, het is een intrinsieke betrouwbaarheid.'

Morele antenne

Willemien Meeuwissen van de VVD zette vraagtekens bij de morele antenne van de commissaris. "Waarom dacht u niet: dit kan niet? Heeft u er geen oog voor, of dacht u boven de code te staan?''

Ook van de PVV moest Tichelaar vertrekken, en Tichelaars eigen PvdA wil weten of de CdK beseft hoeveel schade deze affaire het ambt berokkent.

Marianne van der Tol van D66 begon haar betoog met een bloemlezing van affaires die de afgelopen jaren in Drenthe hebben gespeeld. ''Waar een kleine provincie groot in kan zijn'', schamperde ze. ''Deze reeks geeft een beeld van Drenthe en de Drentse politiek waar niemand trots op is. En nu is er een nieuwe loot aan de toch al topzware boom.''

Hoe kan het, wilde ze weten, dat Tichelaar steeds dezelfde fout maakt? ''Je weet dat je in een glazen huis woont. Is het zelfoverschatting? Domheid? Arrogantie? En, lieve commissaris, waar waren wij, de Staten? Wellicht minachting? Wat een enorme miskleun om dit onder de pet te houden.''

"Er is geen alternatief voor transparantie", zei Riëtte Wollerich van het CDA, ''geen ruimte om te morrelen aan integriteit.''

'Er is geen alternatief voor transparantie'

Eerst ontkenning

Toen de krant zaterdag op de mat viel, was er één die al precies wist hoe het zat, zei Frank Duut van 50+. Hij neemt Tichelaar vooral kwalijk dat hij eerst ontkende, en later toch toegaf. Tegen RTV Drenthe zei de commissaris zaterdagmiddag nog dat hij zijn schoonzus niet had bevoordeeld. Diezelfde middag vertelde hij de fractievoorzitters dat hij dat wel had gedaan. Maandag schreef hij dat hij twee bedrijven had genoemd, waaronder dat van zijn schoonzus. ''Nu blijkt dat dat andere bedrijf genoemd werd voor de verlichting en dus feitelijk maar één bedrijf - de firma van de schoonzus - voor het interieurontwerp.''

''Als je je integriteit verliest, ben je failliet'', zei Douwe Oosterveen van SterkLokaal.

''Dit doet heel veel met me'', zei Tichelaar toen hij het spreekgestoelte betrad. ''Voor u staat een aangeslagen, maar niet verslagen iemand.''

De 'beeldvorming rondom de mens' doet hem zeer, zei de commissaris. ''Als je dat constateert kan en moet je de vraag stellen: kan en wil ik wel verder?''

Het antwoord op die vragen is een volmondig 'ja', vervolgde de commissaris. ''Maar er is maar één geleding die daarover gaat, en dat bent u.''

Tichelaar sprak van 'een beeld, geen feiten' van een commissaris die draait en liegt, die familieleden bevoordeelt en niet integer handelt.

''Ik bied u mijn nederige excuses aan. Ik had nooit, maar werkelijk nooit de naam van het bedrijf van mijn schoonzus moeten noemen. Ook al was het door mij bedoeld als een suggestie; het was onhandig en stom.''

Kracht en valkuil

Tichelaars daadkracht is zijn kracht en zijn valkuil, erkende hij. ''Doen, resultaten boeken - dat kan ook tegen je werken.''

De Statenleden zetten vraagtekens bij een opmerking die Tichelaar zaterdag vóór het gesprek met de fractievoorzitters maakte bij RTV Drenthe. ''Ik zou het morgen weer zo doen'', zei hij daar.

De opmerking bij RTV Drenthe kwam voort uit emotie, zei hij vanavond. Ook tijdens het debat raakt Tichelaar zichtbaar geëmotioneerd. ''Maar nee, ik zou het niet weer zo doen.''

Met alle respect, riposteerde Roelie Goettsch van de PvdA, maar met dit soort situaties dealen hoort wel bij het commissariaat. ''Ik verwacht van u dat u er professioneel mee omgaat en uw emoties ergens anders uit dan op een formeel moment, zoals op de radio, of hier.''

Over de gang van zaken over de inschakeling van het bedrijf vertelde Tichelaar dat het contract met de eerste interieurontwerpster ongeldig bleek, omdat de ambtenaar die dat contract met haar sloot niet het mandaat bleek te hebben om dat te doen. Vervolgens werd een tweede bedrijf ingeschakeld, maar dat verrichte de werkzaamheden niet naar wens. Toen, zegt Tichelaar, kwam een ambtenaar dit bij hem melden. ''Het gesprek duurde vijf minuten. Misschien had ik niet zo boos moeten worden.''

Hans Kuipers van GroenLinks wees Tichelaar erop dat hij weliswaar louter suggereerde dat zijn schoonzus zou worden ingeschakeld, maar dat zijn woorden een sturend effect hebben - hij is tenslotte de commissaris.

Klaarblijkelijk kan het woord van de CdK grote impact hebben, reageerde Tichelaar.

Na een schorsing van anderhalf uur nam Tichelaar opnieuw plaats achter de microfoon om zijn vertrek aan te kondigen.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
'Integriteit is meer dan een code, het is een intrinsieke betrouwbaarheid.'

'Er is geen alternatief voor transparantie'