Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Textielfabrieken in Cambodja dreigen hun deuren te moeten sluiten door Europese handelsontzegging

Home

Ate Hoekstra

Een woonplek voor textielwerkers in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh. © Reuters

Aan de rand van Phnom Penh in een grote textielfabriek produceren Lek Sopheak en zijn collega’s iedere dag sportbroeken, T-shirts, ondergoed en andere kledingproducten voor Adidas. De lokale vakbondsleider is blij met de baan. Maar de toekomst ziet hij somber in. “Als Cambodja zijn handelsvoordelen bij de Europese Unie kwijtraakt, zullen veel fabrieken moeten sluiten. Reken maar dat veel mensen dan hun baan verliezen”, verzucht hij.

De textielindustrie in Cambodja, met ruim 700.000 werknemers de grootste informele werkgever van het land, staat onder grote druk nu de EU het land de toegang tot het handelsprogramma ‘Everything But Arms’ (Eba) wil ontzeggen, als reactie op mensenrechtenschendingen. Dankzij Eba kunnen ’s werelds armste landen producten tariefvrij naar de EU exporteren. De honderden kleding- en schoenenfabrieken in Cambodja maken daar gretig gebruik van; de EU is voor hen de belangrijkste afzetmarkt.

Lees verder na de advertentie

Geen toegang tot het handelsprogramma kan daarom grote gevolgen hebben voor de Cambodjaanse textielindustrie, waarschuwen experts. De fabrieken in het land zijn dan minder competitief, waardoor modemerken als H&M, C&A en Zara voor hun orders mogelijk uitwijken naar fabrieken elders in de wereld. Volgens een recent rapport van het European Institute for Asian Studies staan er grofweg 250.000 banen op het spel en kan het verlies van handelsvoordelen tot grotere armoede leiden. 

Werk is schaars en het in de fabrieken verdiende inkomen is nodig om familieleden bij te staan

Voor veel Cambodjanen is een baan in een textielfabriek de enige optie. Werkgelegenheid is schaars in het onderontwikkelde land, vooral voor de grote groep mensen die op jonge leeftijd van school is gegaan. Het gros van hen komt uit arme gezinnen en heeft het in de fabriek verdiende inkomen nodig om familieleden financieel bij te staan. Dat geldt ook voor Sopheaks collega Saem Sophea. Zij werkt 50 tot 60 uur per week voor een salaris van omgerekend 218 euro per maand. Met dat geld onderhoudt ze haar ouders en twee jongere zussen. “Er zijn weinig andere opties voor mij. Veel collega’s zitten al in de schulden. Dat zal nog erger worden als er geen werk meer is”, zegt ze.

Straffen

De schorsing uit het Eba-programma heeft Cambodja te danken aan het systematisch schenden van mensenrechten. Cambodjaanse activisten, vakbondsleiders en overheidscritici worden geregeld bedreigd, opgejaagd en gearresteerd. Ook de onafhankelijke media en de oppositie liggen onder vuur. Afgelopen juli kreeg de Cambodjaanse democratie een mokerslag te verwerken toen premier Hun Sen, die al sinds 1985 aan de macht is, bij omstreden verkiezingen alle parlementszetels opeiste. In de aanloop naar die verkiezingen was de belangrijkste oppositiepartij bij wet verboden verklaard. 

De EU dreigde al langere tijd Cambodja te straffen voor het autoritaire beleid. Afgelopen oktober verklaarde Cecilia Malmström, de EU-commissaris van internationale handel en handelsverdragen, dat toegang tot het Eba-programma niet zonder voorwaarden is en dat daarom het proces in gang is gezet om Cambodja te schorsen van deelname. Die hele procedure duurt naar verluidt 18 tot 24 maanden.

Khun Tharo, een arbeidsrechtenspecialist bij de Cambodjaanse organisatie Central, vreest voor een crisis als Cambodja zijn handelsvoordelen verliest. “Het zou zeker tot onrust leiden, vergelijkbaar met toen de wereldeconomie in 2008 in een crisis raakte. Toen zag je dat veel fabrieken moesten sluiten en arbeiders de straat opgingen om compensatie te eisen.”

In Brussel is de deur nog niet helemaal dicht. Als Cambodja zichtbare verbeteringen doorvoert, kan het de maatregelen mogelijk nog voorkomen, liet Malmström in een blogpost doorschemeren.

Lees ook: 

In Panipat is het heel gewoon om op je vierde al in de textielfabriek te werken. 

De schattingen lopen uiteen, maar zeker is dat het er in India miljoenen zijn: kinderen aan het werk, vaak voor maar een handjevol roepies. Zoals in de textielindustrie van Panipat. Pogingen deze kinderen naar school te krijgen, beginnen heel voorzichtig vruchten af te werpen.

Deel dit artikel

Werk is schaars en het in de fabrieken verdiende inkomen is nodig om familieleden bij te staan