Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Terug in Wenen: tussen Ernst Happel en Arie Haan

Home

MATTY VERKAMMAN

WENEN - Arie Haan is terug in Wenen, terug in het Ernst Happel-stadion dat nog het Prater-stadion heette toen hij er zelf belangrijke wedstrijden speelde.

Pas nog eens de videobeelden gezien van Oostenrijk-Nederland op 20 mei 1978. Arie Haan is bij die laatste oefen-interland voor het vertrek naar de WK-eindronde in Argentinië door KNVB-bondscoach Ernst Happel teruggehaald in Oranje. Arie schijnt dan niet louter vrienden bij de nationale ploeg te hebben, doch Happel beziet hem als vakman. Arie Haan is een prima teamspeler en hij beschikt over een fantastisch schot, maar hij dient zich in Wenen wel waar te maken. Dan blijkt deze winnaar uit Winschoten andermaal op zijn best te zijn. Hij haalt van dik dertig meter verwoestend uit. Doelman Koncilia is volmaakt kansloos en Nederland wint met 0-1.

Als we achttien jaar later hetzelfde veld oplopen, vraag ik Arie Haan of hij nog weet in welk doel zijn kogel toen tot stilstand kwam. Hij denkt minder dan een seconde na en wijst onmiddellijk naar het juiste doel; het zuidelijke (Patrick Kluivert prikte vorig jaar tegen AC Milan in het noordelijke raak). Een kwartiertje later staat Arie van ruim buiten het strafschopgebied op zijn doel te rammen. De materiaalman van Feyenoord is de schietschijf. Arie is dikker geworden, maar zijn traptechniek mag er nog altijd zijn. Van ruime afstand roept hij mij, staande achter het doel en zijn spaarzame missers retournerend, toe: “Weet jij dan nog in welke hoek die bal er toen inging?” Ik weet het. “Zal ik hem er daar nog eens inleggen?”

Waargemaakt

Even later wordt de grootspraak waargemaakt. Twee keer achter elkaar teistert de bal het net in de hoek die hij ook in 1978 vond. Dit doet meteen aan Ernst Happel denken. Die legde ook als vijftig-plusser nog steeds de ballen waar hij ze hebben wilde. Arie Haan heeft dat dus ook. Afwisselend met Ronald Koeman neemt hij Ed de Goey even later op de korrel. Dat is van alle tijden, van alle voetbalgeneraties; de bal zo hard mogelijk voorbij de altoos mopperende doelman peren. De schutter lacht zijn gemene lachje, de keeper ziet er de lol niet van in. Leuk is ook wanneer Arie Haan keeperstrainer Pim Doesburg aankondigt dat hij een balletje op de lat gaat leggen. Van buiten de zestien wordt aangelegd, gemikt en . . . hup, daar ploft de bal tegen de dwarsbuis. Alsof Ernst Happel even in zijn eigen stadion terug is!

Oostenrijkse journalisten hebben Arie Haan eerder gevraagd of het voor hem iets speciaals betekent, deze terugkeer in het stadion dat naar één van zijn voormalige trainers is genoemd. Jawel, het doet hem wel wat. “Ik heb aan dit stadion heel goede herinneringen.” Weer later zit hij echt even terug in de tijd, terug naar die Oostenrijk-Nederland van 1978. “Het was bekend dat Happel de discipline binnen een spelersgroep heel belangrijk vond. Maar voor die wedstrijd gaf hij tot onze verbazing René en Willy van de Kerkhof ineens toestemming er in de rust mee te stoppen en per taxi naar het vliegveld te gaan. De andere spelers kregen een uitleg die ik nooit heb vergeten. Happel zei: “Jullie zijn atheïsten, de Van de Kerkhofs zijn katholiek en die jongens willen per se bij het communiefeest van hun kinderen zijn.”

Tegen de media-vertegwoordigers voegde Happel er indertijd nog het volgende aan toe: “Ja, kijk eens, in Rotterdam wonen de heidenen en in Brabant wonen de katholieken. Mijn oma heeft mij ook katholiek opgevoed, ik begrijp waarom de Van de Kerkhofs het zo belangrijk vinden om nu naar huis te gaan. Het kan mij niets schelen wat anderen ervan denken.”

Anno 1996 is aan het prachtig gerenoveerde stadion in de Oostenrijkse hoofdstad een gedenkplaat voor Ernst Happel bevestigd. De stad Wenen eert de grote voetballer en trainer Ernst Happel. Deze plek bij de hoofdingang is min of meer een bedevaartsoord voor voetbalminnend Oostenrijk. “Dit doet me wel wat”, zegt Arie Haan.

Anno 1978 zijn er ook volop emoties. Ernst Happel twijfelt of hij de dan 34 jaar oude Wim van Hanegem nog wel een belangrijke rijk rol in Argentinië moet geven. Ooit was Willem zijn oogappel. Nu vraagt Happel zich af of hij de dan bij Anderlecht triomfen vierende Arie Haan niet tot de belangrijkste middenvelder moet maken. Er rolt in het Prater een compromis uit de bus: Arie en Willem worden samen in de basis opgesteld. Haan verzekert zich die dag van een vaste plaats en later van een nieuwe glansrol op het WK in Argentinië, waar hij ook de keepers van West-Duitsland (Sepp Maier) en Italië (Dino Zoff) met geweldige schoten van ruime afstand te grazen zal nemen. In Wenen komt anderzijds een einde aan de interland-loopbaan van Wim van Hanegem. Het is in het Prater-stadion dat Van Hanegem beseft dat zijn leiderschap door Ernst Happel op de schouders is gelegd van Arie Haan. Enkele dagen later maakt Willem met de tranen in zijn ogen bekend dat hij niet meegaat naar Argentinië. Jaren later zal zich deze loop der dingen zich herhalen: het leiderschap van Van Hanegem overgedragen aan Haan.

Ernst Happel, Wim van Hanegem, Arie Haan - drie vedetten, drie trainers van Feyenoord ook. In Wenen zaten zij ooit in een bizarre driehoeksverhouding. Van Hanegem - dit seizoen ontslagen door Feyenoord en uitgerekend opgevolgd door Arie Haan, de man die nooit zijn vriend is geweest - deze Willem van Hanegem dweepte ook na 1978 met Ernst Happel. Willem was in de zomer van 1992 nog één keer in Nederland samen met de toen al door kanker uitgemergelde bondscoach van Oostenrijk, Ernst Happel. Enkele maanden later was hij ook op Happels begrafenis in Wenen.

Rust

Bij het familiegraf van Happel verdrongen zich gisteren daags voor de Europa Cup-return in de halve finale tussen Rapid Wien en Feyenoord de media. Feyenoords manager Fred Blankemeijer werd gisterochtend voortdurend door televisieploegen gevraagd of en wanneer hij naar het graf zou gaan van de man die Feyenoord op 6 mei 1970 aan de eerste Europa Cup voor Nederland hielp. Getergd had Blankemeijer zich afgewend. “Ik hou niet van dit soort media-spektakels. Als ik al naar dat graf ga, doe ik dat alleen en in alle rust. Ik heb geen zin in valse sentimenten. We hebben hier in Wenen de zoon van Ernst bij ons uitgenodigd, dat heeft tenminste zin.”

Nog een keer doet Arie Haan daags voor de halve finale die Feyenoord met een niet al te gunstige 1-1 begint, aan Ernst Happel denken. Hij heeft voor het vertrek naar Wenen achter gesloten duren getraind. Arie broedt op een tactische verrassing voor Rapid, zoals Happel ook zo vaak een tactische verrassing had. Gaat het misschien om een andere kopper dan Bernard Schuiteman tegen Jancker, de Duitser in Oostenrijkse dienst die in De Kuip niet voldoende werd bespeeld door Schuiteman en zodoende de gelijkmaker kon produceren? “Daar gaat het niet om”, zegt Arie. En wie zegt dat Schuiteman niet goed genoeg is in de lucht? Ach, in 1978 - op de WK-eindronde - koppelde Ernst Happel de matige kopper Wim Suurbier ook al eens aan het Schotse kop-fenomeen Joe Jordan. Dat werd een drama en bijna Oranje's vroegtijdige uitschakeling, maar nooit gaf Happel echt toe dat hij het die dag fout had gezien.

Deel dit artikel