Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Tassenontwerpster Judith en kunstenaar Gerson Leiber (1921-2018) deden alles samen, ook sterven

Home

Jetteke van Wijk

Het echtpaar Leiber in 2010. © Getty Images
naschrift

Judit Petö ontmoette Gerson Leiber toen ze, na de bevrijding, op straat in Boedapest haar eerste tassen aan Amerikaanse militairen sleet. Hij was sergeant en maakte haar het hof met ingeblikte kip en operakaartjes.

Ze moest scheikundige worden, zo hadden haar ouders bedacht, en zou daarna het cosmeticabedrijf van een succesvolle neef overnemen. Maar toen Judit Petö in 1939 vanuit haar studiestad Londen haar ouders in Hongarije bezocht, kon ze niet terug naar Groot-Brittannië vanwege het begin van de Tweede Wereldoorlog. 

Lees verder na de advertentie

Haar vader, een succesvol bankier, bedacht rap een ander plan: het meisje dat altijd met zoveel fascinatie de handtassen bestudeerde die hij meebracht voor zijn vrouw, zou een opleiding volgen om deze nuttige accessoire te leren vervaardigen.

Op zijn voorspraak werd ze de eerste vrouwelijke gezel bij de prestigieuze tassenmaker Pessl, om enkele jaren later als eerste vrouwelijke meester te worden toegelaten tot het handtassenmakersgilde van Boedapest. En toen het Joodse gezin werd samengeperst in een eenkamerwoning met 26 anderen en daarna doorgesluisd naar het getto, hield ze zich onledig met het ontwerpen van tassen in haar hoofd. Haar groene gereedschapskist met alle voor het métier benodigde spullen was haar meest gekoesterde bezit.

Haar naam lag in 1953 op alle duurgestifte lippen bestorven toen bleek dat zij de damestas van first lady Mamie Eisenhower had gecreëerd

Rollen omgedraaid

Ze ontmoette Gerson Leiber toen ze, na de bevrijding, op straat in Boedapest haar eerste tassen aan Amerikaanse militairen sleet. Hij was sergeant en maakte haar het hof met ingeblikte kip en operakaartjes, zij stimuleerde hem zijn door armoede beknotte artistieke ambities waar te maken op de kunstacademie van de Hongaarse hoofdstad. 

Een jaar later waren ze getrouwd en streken ze neer in New York, waar nu Judith Leiber de schilderopleiding van haar echtgenoot bekostigde door zich met haar groene gereedschapskist te melden bij het chique atelier van de bekende modeontwerpster Nettie Rosenstein.

Haar naam lag in 1953 opeens op alle duurgestifte lippen bestorven toen bleek dat zij de damestas had gecreëerd die first lady Mamie Eisenhower tijdens de inhuldiging van haar man bij zich droeg. Judith Leiber werd een modebegrip en haar echtgenoot Gerson, wiens modernistische schilderijen de wanden van musea begonnen te sieren, achtte het tijd de rollen om te draaien. Vanuit een piepklein zolderatelier lanceerde Judith haar eigen exclusieve tassenlijn, terwijl Gerson zich gedurende de opstartjaren bezighield met de zakelijke kant, opdat ook haar droom bewaarheid worden zou.

De Leibers beschouwden hun artistieke creaties als hun kinderen: 'Ze hoeven niet te studeren en ze hebben geen grote mond'

Essentialia

Haar ontwerpen waren speels en vol humor. "Bij alles wat ze ziet", zei Gerson Leiber trots, "denkt mijn vrouw meteen: hoe zou dat als handtas zijn?" En zo flaneerden Hollywoodsterren als Greta Garbo en Sarah Jessica Parker, zangeressen als Diana Ross en Madonna en staatshoofden als de Britse koningin Elizabeth met rijkversierde pronkstukjes in de vorm van aspergestronken, slakken, schijfjes watermeloen, paaseieren, cupcakes en biggetjes. First ladies Barbara Bush en Hillary Clinton bezaten elk een tas in de vorm van de first pet: hond Millie en kat Socks.

Met name Judith Leibers minaudières waren verzamelobjecten: kleine avondtassen waarin louter ruimte was voor een zakdoekje, een biljet van honderd dollar en een lipstick. Voor het dragen van eventuele andere essentialia, zoals een leesbril, was nu eenmaal de escorte uitgevonden. 

De tassen waren vele duizenden dollars waard en soms inzet van de boedelscheiding. Dan wilde de man de helft van de door hem geschonken Leibers terug omdat hij daarvan rentenieren kon. Judith zorgde er op haar beurt voor dat Gersons kunstwerken in de buurt van haar tassendisplay hingen, zodat de rijken der aarde in hun verzamelwoede ook nog een andere Leiber konden scoren.

Tijd om te gaan

De Leibers beschouwden hun artistieke creaties als hun kinderen. "Ze hoeven niet te studeren en ze hebben geen grote mond", telde Judith haar zegeningen. Ze hadden genoeg aan elkaar en deden alles samen: werken, exposeren en  ook sterven. Hartpatiënt Gerson ging als eerste, de doodzieke Judith volgde enkele uren later. "Lief, het is tijd voor ons te gaan", zou hij haar kort voor de laatste ademtocht hebben gezegd.

Judit(h) Marianne Pesö-Leiber werd geboren op 11 januari 1921 in Boedapest. Ze overleed op 28 april 2018 in Springs. Gerson Leiber werd geboren op 12 november 1921 in New York. Hij overleed op 28 april 2018 in Springs.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende of heel gewone mensen. Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl

Deel dit artikel

Haar naam lag in 1953 op alle duurgestifte lippen bestorven toen bleek dat zij de damestas van first lady Mamie Eisenhower had gecreëerd

De Leibers beschouwden hun artistieke creaties als hun kinderen: 'Ze hoeven niet te studeren en ze hebben geen grote mond'