Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Synode telt één echte winnaar: de paus

Home

Stijn Fens

Paus Franciscus gaat voor in de dienst in de Sint-Pieterbasiliek waarmee de synode wordt afgesloten. © epa

Dit was met afstand de spannendste bisschoppensynode in de vijftig jaar van haar bestaan. Waren dit soort vergaderingen vroeger applausmachines voor de paus en stond de uitkomst al ruim van tevoren vast, de uitkomst van deze gezinssynode was tot op het laatst onduidelijk. Na drie weken van vergaderen vonden de 273 synodevaders elkaar afgelopen weekend uiteindelijk in een slotdocument waarvan alle vierennegentig paragrafen met de vereiste twee derde meerderheid werden aangenomen.

Het is een afgewogen document waar zowel Afrikaanse bisschoppen als hun collega's in Europa wat mee kunnen. Zoals verwacht verandert er niets aan de katholieke huwelijksleer. Het gezin bestaat voor de synode nog altijd uit een man en een vrouw die geacht worden het leven door te geven. Dat gezin moet gesteund worden en katholieke echtparen moeten beter worden voorbereid op het huwelijk.

Maar met dat uitgangspunt in het achterhoofd blijft vervolgens geen aspect van het gezinsleven onbesproken. Wat betekent armoede bijvoorbeeld voor families? En hoe moet de kerk omgaan met stellen die samenwonen?

Als het gaat om de meest heikele punten, krijgen behoudende bisschoppen hun zin op het punt van homoseksualiteit en meer progressieve kerkleiders in de kwestie van hertrouwd gescheidenen. In die zin is deze slotverklaring een compromis.

'Geen enkele basis'
Het woord homoseksualiteit komt er maar twee keer in voor. De bisschoppen en kardinalen herhalen het bekende standpunt van de kerk dat homo's en lesbiennes niet gediscrimineerd mogen worden, maar dat er ook 'geen enkele basis' is voor het homohuwelijk, dat in de verste verte niet vergeleken mag worden met het dat tussen man en vrouw.

Als het gaat om de positie van hertrouwd gescheidenen (gelovigen die na een kerkelijk huwelijk zijn gescheiden en een nieuw burgerlijk huwelijk zijn aangegaan), is er wel sprake van een voorzichtige opening. Maar het onderwerp blijft een splijtzwam onder de synodedeelnemers. De paragrafen over dit onderwerp haalden het maar net.

Lees verder na de advertentie
Het woord ho­mo­sek­su­a­li­teit komt er maar twee keer in voor

De synodevaders benadrukken in het document dat hertrouwd gescheidenen meer dan tot nu toe bij het leven van de kerk betrokken moeten worden. Of je nou gescheiden bent of niet: je bent gedoopt en je hoort erbij.

Samen met een geestelijke zouden hertrouwd gescheidenen een gewetensonderzoek moeten doen zodat een goed oordeel mogelijk is over wat nu de volledige deelname aan het kerkelijk leven in de weg staat. Geen eensluidende oplossing van bovenaf dus, maar maatwerk.

Daarbij blijft de toelating tot de communie echter onbesproken. Toch was de Duitse kardinaal Reinhard Marx, een van de leiders van het hervormingskamp, bijna euforisch over het resultaat. "We hebben deuren kunnen openen", stelde hij verheugd vast.

Luisterende kerk
De grootse winnaar van deze synode lijkt paus Franciscus. Het hele document ademt zijn geest. Het is geschreven in een vriendelijke, barmhartige taal, ook over mensen die het ideaal van de kerk niet voorleven. Een luisterende kerk die niet alleen wil onderwijzen, maar een die zelf ook wil leren. Zoals bij deze synode veel anders was dan bij voorafgaande edities.

"Vroeger hielden deelnemers zich in als de paus erbij was", zei de Belgische kardinaal Godfried Danneels. "Nu hadden ze het gevoel dat ze alles konden zeggen." Als het aan Franciscus ligt gaat de rooms-katholieke kerk door op deze weg en wordt zij steeds meer synodaal. Samen op weg, iedereen van laag tot hoog. Niemand uitgesloten.

Een bisschoppensynode is geen parlement en doet slechts aanbevelingen. De paus kan ermee doen wat hij wil. Het slotdocument geeft voorzetten aan paus Franciscus om in het Heilig Jaar van de Barmhartigheid dat op 8 december begint, met die aanbevelingen aan de slag te gaan.

In voetbaltermen: ook na de verlenging staat er een gelijkspel op het scorebord, al hadden de progressieven het beste van het spel. En de paus mag de strafschoppen nemen.

Een bis­schop­pen­sy­no­de is geen parlement en doet slechts aanbevelingen. De paus kan ermee doen wat hij wil

Deel dit artikel

Het woord ho­mo­sek­su­a­li­teit komt er maar twee keer in voor

Een bis­schop­pen­sy­no­de is geen parlement en doet slechts aanbevelingen. De paus kan ermee doen wat hij wil